--- id: 3bt type: Terminology type_label: Terminologie of classificatie title: 3BT (Belgische huisartsenthesaurus) aliases: - 3BT-thesaurus - Bilingual Biclassified Belgian Thesaurus - Bilingual Biclassified Belgian Terminology - Belgische huisartsenthesaurus - IBUI-thesaurus - IBUI names: nl: 3BT (Belgische huisartsenthesaurus) fr: 3BT (thésaurus belge de médecine générale) en: 3BT (Belgian general practice thesaurus) jurisdiction: - belgie themes: - terminologie lifecycle: vervangen lifecycle_note: De uniforme 3BT is een eenmalige versie die niet verder evolueert (FOD-pagina, archiefkopie 2022); de huisartsentermen worden verder onderhouden als huisartsen-refset in de Belgische SNOMED CT-editie. version: Uniforme 3BT; bestand 3BT_20211215 in de documentenbibliotheek van het Terminology Portal (document aangemaakt op 2 juli 2026). summary: '3BT is de Belgische thesaurus van huisartsentermen: een interfaceterminologie met termen dicht bij de dagelijkse taal van de arts, in het Nederlands en het Frans. Elke term draagt een technische code, de IBUI, en is gekoppeld aan ICPC-2 en ICD-10, zodat het kiezen van een term beide codes oplevert. Huisartsensoftware gebruikt de thesaurus voor registratie en voor de Sumehr. De uniforme 3BT evolueert niet meer: de huisartsentermen worden verder onderhouden als huisartsen-refset in de Belgische SNOMED CT-editie. Ziekenhuizen kunnen IBUI-codes tegenkomen in gegevens uit de huisartsenpraktijk, zoals de Sumehr.' last_verified: '2026-11-09' relations: - type: mapsTo direction: uit target: icpc-2 target_url: https://ehealth-atlas.be/icpc-2/ status: established - type: mapsTo direction: uit target: snomed-ct target_url: https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/ status: established - type: ownedBy direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: replaces direction: in target: snomed-ct-be-refsets target_url: https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-be-refsets/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: sumehr target_url: https://ehealth-atlas.be/sumehr/ status: established release: 2026.11.12-3 url: https://ehealth-atlas.be/3bt/ license: CC BY 4.0 --- # 3BT (Belgische huisartsenthesaurus) 3BT is de Belgische thesaurus van huisartsentermen: een interfaceterminologie met termen dicht bij de dagelijkse taal van de arts, in het Nederlands en het Frans. Elke term draagt een technische code, de IBUI, en is gekoppeld aan ICPC-2 en ICD-10, zodat het kiezen van een term beide codes oplevert. Huisartsensoftware gebruikt de thesaurus voor registratie en voor de Sumehr. De uniforme 3BT evolueert niet meer: de huisartsentermen worden verder onderhouden als huisartsen-refset in de Belgische SNOMED CT-editie. Ziekenhuizen kunnen IBUI-codes tegenkomen in gegevens uit de huisartsenpraktijk, zoals de Sumehr. ## In het kort - **Wat**: 3BT is volgens de FOD de meest gebruikte interfaceterminologie in de Belgische huisartsgeneeskunde; meer dan 51.000 termen hebben een IBUI-code en een mapping naar ICD-10 en ICPC-2[^1]. - **Hoe**: het kiezen van een term levert de ICPC- en ICD-codes en de vertaling op[^2]; de IBUI zelf is een louter technisch instrument zonder analytische waarde[^3]. - **Stand**: de uniforme 3BT evolueert niet verder en werd als General Practitioner Reference Set in de Belgische SNOMED CT-extensie geïntegreerd[^1]; het Terminology Portal biedt sinds juli 2026 het bestand 3BT_20211215 aan[^4]. - **Opvolging**: de map van 3BT naar SNOMED CT dient enkel om bestaande 3BT-gegevens te bewaren of te converteren; MLDS toont op 9 november 2026 nog november 2023 als recentste versie[^5], al melden de release notes van november 2026 nieuw gemapte concepten uit dat package[^6]. - **Voor wie**: huisartsensoftware gebruikt de thesaurus voor registratie, de Evidence Linker en de Sumehr[^7]; SUMEHR 2.0 beveelt IBUI-codes aan naast ICPC-2 en ICD-10[^8]. - **Grootste onzekerheid**: een deel van de bronnen is oud, met een artikel uit 2006 en een FOD-pagina in archiefkopie van 2022[^2][^1], en de bronnen schrijven de afkorting verschillend uit[^2][^9]. ## Wat is het? 3BT is een **interfaceterminologie**: een lijst termen dicht bij de taal van de arts, die achter de schermen aan classificaties gekoppeld is. Volgens de FOD is 3BT de meest gebruikte interfaceterminologie in de Belgische huisartsgeneeskunde; de meer dan 51.000 termen hebben een unieke IBUI-code (Identificateur Belge Unique / Belgische Unieke Identificator) en een mapping naar ICD-10 en ICPC-2[^1]. Een artikel uit 2006 beschrijft 3BT als een medisch semantisch netwerk van klinische labels en gezondheidsproblemen dicht bij de dagelijkse taal van artsen; het kiezen van een label levert de [ICPC](https://ehealth-atlas.be/icpc-2/)- en ICD-codes en de vertaling op[^2]. **Naam.** De bronnen schrijven de afkorting verschillend uit. De release notes van de Belgische SNOMED CT-editie spreken van 'Bilingual Biclassified Belgian Thesaurus'[^9], de FOD-pagina van de 'Bilingual Biclassified Belgian' thesaurus[^1] en het artikel uit 2006 van 'Bilingual Biclassified Belgian Terminology'[^2]. 'Bilingual' slaat op de Nederlandse en Franse termen[^7], 'biclassified' op de koppeling van elk concept aan een paar ICPC-2/ICD-10-codes[^3]. **IBUI.** De thesaurus steunt op een unieke conceptidentificator per regel, de IBUI[^2]. Volgens de [KMEHR](https://ehealth-atlas.be/kmehr/)-referentietabel is de IBUI een louter technisch instrument zonder wetenschappelijke of analytische waarde[^3]. De IBUI-thesaurus is sinds januari 2008 beschikbaar, werd via de site van de FOD Volksgezondheid verspreid en is nu deel van 3BT[^3]. **Ouderdom van de bronnen.** Wat over 3BT bekend is, steunt voor een deel op oudere documenten: een artikel uit 2006 [^2], een KMEHR-tabel uit 2009[^3] en een FOD-pagina die enkel als archiefkopie uit 2022 gevonden werd[^1]. Het Terminology Portal noemt 3BT vandaag niet bij de terminologiestandaarden die België gebruikt; het vermeldt wel dat de Belgische thesaurus op basis van de IBUI vertrekt vanuit de ICD-10- en ICPC-2-codificatie [^10]. Een actuele beschrijving van 3BT door de FOD werd niet gevonden. ## Hoe is het opgebouwd? ### Koppeling aan ICPC-2 en ICD-10 Elk tweetalig concept is aan minstens één paar ICPC-2/ICD-10-codes gekoppeld[^3]. Procedures en interventies zijn niet aan ICD gekoppeld, maar enkel aan één ICPC-code[^3]. De registratiecriteria 2019 voor huisartsensoftware stellen dat men via de thesaurus minstens over IBUI-, ICPC-2- en ICD-10-codes moet beschikken [^11]. Welke ICD-10-variant bedoeld is, staat onder 'Onzekerheden'. ### Beheer, versies en bestand In 2006 werd 3BT ontwikkeld en bijgewerkt door de vakgroepen huisartsgeneeskunde van de ULB en de Universiteit Gent, onder leiding van de federale overheidsdienst Volksgezondheid[^2] (zie [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/)). Volgens de FOD-pagina (archiefkopie 2022) is de uniforme 3BT een eenmalige versie, samengesteld uit de bestaande historische versies, die in die vorm niet verder evolueert[^1]. De KMEHR-referentietabel IBUI (CD-CLINICAL) draagt status Published en de datum 4 november 2009[^3]. Sinds juli 2026 bevat de documentenbibliotheek van het Terminology Portal een document '3BT-thesaurus' met het Excel-bestand 3BT_20211215 (lezing van de portaal-API) [^4]. Licentievoorwaarden voor 3BT werden niet gevonden. ### Opvolging in SNOMED CT De huisartsenthesaurus werd als 'General Practitioner Reference Set' in de Belgische extensie van [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/) geïntegreerd en wordt daar verder onderhouden en uitgebreid[^1]. Die Belgian GP subset ontstond uit een map tussen 3BT en SNOMED CT en werd daarna uitgebreid[^9]; ze staat beschreven op [Belgische SNOMED CT-referentiesets (refsets)](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-be-refsets/) en hoort bij de [SNOMED CT Belgische editie (releases, vertalingen, BE Maps)](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-belgische-editie/). Voor die integratie voorziet het [Terminologiecentrum](https://ehealth-atlas.be/terminologiecentrum-fod/) maps 3BT–SNOMED CT, GP subset–ICD-10 en GP subset–ICPC-2 [^12], en het laat (stand maart 2025) de GP refset en de mappingtabel 3BT–SNOMED CT met externe partijen ontwikkelen en onderhouden[^12]. De map van 3BT naar SNOMED CT koppelt termen met hun IBUI-code aan hun semantisch equivalent in SNOMED CT [^5]. Ze is een tussenproject, enkel bedoeld om bestaande 3BT-gegevens te bewaren of te converteren, en telt in MLDS zeven versies, van september 2020 tot november 2023[^5]; ook op 9 november 2026 is november 2023 de recentste versie[^5]. Toch melden de release notes van de Belgische editie van november 2026 dat de GP subset werd bijgewerkt met nieuw gemapte concepten uit het package '3BT - SNOMED CT Simple Map'[^6]. **Interpretatie**: het mappingwerk loopt dus door, maar een nieuwe versie van de map zelf staat (nog) niet in MLDS. Volgens een congresabstract (gedeponeerd 2023) werden voor die conversie de meest gebruikte termen gemapt: 8.250 van de 11.099 geëxtraheerde termen (74,3%) kregen een exacte SNOMED CT-match[^7], en de niet-exacte matches (enger, ruimer of zonder mapping) waren toen nog in behandeling[^7]. Het vereistendocument voor SNOMED CT in het EPD (v1.0) laat interfaceterminologieën bestaan als invoerhulp of afgeleide uitvoer, gebonden aan een SNOMED CT-concept-ID, maar niet als concurrerende primaire standaard[^13]; zie [SNOMED CT-implementatievereisten voor EPD's](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-epd-vereisten/). ## Waar wordt het gebruikt? | Context | Gebruik | Bron | |---|---|---| | EPD's van de eerste lijn | volgens een congresabstract (gedeponeerd 2023) is een nationale thesaurus al ongeveer twintig jaar verplicht beschikbaar in alle Belgische EPD's van de eerste lijn |[^7] | | Huisartsensoftware | de thesaurus van ongeveer 50.000 Nederlandse en Franse termen dient voor routineregistratie, de Evidence Linker en de Sumehr |[^7] | | Registratie van huisartsensoftware | via de thesaurus moeten minstens IBUI-, ICPC-2- en ICD-10-codes beschikbaar zijn (criteria 2019); zie [Registratie (homologatie) van huisartsensoftware](https://ehealth-atlas.be/registratie-huisartsensoftware/) |[^11] | | [Sumehr](https://ehealth-atlas.be/sumehr/) | SUMEHR 2.0 beveelt IBUI, ICPC-2 en ICD-10 aan voor risico's en antecedenten |[^8] | | [Mult-eMediatt](https://ehealth-atlas.be/mult-emediatt/) | de FAQ verwijst voor de door te sturen SNOMED CT-code naar de mappingtabel 3BT-SNOMED CT |[^14] | | Buiten België | een aan de lokale context aangepaste versie werd in augustus 2005 in een universitair ziekenhuis in Rwanda ingevoerd |[^2] | ## Wat betekent het voor een ziekenhuis? 3BT is een terminologie van de huisartsenpraktijk, geen codering die een ziekenhuis zelf moet toepassen. Een ziekenhuis komt ze tegen in ontvangen gegevens: diagnosen in een Sumehr kunnen naast ICPC-2- en ICD-10-codes ook IBUI-codes dragen [^8]. Voor bestaande 3BT-gegevens bestaat een map naar SNOMED CT, bedoeld voor bewaren of conversie [^5]. - **Aanbeveling**: bewaar bij ontvangen huisartsgegevens de oorspronkelijke IBUI-code en term naast een eventuele SNOMED CT-code, en gebruik de map van 3BT naar SNOMED CT enkel voor conversie van bestaande gegevens. - **Aanbeveling**: behandel de ICD-10-koppeling van 3BT niet als codering in ICD-10-BE voor de MZG; zie [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/). ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Naam**: drie uitschrijvingen van de afkorting, met 'Thesaurus' (release notes), zonder laatste woord (FOD-pagina) en met 'Terminology' (artikel 2006)[^9][^1][^2]. - **Oude bronbasis**: de beschrijving van beheer en opbouw komt uit 2006 en uit een archiefkopie van 2022 [^2][^1]; bij het bestand 3BT_20211215 op het portaal werd geen toelichting over status of gebruik gevonden[^4]. - **Verplicht of niet**: het congresabstract spreekt van een verplicht beschikbare thesaurus[^7], terwijl het volledige registratietraject voor huisartsensoftware vrijwillig is[^15]. **Interpretatie**: de verplichting loopt vermoedelijk via de registratiecriteria[^11]; een rechtsgrond werd niet gevonden. - **Aantal termen**: meer dan 51.000 volgens de FOD[^1], ongeveer 50.000 volgens het abstract [^7]; beide zijn afgeronde cijfers. - **ICD-10-variant**: de bronnen spreken van een koppeling aan 'ICD10' zonder te zeggen of dat WHO-ICD-10 of [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/) is[^3]. - **Conversie**: of de niet-exacte matches intussen verwerkt zijn, werd niet gevonden[^7]; de recentste versie van de map in MLDS dateert van november 2023[^5], terwijl de notes van november 2026 nieuw gemapte concepten uit dat package noemen[^6]. ## Relaties - heeft een mapping naar: [ICPC-2 (en ICPC-3)](https://ehealth-atlas.be/icpc-2/) (vastgesteld)[^1][^3]. Elk tweetalig concept is aan minstens één paar ICPC-2/ICD-10-codes gekoppeld; procedures enkel aan één ICPC-code. - heeft een mapping naar: [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/) (vastgesteld)[^5]. Simple map van 3BT-termen (IBUI) naar SNOMED CT in MLDS, bedoeld voor het bewaren of converteren van bestaande 3BT-gegevens; recentste versie in MLDS november 2023 (stand 9/11/2026). - valt onder verantwoordelijkheid van: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^2][^3]. Stand 2006 ontwikkeld door de huisartsvakgroepen van de ULB en de UGent onder leiding van het federale ministerie; de IBUI-thesaurus werd via de FOD verspreid. - vervangt (inkomend): [Belgische SNOMED CT-referentiesets (refsets)](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-be-refsets/) (vastgesteld)[^1][^9] - gebruikt terminologie (inkomend): [Sumehr](https://ehealth-atlas.be/sumehr/) (vastgesteld)[^8][^7] ## Open vragen - Wordt het bestand 3BT_20211215 nog actief aan softwareleveranciers verdeeld, en onder welke licentie? - Verschijnt er een nieuwe versie van de map 3BT naar SNOMED CT, nu de release notes van november 2026 nieuw gemapte concepten uit dat package noemen terwijl MLDS nog november 2023 toont? Is de conversie van de niet-exacte termen afgerond? - Welke ICD-10-variant bedoelt de koppeling van 3BT, WHO-ICD-10 of ICD-10-BE? - Welke regel maakt de nationale thesaurus 'verplicht beschikbaar' in de EPD's van de eerste lijn, nu registratie van huisartsensoftware vrijwillig is? - Blijft de KMEHR-tabel IBUI (CD-CLINICAL) in de Sumehr bruikbaar naast SNOMED CT, en tot wanneer? ## Bronnen [^1]: [Terminologiecentrum : Terminologiestelsels : 3BT (Bilingual Biclassified Belgian) thesaurus (archiefkopie 18/01/2022)](https://web.archive.org/web/20220118130531/https://www.health.belgium.be/nl/terminologiecentrum-terminologiestelsels-de-3bt-bilingual-biclassified-belgian-thesaurus). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-26, sha256 d5487cff3ccb1420… (SRC-197f45b1a4) [^2]: [Utilisation et évaluation du thésaurus belge 3BT adapté au Rwanda (Rev Med Brux 2006; 27:S274-8)](https://www.amub-ulb.be/system/files/rmb/old/258). Revue Médicale de Bruxelles, 2006-01-01. Opgehaald 2026-11-05, sha256 547de1135f0ab9af… (SRC-b246155e14) [^3]: [IBUI | KMEHR standards](https://www.ehealth.fgov.be/standards/kmehr/en/tables/ibui). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-25, sha256 e13fad54b2d5bca5… (SRC-e1945cfb74) [^4]: [Belgian Health Terminology Portal – publieke API, gepubliceerde documenten (JSON, stand 2026-11-05)](https://apps.health.belgium.be/portal-admin-api-rs/public/documents/published). FOD Volksgezondheid – Terminologiecentrum. Opgehaald 2026-11-05, sha256 d48204fc457d5b72… (SRC-6823b7493e) [^5]: [MLDS release package: 3BT - SNOMED CT Simple Map package](https://mlds.ihtsdotools.org/api/releasePackages/493656). SNOMED International (MLDS) / Belgisch NRC. Opgehaald 2026-09-28, sha256 778ea35313e02822… (SRC-6e4d89bf44) [^6]: [SNOMED CT Managed Service - Belgium Edition Release Notes - November 2026](https://conf.spaces.snomed.org/wiki/rest/api/content/1468334117?expand=body.view,version). SNOMED International, 2026-11-09. Opgehaald 2026-11-09, sha256 08a3ef03944d251b… (SRC-81218b2c44) [^7]: [Legacy conversion of daily general practice data registries: from the Belgian thesaurus to a SNOMED-CT GP Refset (congresabstract)](https://difusion.ulb.ac.be/vufind/Record/ULB-DIPOT:oai:dipot.ulb.ac.be:2013/384375/TOC). Université libre de Bruxelles – DI-fusion, 2023-06-10. Opgehaald 2026-11-05, sha256 99ee8b705daf90fa… (SRC-d58e282457) [^8]: [Transaction: Summarised Electronic Healthcare Record v2.0](https://www.ehealth.fgov.be/standards/kmehr/en/transactions/summarised-electronic-healthcare-record-v2.0). eHealth-platform, 2016-12-01. Opgehaald 2026-09-25, sha256 bcd907db9dd378c8… (SRC-5abd7569a4) [^9]: [SNOMED CT Managed Service - Belgium Edition Release Notes - October 2026](https://conf.spaces.snomed.org/wiki/rest/api/content/1360298025?expand=body.view,version). SNOMED International (Managed Service) voor het Belgische NRC, 2026-10-09. Opgehaald 2026-11-05, sha256 637cfc0c009f40a3… (SRC-9abf81d0c0) [^10]: [Standaarden - Belgian Health Terminology Portal](https://apps.health.belgium.be/terminology-portal/standards/nl). FOD Volksgezondheid – Terminologiecentrum. Opgehaald 2026-11-05, sha256 d128b5f5b7f35223… (SRC-c6baf25361) [^11]: [RAMIT documentation of the 2019 criteria for registration of GP systems (Registration of Electronic Health Records for use in General Practice)](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/b1e5752600d92e7aa0c65ccd818ef46a02905674/gp-documentation-8th-july-20191.pdf). eHealth-platform / RIZIV (RAMIT), 2019-07-08. Opgehaald 2026-09-26, sha256 01c8fea7a0f7c19c… (SRC-62d47f43d8) [^12]: [Samenwerkingsprojecten op vlak van terminologie-inhoud](https://apps.health.belgium.be/terminology-portal/information/news/terminology-projects/nl). FOD Volksgezondheid – Terminologiecentrum (Belgian Health Terminology Portal), 2025-03-15. Opgehaald 2026-09-26, sha256 cca2084455c05db0… (SRC-1ff0c95514) [^13]: [Requirements Specification Document - SNOMED_CT Implementation (Version 1.0, 25.09.2026)](https://apps.health.belgium.be/portal-admin-api-rs/public/documents/download/278). FOD Volksgezondheid – Terminologiecentrum (NRC), 2026-09-25. Opgehaald 2026-11-05, sha256 0312d14b53da6f1e… (SRC-744176ff92) [^14]: [Mult-eMediatt – FAQ bestemd voor de software-ontwikkelaars](https://www.in.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/d6f65b5f681f71b2f0af98b702ad8c0c14432341/faq_dev_mult-emediatt-v1.3-dd-23082022_nl.pdf). eHealth-platform, 2022-08-23. Opgehaald 2026-09-30, sha256 9eb2aeb345411b8a… (SRC-4076a5cb50) [^15]: [Technische informatie en registratie voor softwareleveranciers van software voor zorgverleners | RIZIV](https://www.riziv.fgov.be/nl/thema-s/egezondheid/technische-informatie-en-registratie-voor-softwareleveranciers-van-softwarepakketten-voor-zorgverleners). RIZIV. Opgehaald 2026-09-26, sha256 98adeb693a97d2a3… (SRC-db58d23cca)