--- id: civars type: Platform type_label: Platform of dienst title: CIVARS (Chapter IV Agreement Request System) aliases: - CIVARS - CIVARS v2 - Chapter IV Agreement Request System names: nl: CIVARS - hoofdstuk IV en VIII fr: CIVARS - chapitre IV et VIII en: Chapter IV Agreement Request System jurisdiction: - belgie themes: - medicatie - facturatie-en-verzekerbaarheid - architectuur-en-infrastructuur lifecycle: productie lifecycle_note: In productie; versie 2 kreeg in 2023 een nieuwe URL. Het RIZIV noemt de toepassing in zijn roadmap van 27 maart 2023 aan haar limieten op het vlak van gebruiksvriendelijkheid. version: '2' summary: CIVARS is de webtoepassing waarmee een arts bij het ziekenfonds elektronisch een akkoord aanvraagt voor een geneesmiddel uit hoofdstuk IV of VIII, en waarmee een ziekenhuisapotheker bij aflevering nagaat of dat akkoord bestaat. De aanmelding verloopt via het eHealth-platform; de akkoorden zelf blijven bij de ziekenfondsen, die de toepassing ook beheren. Dezelfde functies bestaan als webservice, zodat een softwareleverancier ze in het eigen pakket kan inbouwen. Voor een arts is de webtoepassing daarmee vooral de weg wanneer de eigen software het niet kan. last_verified: '2026-10-05' relations: - type: operatedBy direction: uit target: nic-cin target_url: https://ehealth-atlas.be/nic-cin/ status: established - type: partOf direction: uit target: mycarenet target_url: https://ehealth-atlas.be/mycarenet/ status: established - type: legalBasis direction: uit target: verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen target_url: https://ehealth-atlas.be/verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen/ status: established - type: legalBasis direction: uit target: machtiging-hoofdstuk-iv-viii target_url: https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/ status: established - type: legalBasis direction: uit target: therapeutische-relatie target_url: https://ehealth-atlas.be/therapeutische-relatie/ status: established - type: seeAlso direction: uit target: ehealth-platform target_url: https://ehealth-atlas.be/ehealth-platform/ status: established - type: seeAlso direction: in target: machtiging-hoofdstuk-iv-viii target_url: https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/ status: established - type: requires direction: in target: verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen target_url: https://ehealth-atlas.be/verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen/ status: established release: 2026.10.05-3 url: https://ehealth-atlas.be/civars/ license: CC BY 4.0 --- # CIVARS (Chapter IV Agreement Request System) CIVARS is de webtoepassing waarmee een arts bij het ziekenfonds elektronisch een akkoord aanvraagt voor een geneesmiddel uit hoofdstuk IV of VIII, en waarmee een ziekenhuisapotheker bij aflevering nagaat of dat akkoord bestaat. De aanmelding verloopt via het eHealth-platform; de akkoorden zelf blijven bij de ziekenfondsen, die de toepassing ook beheren. Dezelfde functies bestaan als webservice, zodat een softwareleverancier ze in het eigen pakket kan inbouwen. Voor een arts is de webtoepassing daarmee vooral de weg wanneer de eigen software het niet kan. ## In het kort - **Wat**: CIVARS staat voor 'Chapter IV Agreement Request System'[^1] en is de webtoepassing voor de elektronische uitwisseling over de akkoorden van de adviserende artsen voor geneesmiddelen van hoofdstuk IV en VIII tussen zorgverleners en verzekeringsinstellingen[^2]. - **Hoe**: artsen raadplegen de lopende akkoorden van hun patiënten en vragen nieuwe machtigingen aan, ziekenhuisapothekers controleren bij aflevering of er een akkoord bestaat[^1]; de aanvrager krijgt onmiddellijk een akkoord, een weigering of de melding dat de aanvraag in behandeling is[^2]. - **Wie beheert het**: het Nationaal Intermutualistisch College is de verantwoordelijke instelling[^2] en de machtigingen worden bij de ziekenfondsen bewaard, niet in de toepassing[^1]. - **Voor wie**: enkel ziekenhuisapothekers hebben toegang tot de webtoepassing, publieke officina moeten een softwarepakket gebruiken[^1]; dezelfde functies bestaan als webservice MyCareNet Hoofdstuk IV voor de medische softwarepakketten[^2]. - **Stand**: in productie, met een nieuwe URL voor versie 2 waarvan de oude nog tot september 2023 werd doorgeschakeld[^1]. - **Volgende wijziging**: het RIZIV stelde in zijn roadmap van 27 maart 2023 vast dat de toepassing haar limieten heeft bereikt op het vlak van gebruiksvriendelijkheid[^3] en wil in een latere fase een nieuwe webapplicatie in de artsensoftware inkantelen[^3]. ## Wat is het? CIVARS is de webtoepassing voor de elektronische gegevensuitwisseling over de akkoorden van de adviserende artsen in verband met geneesmiddelen van hoofdstuk IV en hoofdstuk VIII, tussen de zorgverleners en de verzekeringsinstellingen; ze is een onderdeel van het grotere geheel van elektronische uitwisselingen over akkoorden van adviserende artsen[^2]. De afkorting staat voor 'Chapter IV Agreement Request System'[^1]. Twee begrippen maken duidelijk wat de toepassing doet. Een **akkoord** of **machtiging** is de toelating die de adviserend arts van het ziekenfonds vooraf moet geven voor een specialiteit uit hoofdstuk IV of VIII[^4]; de regels daarvoor staan op [Machtiging van de adviserend arts voor hoofdstuk IV en VIII](https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/). Een **paragraaf** is het genummerde onderdeel van de lijst dat bij een specialiteit de vergoedingsvoorwaarden en de indicatie vastlegt[^5]. Machtigingen worden verleend voor een specifieke paragraaf en het geneesmiddel maakt geen deel uit van de machtiging[^1], zodat een arts binnen een bestaande machtiging van specialiteit kan wisselen. Belangrijk voor wie de architectuur wil begrijpen: de machtigingen worden opgeslagen bij de ziekenfondsen, niet in de toepassing zelf[^1]. CIVARS is dus een venster op de gegevens van de verzekeringsinstellingen, geen eigen databank. Omdat een ziekenfonds een machtiging kan wijzigen, raadt de handleiding aan om altijd eerst een consultatie te doen vóór een vernieuwing[^1]. Naast de webtoepassing bestaat er een versie die rechtstreeks in de medische softwarepakketten kan worden opgenomen: de webservice MyCareNet Hoofdstuk IV[^2]. Dat is de weg waarlangs een arts dezelfde aanvraag en raadpleging in het eigen pakket kan doen; zie [eAgreement en Hoofdstuk IV](https://ehealth-atlas.be/eagreement/) voor de akkoordendiensten van [MyCareNet](https://ehealth-atlas.be/mycarenet/) in hun geheel en [MyCareNet: lijsten van erkende softwarepakketten](https://ehealth-atlas.be/mycarenet-erkende-software/) voor de pakketten die ervoor erkend zijn. ## Welke diensten? | Dienst | Wat | Voor wie | Pagina | |---|---|---|---| | Aanvraag van het akkoord | nieuwe akkoordaanvraag bij de adviserend arts, met onmiddellijk antwoord[^2] | voorschrijvende arts | [Verplicht elektronische aanvraag voor ziekenhuisgeneesmiddelen (hoofdstuk IV en VIII)](https://ehealth-atlas.be/verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen/) | | Raadpleging van het akkoord | nagaan welke akkoorden voor een patiënt lopen[^2][^1] | arts, ziekenhuisapotheker | [Machtiging van de adviserend arts voor hoofdstuk IV en VIII](https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/) | | Akkoord vernieuwen | actie die verschijnt wanneer het akkoord vervallen is of binnen de drie maanden vervalt[^1] | voorschrijvende arts | [Machtiging van de adviserend arts voor hoofdstuk IV en VIII](https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/) | | Registratie van de afleveringen | vastleggen dat een specialiteit is afgeleverd[^2] | apotheek | [Ziekenhuisapotheker en het gedeeld medicatieschema](https://ehealth-atlas.be/ziekenhuisapotheker/) | | Registratie van de rechtvaardigingen | elektronisch doorsturen van de rechtvaardigingen[^2] | ziekenhuizen | [MyCareNet ziekenhuisfacturatie](https://ehealth-atlas.be/mycarenet-ziekenhuisfacturatie/) | | Annulatie van een aanvraag | mogelijk met het referentienummer dat de aanvrager bij een manuele stap krijgt[^1] | voorschrijvende arts | — | De voorschrijvende arts krijgt op zijn akkoordaanvraag onmiddellijk een antwoord: een akkoord, een weigering of de melding dat de aanvraag bij de adviserende arts in behandeling is[^2]. Is bij het ziekenfonds een manuele stap nodig voor de goedkeuring, dan krijgt de aanvrager enkel een referentienummer; dat nummer is nodig om de aanvraag te annuleren en kan niet via een consultatie worden opgehaald[^1]. Voor ziekenhuizen is er een eigen mogelijkheid: zij kunnen de rechtvaardigingen elektronisch doorsturen[^2]. ### Technische koppelvlakken De vier diensten rond de akkoorden voor hoofdstuk IV en VIII zijn de aanvraag van het akkoord van de adviserende arts, de raadpleging ervan, de registratie van de afleveringen en de registratie van de rechtvaardigingen[^2]. Dezelfde functies bestaan als webservice MyCareNet Hoofdstuk IV, die rechtstreeks in de medische softwarepakketten kan worden opgenomen[^2]. Versie 2 van de webtoepassing kreeg in 2023 een nieuwe URL; de oude werd nog drie maanden doorgeschakeld, tot september 2023[^1]. ## Waar staat het, wie gebruikt het **Aanmelden.** Een ziekenhuisapotheker meldt zich aan als 'Burger' en werkt in naam van de ziekenhuisapotheek; een arts meldt zich aan als 'Arts' en werkt in eigen naam met het eigen RIZIV-nummer[^1]. Voor een arts geldt binnen en buiten een ziekenhuis dezelfde aanmelding: in eigen naam en met het eigen RIZIV-nummer[^1]. Enkel ziekenhuisapothekers hebben toegang tot de webtoepassing; publieke officina moeten een softwarepakket gebruiken[^1]. **Toegangsvoorwaarde.** Een arts kan alleen een raadpleging doen als er een [therapeutische relatie](https://ehealth-atlas.be/therapeutische-relatie/) met de patiënt bestaat of wordt aangemaakt; zonder het kaartnummer van de eID of de ISI+-kaart kan die relatie niet worden aangemaakt[^1]. In de praktijk betekent dat: zonder kaart van de patiënt bij de hand geen raadpleging. ### Wie beheert het Het Nationaal Intermutualistisch College (Collège intermutualiste national) is de verantwoordelijke instelling voor de toepassing[^2]; zie [Nationaal Intermutualistisch College (NIC)](https://ehealth-atlas.be/nic-cin/). De toepassing is een onderdeel van het bredere geheel van elektronische uitwisselingen over akkoorden[^2] en de inhoudelijke regels komen van het [RIZIV](https://ehealth-atlas.be/riziv-inami/), dat in zijn roadmap vaststelt dat de hoofdstuk IV- en VIII-aanvragen per farmaceutische specialiteit momenteel elektronisch kunnen gebeuren via de webapplicatie[^3]. ### Wat het RIZIV ermee wil Het RIZIV stelt in zijn roadmap van 27 maart 2023 vast dat de toepassing onder meer op het vlak van gebruiksvriendelijkheid haar limieten heeft bereikt[^3]. Het voorstel is om in een latere fase een gebruiksvriendelijke webapplicatie te bouwen volgens het 'only once principe' en die in de artsensoftware in te kantelen[^3]. Dat past in een reeks: de roadmap bevat een afzonderlijke hervorming 59 'Administratieve vereenvoudiging van hoofdstuk IV en VIII', samen te nemen met hervorming 60 (digitalisering) en 61 (beslisboom)[^3]. De diagnose erachter is historisch: het RIZIV wijt de administratieve last aan de opzet van de teksten, die werden opgesteld met het oog op 'a priori'-controle door de adviserend artsen en dus niet gestandaardiseerd of gestructureerd zijn[^3]. ## Wat betekent het voor een ziekenhuis? - **Terugvalweg voor de arts.** De aanvraag voor ziekenhuisgeneesmiddelen van hoofdstuk IV en VIII moet elektronisch, via de webtoepassing of de eigen software[^3]; kan het eigen pakket geen aanvraag indienen, dan blijft de webtoepassing de enige weg. Zie [Verplicht elektronische aanvraag voor ziekenhuisgeneesmiddelen (hoofdstuk IV en VIII)](https://ehealth-atlas.be/verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen/). - **Enige elektronische weg voor de ziekenhuisapotheker.** Ziekenhuisapothekers kunnen bij aflevering van een geneesmiddel controleren of er een akkoord bestaat[^1], en enkel zij hebben toegang tot de webtoepassing[^1]; zie [Ziekenhuisapotheker en het gedeeld medicatieschema](https://ehealth-atlas.be/ziekenhuisapotheker/) en [Software voor de ziekenhuisapotheek: functies, lijsten en leveranciers](https://ehealth-atlas.be/ziekenhuisapotheek-software/). - **Twee aanmeldprofielen in één huis.** Artsen melden zich in eigen naam aan[^1], ziekenhuisapothekers in naam van de ziekenhuisapotheek[^1]; dat zijn verschillende toegangsrechten voor hetzelfde dossier. - **Raadplegen vóór vernieuwen.** Omdat een ziekenfonds een machtiging kan wijzigen, raadt de handleiding aan steeds eerst een consultatie te doen vóór een vernieuwing[^1]; de actie 'akkoord vernieuwen' verschijnt wanneer het akkoord vervallen is of binnen de drie maanden vervalt[^1]. - **Referentienummers bijhouden.** Bij een manuele stap bij het ziekenfonds krijgt de aanvrager enkel een referentienummer, dat niet via een consultatie kan worden opgehaald en toch nodig is om te annuleren[^1]. - **Planningssignaal voor het EPD.** De beoogde nieuwe webapplicatie zou in de artsensoftware worden ingekanteld[^3], nadat het RIZIV de huidige toepassing aan haar limieten noemde[^3]. - **Aanbeveling** (eigen): behandel de webtoepassing als terugvalweg en niet als werkwijze. Vraag bij de leverancier van het patiëntendossier en van de apotheeksoftware na welke van de vier diensten (aanvraag, raadpleging, afleveringen, rechtvaardigingen) het pakket ondersteunt, en spreek af waar referentienummers van manueel behandelde aanvragen worden bewaard, zodat annulatie later mogelijk blijft. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Sinds wanneer kan de ziekenhuisapotheker raadplegen?** De omzendbrief aan de ziekenhuizen van 2016 kondigde voor januari 2017 een project aan om de raadpleging van de databank 'Akkoorden' door de ziekenhuisapotheker mogelijk te maken, terwijl de raadpleegdienst voor apotheken volgens de recentere beschrijvingen pas veel later in de connector kwam[^1]. Ofwel gaat het om twee verschillende kanalen (webtoepassing tegenover webservice), ofwel liep het project jaren vertraging op; de bronnen laten het open. - **Verhouding webtoepassing en webservice.** Beide bieden dezelfde functies[^2], maar hoeveel aanvragen langs welke weg gebeuren, is niet gevonden; niet gevonden is geen bewijs van afwezigheid. - **Afleveringen en rechtvaardigingen.** De dienstpagina somt vier diensten op[^2] en vermeldt dat ziekenhuizen de rechtvaardigingen elektronisch kunnen doorsturen[^2]; of een ziekenhuisapotheker die registraties ook in de webtoepassing zelf doet, dan wel enkel raadpleegt[^1], blijkt niet uit de handleiding. - **Stand van de hervormingen.** De roadmap van 27 maart 2023 plant de hervormingen 59, 60 en 61[^3]; of de nieuwe webapplicatie er is en of de inkanteling in de artsensoftware begon, is niet terug te vinden in recentere publieke bronnen. - **Versiebeheer.** De handleiding beschrijft de overgang naar versie 2 met een nieuwe URL tot september 2023[^1]; een latere versiegeschiedenis of releasenota is niet aangetroffen. ## Relaties - wordt uitgebaat door: [Nationaal Intermutualistisch College (NIC)](https://ehealth-atlas.be/nic-cin/) (vastgesteld)[^2]. Het Nationaal Intermutualistisch College is de verantwoordelijke instelling volgens de dienstpagina van het eHealth-platform. - maakt deel uit van: [MyCareNet](https://ehealth-atlas.be/mycarenet/) (vastgesteld)[^2]. De webtoepassing is één gedaante van de elektronische gegevensuitwisseling over de akkoorden van de adviserende artsen; dezelfde functies bestaan als webservice MyCareNet Hoofdstuk IV. - heeft als rechtsgrond: [Verplicht elektronische aanvraag voor ziekenhuisgeneesmiddelen (hoofdstuk IV en VIII)](https://ehealth-atlas.be/verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen/) (vastgesteld)[^3]. Voor ziekenhuisgeneesmiddelen van hoofdstuk IV en VIII is de elektronische aanvraag per specialiteit verplicht geworden; de webtoepassing is daarvoor een van de twee toegelaten wegen. - heeft als rechtsgrond: [Machtiging van de adviserend arts voor hoofdstuk IV en VIII](https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/) (vastgesteld)[^1]. De toepassing voert de rechtsfiguur uit: machtigingen gelden per paragraaf en worden bij de ziekenfondsen bewaard, niet in de toepassing zelf. - heeft als rechtsgrond: [Therapeutische relatie](https://ehealth-atlas.be/therapeutische-relatie/) (vastgesteld)[^1]. Een arts kan alleen raadplegen als er een therapeutische relatie met de patiënt bestaat of wordt aangemaakt. - zie ook: [eHealth-platform](https://ehealth-atlas.be/ehealth-platform/) (vastgesteld)[^1]. Aanmelden gebeurt via het eHealth-platform, met een ander profiel voor een arts dan voor een ziekenhuisapotheker. - zie ook (inkomend): [Machtiging van de adviserend arts voor hoofdstuk IV en VIII](https://ehealth-atlas.be/machtiging-hoofdstuk-iv-viii/) (vastgesteld)[^1] - stelt als eis (inkomend): [Verplicht elektronische aanvraag voor ziekenhuisgeneesmiddelen (hoofdstuk IV en VIII)](https://ehealth-atlas.be/verplichte-elektronische-aanvraag-ziekenhuisgeneesmiddelen/) (vastgesteld)[^6][^7] ## Open vragen - Wat is de huidige stand van hervorming 60 (nieuwe webapplicatie, inkanteling in de artsensoftware) na de roadmaptiming 'eind 2023'? - Hoeveel aanvragen verlopen via de webtoepassing en hoeveel via de webservice in de software van de arts? - Kan een ziekenhuisapotheker in de webtoepassing ook afleveringen en rechtvaardigingen registreren, of enkel raadplegen? - Sinds wanneer kan een ziekenhuisapotheker de akkoorden raadplegen: sinds het project uit de omzendbrief van 2016 of pas sinds de recentere raadpleegdienst voor apotheken? ## Bronnen [^1]: [CIVARS - Chapter IV Agreement Request System - Handleiding (versie 2)](https://www.ehealth.fgov.be/file/e5c996e4f68fce687f5b30a890af18a9205fca8a/cd02fda57d47e53bbeb87fdc9d8e8a6c68868e4c/civars-v2-manual-nl-final-20230605.pptx). eHealth-platform / NIC, 2023-06-05. Opgehaald 2026-10-05, sha256 85000e99f137624f… (SRC-940eef8ced) [^2]: [CIVARS - Hoofdstuk IV en VIII](https://www.ehealth.fgov.be/nl/beroepsbeoefenaars-in-de-gezondheidszorg/diensten/civars-hoofdstuk-iv-en-viii). eHealth-platform. Opgehaald 2026-10-05, sha256 d813992574593896… (SRC-ffe2b0cf33) [^3]: [Bijlage bij het voorstel van roadmap inzake de hervorming van terugbetalingsprocedures - Synthesetabel met de Hervormingen](https://www.riziv.fgov.be/SiteCollectionDocuments/geneesmiddelen_vernieuwing_procedure_synthese_tabel.pdf). RIZIV, 2023-03-27. Opgehaald 2026-10-05, sha256 e7443a5ae2a4f3ee… (SRC-fd964e3d76) [^4]: [Terugbetaling van farmaceutische specialiteiten uit hoofdstuk IV en VIII: a priori controle](https://www.riziv.fgov.be/nl/thema-s/verzorging-kosten-en-terugbetaling/wat-het-ziekenfonds-terugbetaalt/geneesmiddelen/geneesmiddel-terugbetalen/vergoedbare-farmaceutische-specialiteiten/lijst-van-farmaceutische-specialiteiten-de-hoofdstukken/terugbetaling-van-farmaceutische-specialiteiten-uit-hoofdstuk-iv-en-viii-a-priori-controle). RIZIV. Opgehaald 2026-10-05, sha256 44b7a8c1275662ac… (SRC-e7c08b8d3b) [^5]: [Farmaceutische specialiteiten waarvoor de verplicht elektronische procedure geldt (overzicht met startdatum)](https://www.riziv.fgov.be/SiteCollectionDocuments/farmaceutische_specialiteiten_verplicht_elektronische_procedure_20261001.xlsx). RIZIV. Opgehaald 2026-10-05, sha256 06f034e5b248ccfd… (SRC-f277f6b186) [^6]: [Procédure de demande pour les spécialités pharmaceutiques remboursables dans les hôpitaux : transition progressive vers la procédure électronique obligatoire](https://www.inami.fgov.be/fr/themes/soins-de-sante-cout-et-remboursement/les-prestations-de-sante-que-vous-rembourse-votre-mutualite/medicaments/remboursement-d-un-medicament/specialites-pharmaceutiques-remboursables/procedure-de-demande-pour-les-specialites-pharmaceutiques-remboursables-dans-les-hopitaux-transition-progressive-vers-la-procedure-electronique-obligatoire). INAMI. Opgehaald 2026-10-05, sha256 a8a30e937fe981c6… (SRC-d6df16da43) [^7]: [Omzendbrief aan de ziekenhuizen OMZ. ZH 2016/10 - Toepassing van hoofdstuk IV (en IVbis) in ziekenhuismilieu voor de vergoeding van farmaceutische specialiteiten](https://www.inami.fgov.be/SiteCollectionDocuments/omzendbrief_ziekenhuizen_2016_10.doc). RIZIV, 2016-09-28. Opgehaald 2026-10-05, sha256 2e363491b2dd758e… (SRC-75c7fb78d6)