--- id: be-hera type: Platform type_label: Platform of dienst title: be.Prepared (voorheen Be-HERA) aliases: - Be-HERA - HERA-BE - be.Prepared - Belgian Preparedness Architecture for Infectious Diseases - HERA-BE-WGS names: nl: be.Prepared (voorheen Be-HERA) fr: be.Prepared (anciennement Be-HERA) en: be.Prepared - Belgian Preparedness Architecture for Infectious Diseases jurisdiction: - belgie themes: - secundair-gebruik - labo - vaccinatie-en-preventie - architectuur-en-infrastructuur lifecycle: productie lifecycle_note: 'Architectuur in gebruik: labo''s sturen testresultaten via HD4DP v2 naar Be-HERA (EPILABO-documentatie); IVC-machtiging 6/12/2022, uitrol EPILABO gepland in 2023. Consolidatieproject HERA-BE-WGS liep van 1/1/2023 tot 15/6/2025; BE-SURVID (2025-2029) bouwt erop verder. Uitbating na de overgang van healthdata.be naar het HDA (1/4/2026) niet gedocumenteerd. Stand 2026-09-28.' summary: be.Prepared (Belgian Preparedness Architecture for Infectious Diseases, voorheen Be-HERA) is een overkoepelende Belgische infrastructuur van Sciensano voor de surveillance van infectieziekten. Ze bestaat uit een centraal datawarehouse bij healthdata.be dat gegevens uit verschillende bronnen koppelt, een BioIT-platform voor genomische gegevens en een NRC-platform. Ontstaan uit HERA-Incubator-WGS (2021-2022) en HERA-BE-WGS (2023-2025, EU4Health). Voor EPILABO leveren sentinellabo's aan via HD4DP 2.0 met LOINC- en SNOMED CT-codering; volgens de EPILABO-documentatie loopt enkel de nominatieve stroom via het Be-HERA-platform (met realtime doorsturen naar de regionale meldingssystemen), de gepseudonimiseerde stroom via eHealth naar het datawarehouse. Een andere bron laat alle resultaten via Be-HERA lopen. last_verified: '2026-09-28' relations: - type: ownedBy direction: uit target: org:sciensano target_url: null status: established - type: operatedBy direction: uit target: health-data-agency target_url: https://ehealth-atlas.be/health-data-agency/ status: hypothesis - type: exchangesWith direction: uit target: healthdata-hd4dp target_url: https://ehealth-atlas.be/healthdata-hd4dp/ status: established - type: usesTerminology direction: uit target: loinc target_url: https://ehealth-atlas.be/loinc/ status: established - type: usesTerminology direction: uit target: snomed-ct target_url: https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/ status: established - type: implements direction: uit target: fhir target_url: https://ehealth-atlas.be/fhir/ status: hypothesis - type: seeAlso direction: uit target: ehealth-pseudonimisering target_url: https://ehealth-atlas.be/ehealth-pseudonimisering/ status: established - type: exchangesWith direction: in target: healthdata-hd4dp target_url: https://ehealth-atlas.be/healthdata-hd4dp/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/be-hera/ license: CC BY 4.0 --- # be.Prepared (voorheen Be-HERA) be.Prepared (Belgian Preparedness Architecture for Infectious Diseases, voorheen Be-HERA) is een overkoepelende Belgische infrastructuur van Sciensano voor de surveillance van infectieziekten. Ze bestaat uit een centraal datawarehouse bij healthdata.be dat gegevens uit verschillende bronnen koppelt, een BioIT-platform voor genomische gegevens en een NRC-platform. Ontstaan uit HERA-Incubator-WGS (2021-2022) en HERA-BE-WGS (2023-2025, EU4Health). Voor EPILABO leveren sentinellabo's aan via HD4DP 2.0 met LOINC- en SNOMED CT-codering; volgens de EPILABO-documentatie loopt enkel de nominatieve stroom via het Be-HERA-platform (met realtime doorsturen naar de regionale meldingssystemen), de gepseudonimiseerde stroom via eHealth naar het datawarehouse. Een andere bron laat alle resultaten via Be-HERA lopen. ## Wat is het? Be-HERA heet inmiddels be.Prepared: een overkoepelende Belgische infrastructuur om de surveillance van infectieziekten te verbeteren[^1]. be.Prepared staat voor Belgian Preparedness Architecture for Infectious Diseases en is een samenwerking tussen verschillende diensten binnen Sciensano; healthdata.be levert de technische documentatie[^2]. Het landschap bestaat uit een centraal datawarehouse dat gegevens uit verschillende bronnen koppelt en harmoniseert, plus een centraal BioIT-platform en een centraal NRC-platform[^1]. Het healthdata.be-platform omvat het gepseudonimiseerde datawarehouse, bruikbaar voor rapportering en onderzoek[^1]. ## Welk probleem lost het op? De architectuur koppelt klinisch-epidemiologische en genomische gegevens: bij de nationale referentiecentra (NRC) worden klinische en epidemiologische gegevens verzameld en naar healthdata.be gestuurd, genomische gegevens gaan naar het BioIT-platform[^1]. Voor de labosurveillance levert ze één centrale gegevensverzameling voor meerdere infectieziekten, die makkelijk aan te passen is[^3]. Via de nominatieve stroom kunnen gegevens in realtime naar de regionale gezondheidsautoriteiten ter ondersteuning van de [verplichte meldingen](https://ehealth-atlas.be/meldingsplicht-infectieziekten/)[^4]. Het ontwerp volgt afspraken uit eerdere [interfederale actieplannen eGezondheid](https://ehealth-atlas.be/actieplan-egezondheid/), waaronder terminologische en technische standaarden en gegevensverzameling uit de bronsystemen van zorgverleners[^5]. ## Wie beheert het en waar wordt het toegepast? Eigenaar is Sciensano[^2]. Nominatieve gegevens blijven slechts beperkt in de tijd op het Be-HERA-platform en zijn enkel toegankelijk voor een specifiek team van healthdata.be[^4]. Healthdata.be werd op 1 april 2026 overgedragen aan het [Health Data Agency](https://ehealth-atlas.be/health-data-agency/); de huidige technische infrastructuur blijft nog enkele jaren in gebruik[^6]. Wat dat voor be.Prepared betekent, werd niet gevonden (gap). **EPILABO (productie).** Het netwerk van sentinellabo's bestaat sinds 1983 en steunt op vrijwillige wekelijkse aanlevering van diagnostische gegevens voor meer dan 40 pathogenen[^4]. Voor de nieuwe EPILABO-gegevensverzameling werd op 6 december 2022 een machtiging van het Informatieveiligheidscomité verkregen; de uitrol was gepland in 2023 samen met healthdata.be[^7]. Labo's sturen positieve en negatieve testresultaten via HD4DP v2 naar Be-HERA[^8]. ## Gegevens en koppelvlakken - **Aanlevering:** [HD4DP 2.0](https://ehealth-atlas.be/healthdata-hd4dp/) laat labo's aanleveren via een system-to-system-API (JSON), een CSV-batch via sFTP of een webformulier[^4]. - **Terminologie:** EPILABO codeert staaltypes, testmethodes en pathogenen met [LOINC](https://ehealth-atlas.be/loinc/) en [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/); het codesysteem werd samen met ReTaM en microbiologielabo's ontwikkeld[^4]. - **Nominatieve stroom:** op basis van het INSZ, via het Be-HERA-platform[^4]. - **Gepseudonimiseerde stroom:** pseudonimisering via eHealth ([Pseudonimiseringsdiensten van het eHealth-platform](https://ehealth-atlas.be/ehealth-pseudonimisering/)) vóór het datawarehouse van healthdata.be[^4][^8]. EPILABO ontvangt binnen de Be-HERA-doelstellingen slechts een beperkte set gepseudonimiseerde gegevens[^7]. - **FHIR:** in 2022 werd een [FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/)-API aangekondigd voor klinische, epidemiologische en genomische data, met geplande vertaling naar SNOMED CT en LOINC[^9]; realisatie niet bevestigd. ## Versie, status en roadmap | Periode | Project | Citaat | |---|---|---| | 1/10/2021 - 31/12/2022 | HERA-Incubator-WGS: nationale infrastructuur voor gegevensuitwisseling, inclusief typeringsresultaten van labo's |[^10] | | 2022 | HERA-BE-Incubator: proof-of-principle voor vijf van de 41 NRC's op het healthdata.be-platform |[^9] | | 1/1/2023 - 15/6/2025 | HERA-BE-WGS (consolidatie), gefinancierd via EU4Health |[^1][^1] | | 2025 - 2029 | BE-SURVID bouwt verder op be.Prepared |[^11][^11] | BE-SURVID wil geautomatiseerde system-to-system-gegevensoverdracht en secundair gebruik van elektronische dossiers van huisartsen, labo's en ziekenhuizen invoeren voor realtime surveillance[^11]. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - Ziekenhuislabo's die als sentinellabo deelnemen, doen dat vrijwillig[^4] en leveren via HD4DP 2.0 aan (API, CSV of webformulier)[^4]. - De codering volgt LOINC en SNOMED CT[^4]; dezelfde LOINC-mapping die het LIS voor [FHIR-labresultaten](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-lab-ig/) onderhoudt, is daarvoor herbruikbaar. - BE-SURVID mikt op automatische aanlevering uit ziekenhuisdossiers[^11]; een verplichting of specificatie daarvoor werd niet gevonden. - **Aanbeveling:** volg op of BE-SURVID een FHIR-gebaseerde aanlevering kiest, voordat een ziekenhuis eigen koppelingen voor surveillance bouwt. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen - Nominatieve verwerking steunt op de IVC-machtiging van 6 december 2022[^7]. - Nominatieve gegevens worden slechts beperkt bewaard en zijn beperkt toegankelijk[^4]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Stroom via Be-HERA:** volgens de EPILABO-documentatie loopt enkel de nominatieve stroom via het Be-HERA-platform[^4] en gaat de gepseudonimiseerde stroom via eHealth naar het datawarehouse[^4]. Een andere bron stelt dat labo's alle positieve en negatieve resultaten naar Be-HERA sturen, dat daaruit geaggregeerde statistieken voor het datawarehouse berekent[^8]. Het uitwisselingsregister (`labo-sciensano-epilabo`) volgt de tweede lezing. - **Naam:** bronnen gebruiken Be-HERA, HERA-BE en be.Prepared door elkaar[^1][^3]. - Niet gevonden: de uitbater na 1/4/2026 en een productiebevestiging van de nominatieve stroom. Niet gevonden betekent niet dat het niet bestaat. ## Relaties - valt onder verantwoordelijkheid van: org:sciensano (vastgesteld)[^2][^1]. be.Prepared is een samenwerking tussen verschillende diensten binnen Sciensano; healthdata.be levert de technische documentatie. - wordt uitgebaat door: [Gezondheids(zorg)Data-Agentschap (Health Data Agency, HDA/GDA)](https://ehealth-atlas.be/health-data-agency/) (hypothese)[^4][^6]. Nominatieve gegevens op het Be-HERA-platform zijn enkel toegankelijk voor een team van healthdata.be, dat sinds 1/4/2026 tot het HDA behoort; wie be.Prepared sindsdien uitbaat, is niet gedocumenteerd. - wisselt gegevens uit met: [HD4DP v2 (healthdata.be)](https://ehealth-atlas.be/healthdata-hd4dp/) (vastgesteld)[^4][^8]. Labo's leveren EPILABO-gegevens aan via HD4DP 2.0 (S2S-API, CSV via sFTP of webformulier). - gebruikt terminologie: [LOINC en de Belgische labosubset (ReTaM)](https://ehealth-atlas.be/loinc/) (vastgesteld)[^4]. EPILABO-codering van staaltypes, testmethodes en pathogenen. - gebruikt terminologie: [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/) (vastgesteld)[^4]. EPILABO-codering van staaltypes, testmethodes en pathogenen. - implementeert: [HL7 FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/) (hypothese)[^9]. In 2022 aangekondigde FHIR-API voor klinische, epidemiologische en genomische data; realisatie niet bevestigd. - zie ook: [Pseudonimiseringsdiensten van het eHealth-platform](https://ehealth-atlas.be/ehealth-pseudonimisering/) (vastgesteld)[^4][^8]. In de gepseudonimiseerde EPILABO-stroom gebeurt de pseudonimisering via eHealth vóór het datawarehouse; volgens de EPILABO-documentatie loopt die stroom niet over het Be-HERA-platform. - wisselt gegevens uit met (inkomend): [HD4DP v2 (healthdata.be)](https://ehealth-atlas.be/healthdata-hd4dp/) (vastgesteld)[^8] ## Open vragen - Wie baat be.Prepared uit sinds de overgang van healthdata.be van Sciensano naar het Health Data Agency (1/4/2026)? - Is de nominatieve EPILABO-stroom via Be-HERA effectief in productie, en voor welke labo's? De bronnen spreken van een uitrol 'in 2023'. - Lopen alle EPILABO-resultaten via Be-HERA (met geaggregeerde statistieken naar het datawarehouse), of enkel de nominatieve stroom? - Werd de in 2022 aangekondigde FHIR-API gerealiseerd, of blijft de aanlevering bij JSON/CSV via HD4DP? - Welke rol heeft het EU4Health-programma nog na afloop van HERA-BE-WGS (15/6/2025)? Geen conceptpagina voor EU4Health. ## Bronnen [^1]: [Consolidation of national infrastructure for combined microbiological genomic-epidemiological surveillance of infectious diseases (HERA-BE-WGS)](https://www.sciensano.be/en/projects/consolidation-national-infrastructure-combined-microbiological-genomic-epidemiological-surveillance). Sciensano. Opgehaald 2026-09-28, sha256 db00a4f6690ae787… (SRC-06e5848d71) [^2]: [be.Prepared: Surveillance of infectious diseases by National Reference Centres for Human Microbiology](https://docs.healthdata.be/documentation/beprepared-surveillance-infectious-diseases-national-reference-centres-human). healthdata.be (Sciensano). Opgehaald 2026-09-28, sha256 2f96f1af2c93b4f4… (SRC-6a00538bc6) [^3]: [Laboratoriumgegevensnetwerken voor de surveillance van infectieziekten](https://www.sciensano.be/nl/projecten/laboratoriumgegevensnetwerken-voor-de-surveillance-van-infectieziekten). Sciensano. Opgehaald 2026-09-26, sha256 37417990e3d36d03… (SRC-721ed7f8e0) [^4]: [EPILABO: data collection via HD4DP 2.0 application - documentation for participating laboratories](https://www.sciensano.be/sites/default/files/documentation_epilabo_20231013.pdf). Sciensano (Epidemiologie van infectieziekten; healthdata.be), 2023-10-13. Opgehaald 2026-09-28, sha256 82003eabd9329be4… (SRC-7cecd88fb2) [^5]: [Laboratory data networks for surveillance of infectious diseases](https://www.sciensano.be/en/projects/laboratory-data-networks-surveillance-infectious-diseases). Sciensano. Opgehaald 2026-09-28, sha256 d2fb3c96a47d1c2a… (SRC-8e00bd7a0f) [^6]: [Integraal verslag commissie Gezondheid en Gelijke Kansen, 24 juni 2026 (CRIV 56 COM 402) - o.a. vragen 56015146C (Bertels) over het Health Data Agency en 56015821C (Gijbels) over opschaling van innovatieprojecten](https://www.dekamer.be/doc/CCRI/html/56/ic402x.html). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2026-06-24. Opgehaald 2026-09-26, sha256 e9ef96114eab361e… (SRC-6b1e91771e) [^7]: [Network of sentinel laboratories - EPILABO](https://www.sciensano.be/en/network-sentinel-laboratories-epilabo). Sciensano. Opgehaald 2026-09-28, sha256 5161c2eb4de31cd5… (SRC-9b40e0e00a) [^8]: [Beraadslaging nr. 17/010 (gewijzigd 6 december 2022) - EPILABO](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/747320f2af0a82ad6f906312b3d77bac0165c15a/17-010-n552-epilabo-gewijzigd-op-6-december-2022.pdf). Informatieveiligheidscomité (via eHealth-platform), 2022-12-06. Opgehaald 2026-09-26, sha256 572504954288935a… (SRC-e84226c028) [^9]: [HERA-BE-Incubator-WGS: naar een nieuwe (H)ERA (brochure)](https://www.sciensano.be/sites/default/files/hera-be_nl_3.pdf). Sciensano, 2022-05-31. Opgehaald 2026-09-26, sha256 c3492fdc95e18234… (SRC-e8f5d2c6c2) [^10]: [National infrastructure for genomic-epidemiologic surveillance of infectious diseases (HERA-Incubator-WGS)](https://www.sciensano.be/en/projects/national-infrastructure-genomic-epidemiologic-surveillance-infectious-diseases). Sciensano. Opgehaald 2026-09-28, sha256 56f5f0b5495c65a7… (SRC-cb9cf674b6) [^11]: [BE-SURVID - Strengthening Surveillance of Infectious Diseases in Belgium](https://www.sciensano.be/en/projects/strengthening-surveillance-infectious-diseases-belgium). Sciensano. Opgehaald 2026-09-28, sha256 151909c85c5bad13… (SRC-2ace164ea9)