--- id: cyberfinanciering-ziekenhuizen type: FundingScheme type_label: Financieringsregeling title: Cyberfinanciering van ziekenhuizen aliases: - cyberbudget ziekenhuizen - omzendbrief cyberbudget - art. 61bis BFM - cyberveiligheidsbudget BFM names: nl: Cyberfinanciering van ziekenhuizen fr: Financement de la cybersécurité des hôpitaux en: Hospital cybersecurity funding jurisdiction: - belgie - vlaanderen themes: - financiering - identiteit-en-toegang lifecycle: in-werking lifecycle_note: Federale cybermiddelen voor ziekenhuizen sinds 2022 (eenmalig 2022 en 2024, structureel sinds 2023). Art. 61bis BFM-KB (onderdeel B4) werd vervangen door het KB van 30 mei 2026, met uitwerking vanaf 1 januari 2025. De FOD-omzendbrief van 27 mei 2025 kondigt de verdeling en voorwaarden aan; modaliteiten zouden later bij KB volgen. Effectieve uitbetalingen en een omzendbrief 2026 zijn niet gevonden. version: KB van 30 mei 2026 (art. 61bis BFM); omzendbrief FOD 27 mei 2025 summary: De federale overheid financierde de cyberbeveiliging van ziekenhuizen met 20 miljoen euro in 2022, een eenmalige schijf van 40 (of 39,5) miljoen euro voor 2024 en structureel 15 miljoen euro per jaar sinds 2023. De FOD-omzendbrief van 27 mei 2025 noemt voor 2025 een geïndexeerd budget van 15.606.000 euro, verdeeld over 80% individuele financiering, 15% collectieve financiering (lidmaatschap van 'een derde organisatie (Shield vzw of andere)' en sectorale aanbestedingen via een B4-contract) en 5% 'contribuanten'. Art. 61bis BFM-KB (KB van 30 mei 2026, uitwerking 1 januari 2025) verankert de individuele financiering (§ 1) en het lidmaatschap van een derde partij (§ 2) met dezelfde bedragen. Vlaanderen voorziet geen bijkomende structurele cyberfinanciering voor welzijns- en zorgvoorzieningen. last_verified: '2026-09-27' relations: - type: ownedBy direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: about direction: in target: aanbestedingen-zorg-ict target_url: https://ehealth-atlas.be/aanbestedingen-zorg-ict/ status: established - type: about direction: in target: nis2-ziekenhuizen-uitvoering target_url: https://ehealth-atlas.be/nis2-ziekenhuizen-uitvoering/ status: established - type: fundedBy direction: in target: shield-vzw target_url: https://ehealth-atlas.be/shield-vzw/ status: hypothesis release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/cyberfinanciering-ziekenhuizen/ license: CC BY 4.0 --- # Cyberfinanciering van ziekenhuizen De federale overheid financierde de cyberbeveiliging van ziekenhuizen met 20 miljoen euro in 2022, een eenmalige schijf van 40 (of 39,5) miljoen euro voor 2024 en structureel 15 miljoen euro per jaar sinds 2023. De FOD-omzendbrief van 27 mei 2025 noemt voor 2025 een geïndexeerd budget van 15.606.000 euro, verdeeld over 80% individuele financiering, 15% collectieve financiering (lidmaatschap van 'een derde organisatie (Shield vzw of andere)' en sectorale aanbestedingen via een B4-contract) en 5% 'contribuanten'. Art. 61bis BFM-KB (KB van 30 mei 2026, uitwerking 1 januari 2025) verankert de individuele financiering (§ 1) en het lidmaatschap van een derde partij (§ 2) met dezelfde bedragen. Vlaanderen voorziet geen bijkomende structurele cyberfinanciering voor welzijns- en zorgvoorzieningen. ## In het kort - Federale cybermiddelen voor ziekenhuizen: 20 miljoen euro in 2022, een eenmalige schijf in 2024 en structureel 15 miljoen euro per jaar[^1][^2]; het federale persbericht van januari 2026 telt in totaal 105 miljoen euro sinds 2022[^3][^4]. - Sinds 1 januari 2025 regelt art. 61bis van het BFM-KB een cyberveiligheidsbudget in onderdeel B4[^5], in zijn huidige vorm vastgelegd door het KB van 30 mei 2026[^5]. - De FOD-omzendbrief van 27 mei 2025 noemt 15.606.000 euro, verdeeld over 80% individuele financiering, 15% collectieve financiering en 5% voor 'contribuanten'[^6]. - Het collectieve deel financiert het lidmaatschap van 'een derde organisatie (Shield vzw of andere)' en [sectorale aanbestedingen](https://ehealth-atlas.be/aanbestedingen-zorg-ict/) via een geselecteerd ziekenhuis met een B4-contract[^6]. - De omzendbrief kondigt de betaling aan; modaliteiten, toelatingscriteria en sancties zouden later bij KB volgen[^6]. - Tegenstrijdig: de individuele pijler start volgens de omzendbrief op 1 juli 2025[^6], volgens art. 61bis § 1 op 1 januari 2025[^5]. - Vlaanderen voorziet geen bijkomende structurele cyberfinanciering voor welzijns- en zorgvoorzieningen[^7]. ## Vraag of patroon Deze pagina brengt samen hoe de cyberbeveiliging van Belgische ziekenhuizen gefinancierd wordt: de federale budgetten per jaar uit parlementaire antwoorden en persberichten, de wettelijke verankering in art. 61bis van het BFM-KB en de FOD-omzendbrief cyberbudget van 27 mei 2025. Het wettelijke kader zelf staat op [NIS2 en cyberbeveiliging in de zorg](https://ehealth-atlas.be/nis2-cyberbeveiliging/); de organisatie die in de omzendbrief bij naam genoemd wordt, op [SHIELD vzw](https://ehealth-atlas.be/shield-vzw/). ## Vergelijking **Federale budgetten per jaar.** | Periode | Bedrag | Onderbouwing | |---|---|---| | 2022 | 20 miljoen euro toegekend aan ziekenhuizen (parlementair antwoord) |[^1] | | 2024 | Schijf van 40 miljoen euro (antwoord oktober 2024), resp. eenmalig 39,5 miljoen euro toegekend op 1 januari 2025 (antwoord september 2025) |[^1][^2] | | Sinds 2023 | Structureel 15 miljoen euro per jaar (parlementair antwoord) |[^1] | | 2022-2026 (federaal persbericht 13 januari 2026, news.belgium.be via archiefkopie) | Jaarlijks 15 miljoen euro voor algemene en psychiatrische ziekenhuizen; eenmalig 20 miljoen euro (2022) en 40 miljoen euro (2024); in totaal 105 miljoen euro sinds 2022 |[^3][^4] | | 2025 (omzendbrief 27 mei 2025) | 15.606.000 euro, geïndexeerd vervolg van de 15 miljoen euro van 2023 |[^6] | | Vanaf 1/1/2025 (BFM, art. 61bis, onderdeel B4) | 10.674.505 euro (algemene) en 1.810.296,17 euro (psychiatrische ziekenhuizen) voor individuele financiering; daarnaast een budget voor de collectieve kosten van het lidmaatschap van een derde partij (waarde 1/1/2025) |[^5] | | Vlaanderen | Geen bijkomende structurele cyberfinanciering voor welzijns- en zorgvoorzieningen |[^7] | **Art. 61bis BFM-KB.** Het huidige art. 61bis werd vervangen door het KB van 30 mei 2026, met uitwerking vanaf 1 januari 2025[^5]. Paragraaf 1 voorziet individuele financiering: 10.674.505 euro voor de algemene en 1.810.296,17 euro voor de psychiatrische ziekenhuizen[^5]. Art. 61bis § 2 (onderdeel B4 van het BFM, naast de BMUC-lijnen voor het EPD uit [BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD](https://ehealth-atlas.be/bmuc-epd-criteria/)) financiert vanaf 1 januari 2025 met 1.381.013,96 euro (algemene) en 234.207,05 euro (psychiatrische ziekenhuizen), gelijk verdeeld, de collectieve kosten voor het lidmaatschap van een derde partij[^5]. Het KB noemt die derde partij niet. De parlementaire antwoorden en het federale persbericht van januari 2026 spreken van jaarlijks 15 miljoen euro zonder art. 61bis te noemen[^1][^3]; ook de minister noemt art. 61bis niet wanneer hij de samenwerking met de vzw Shield onder de tegemoetkomingen via het BFM plaatst[^8]. **FOD-omzendbrief cyberbudget van 27 mei 2025.** Volgens de omzendbrief bedraagt het federale cyberbudget vanaf 2025 15.606.000 euro, afhankelijk van aantoonbare resultaten en verdeeld over 80% individuele financiering, 15% collectieve financiering en 5% voor 'contribuanten'[^6]. De omzendbrief legt zelf de band met de 15 miljoen euro: dat budget werd in 2023 toegewezen, en 2025 zet de inspanningen voort met het totale geïndexeerde budget[^6]. Voor de individuele pijler wordt 12.484.800 euro toegekend in het budget van financiële middelen vanaf 1 juli 2025[^6]. De omzendbrief kondigt aan dat de precieze modaliteiten, toelatingscriteria en mogelijke sancties later bij koninklijk besluit worden vastgesteld[^6]; ziekenhuizen moesten vóór 30 juni 2025 een aangifteformulier indienen en vóór 31 oktober 2025 hun bewijsstukken[^6]. Het collectieve deel bestaat uit 1.615.221 euro voor lidmaatschapsgelden van een derde organisatie en 725.679 euro voor twee jaarlijkse sectorale aanbestedingen via een geselecteerd ziekenhuis dat als aankoopcentrale onder de verantwoordelijkheid van de Staat optreedt, via een B4-contract[^6]; de lijn voor lidmaatschapsgelden is nieuw vanaf 2025 en goed voor 69% van het collectieve budget[^6]. De omzendbrief motiveert die nieuwe lijn met het feit dat de aankoopcentrale van de Staat beperkt is tot de sectorale aanbestedingen uit het eerste deel van het collectieve budget[^6]; dat beheer is sinds 2024 toevertrouwd aan het geselecteerde ziekenhuis[^6]. De omzendbrief kondigt aan dat een deel 'zal worden betaald' aan elk ziekenhuis dat zich wenst aan te sluiten bij 'een derde organisatie (Shield vzw of andere)' die cyberdiensten aanbiedt; de Franstalige versie spreekt van 'Shield vzw ou autre'[^6][^9]. Volgens de verdeelsleutel gaat 1.381.013,96 euro naar de algemene en 234.207,05 euro naar de psychiatrische ziekenhuizen, telkens gelijk verdeeld over de ziekenhuizen[^6]. Een ziekenhuis moet daarvoor een contract met de gekozen externe organisatie en een actieplan met de taken van die organisatie voorleggen[^6]. Het geld gaat dus naar de ziekenhuizen en niet rechtstreeks naar SHIELD, en de regeling staat ook open voor andere organisaties[^6]. De pijler 'contribuanten' (780.300 euro) financiert onder meer peer reviews[^6]. **Aansluiting omzendbrief en art. 61bis.** **Interpretatie:** 80% van 15.606.000 euro (12.484.800 euro) valt op afronding na samen met de som van de individuele bedragen van art. 61bis § 1, en het lidmaatschapsdeel met art. 61bis § 2; het budget van ongeveer 15 miljoen euro is dus grotendeels in het BFM verankerd[^6][^5]. De omzendbrief hanteert voor het lidmaatschap exact dezelfde bedragen en verdeling als art. 61bis § 2[^6], maar verwijst zelf niet naar art. 61bis; ze vermeldt wel dat de modaliteiten later bij KB volgen[^6]. **Interpretatie:** de koppeling tussen art. 61bis § 2 en SHIELD is daarmee sterk onderbouwd maar niet exclusief: het KB zelf noemt geen naam, en de omzendbrief laat uitdrukkelijk ook andere derde organisaties toe[^5][^6]. Welke andere organisaties ziekenhuizen onder deze regeling kozen, is niet gevonden (gap). ## Conclusie Bevindingen: de federale cybermiddelen voor ziekenhuizen bestaan uit eenmalige schijven (2022, 2024) en een structureel jaarbudget van ongeveer 15 miljoen euro[^1][^3], dat sinds 1 januari 2025 grotendeels in art. 61bis BFM-KB verankerd is[^5]. De FRZV noemt NIS-2 in zijn advies over de behoeften 2027 als een van de drijvers van de digitale transformatie waarvan de stijgende kosten correct gefinancierd moeten worden[^10]. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Financieringsvoorwaarde**: de omzendbrief voorziet vanaf 2025 een gelijk aandeel per ziekenhuis voor het lidmaatschap van een derde organisatie voor gedeelde cyberprojecten, mits een contract en een actieplan[^6]; SHIELD wordt daarbij genoemd, maar is niet de enige mogelijke organisatie[^6]. - **Financiering (regelgevend)**: federale middelen voor cybermaturiteit uit parlementaire antwoorden[^1] en, als wettelijke BFM-regeling, het cyberveiligheidsbudget van art. 61bis (vanaf 1/1/2025)[^5]. - **Aanbeveling**: bewaar per jaar het aangifteformulier, het contract met de derde organisatie, het actieplan en de bewijsstukken samen, zodat ze te koppelen zijn aan de latere KB-modaliteiten. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen Het budget is volgens de omzendbrief afhankelijk van aantoonbare resultaten[^6]. Voor de BFM-financiering van het lidmaatschap is een contract met een actieplan nodig[^6]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Parlementaire bedragen vs. BFM.** De '15 miljoen euro structureel'[^1] en het budget van art. 61bis[^5] worden in de parlementaire bronnen niet met elkaar verbonden; de omzendbrief van 2025 noemt 15.606.000 euro het geïndexeerde vervolg van de 15 miljoen euro van 2023 en maakt de aansluiting met art. 61bis via identieke bedragen grotendeels zichtbaar[^6]. Voor het aanbestedingsdeel noemt de omzendbrief een B4-contract met het geselecteerde ziekenhuis, niet art. 61bis[^6]; voor de pijler 'contribuanten' is geen BFM-grondslag gevonden (gap). - **Ingangsdatum individuele pijler.** De omzendbrief noemt het budget van financiële middelen vanaf 1 juli 2025[^6], art. 61bis § 1 een budget vanaf 1 januari 2025 (waarde 1/1/2025), vastgelegd door het KB van 30 mei 2026, dus na de omzendbrief[^5]. - **Bedrag 2024.** 40 miljoen euro (oktober 2024)[^1] versus eenmalig 39,5 miljoen euro, toegekend op 1 januari 2025 (september 2025)[^2]. Het federale persbericht van januari 2026 noemt 40 miljoen euro voor 2024[^3][^4]. - **Art. 61bis en SHIELD.** Sterk onderbouwd maar niet exclusief (zie hierboven)[^5][^6]; de minister noemt art. 61bis niet[^8]. - **Omzendbrief: aankondiging, geen bewijs van betaling.** De omzendbrief kondigt de betaling aan en verwijst voor de modaliteiten naar een later KB[^6]; effectieve uitbetalingen aan ziekenhuizen en het aantal ziekenhuizen dat SHIELD koos, zijn niet gevonden (gap). - **Vlaamse middelen.** Vlaanderen voorziet geen bijkomende structurele cyberfinanciering voor welzijns- en zorgvoorzieningen[^7]; specifieke Vlaamse cybermiddelen voor ziekenhuizen zijn niet gevonden (gap, geen bewijs van afwezigheid). - **Gaps.** Niet gevonden: een omzendbrief cyberbudget 2026, effectieve uitbetalingen per ziekenhuis, de gekozen derde organisaties. ## Relaties - valt onder verantwoordelijkheid van: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^6][^5]. De FOD Volksgezondheid verdeelt het cyberbudget via het BFM (art. 61bis) en de omzendbrief; modaliteiten bij KB. - gaat over (inkomend): [Overheidsopdrachten voor zorg-ICT](https://ehealth-atlas.be/aanbestedingen-zorg-ict/) (vastgesteld)[^6] - gaat over (inkomend): [NIS2 in ziekenhuizen: uitvoering en toezicht](https://ehealth-atlas.be/nis2-ziekenhuizen-uitvoering/) (vastgesteld)[^11][^6] - wordt gefinancierd door (inkomend): [SHIELD vzw](https://ehealth-atlas.be/shield-vzw/) (hypothese)[^5][^6][^8][^9] ## Open vragen - Welke andere 'derde organisaties' dan SHIELD kozen ziekenhuizen onder art. 61bis § 2 BFM-KB en de omzendbrief van 27 mei 2025 ('Shield vzw of andere'), en is er een omzendbrief cyberbudget 2026 die SHIELD nog noemt? - Het omzendbriefbudget van 15.606.000 euro (2025, geïndexeerd vervolg van de 15 miljoen euro van 2023) sluit aan bij art. 61bis BFM-KB voor de individuele pijler en het lidmaatschap van een derde partij; het aanbestedingsdeel loopt volgens de omzendbrief via een B4-contract. Waar is de pijler 'contribuanten' juridisch verankerd, is er effectief uitbetaald volgens de omzendbrief, en is er een omzendbrief 2026? - Geldt de individuele pijler vanaf 1 juli 2025 (omzendbrief) of vanaf 1 januari 2025 (art. 61bis § 1, KB van 30 mei 2026), en hoe werd het verschil voor 2025 verrekend? - Bedroeg de eenmalige schijf voor 2024 40 miljoen of 39,5 miljoen euro? - Bestaan er Vlaamse middelen voor cyberbeveiliging van ziekenhuizen (Vlaanderen voorziet geen bijkomende structurele financiering voor welzijns- en zorgvoorzieningen; voor ziekenhuizen niets gevonden)? ## Bronnen [^1]: [Integraal verslag commissie Gezondheid en Gelijke Kansen, 15 oktober 2024 (CRIV 56 COM 016) - o.a. vraag over cyberaanvallen in de zorgsector](https://www.dekamer.be/doc/CCRI/html/56/ic016x.html). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2024-10-15. Opgehaald 2026-09-26, sha256 a4c26d813925ccc7… (SRC-09d62db02b) [^2]: [QRVA 56 025 (26-09-2025): o.a. vraag nr. 304 (Farih) Belgian Integrated Health Record - Cyberveiligheid in de zorg, en vraag nr. 374 (Depoorter) Mijngezondheid.be, met antwoorden van 26 september 2025](https://www.dekamer.be/QRVA/pdf/56/56K0025.pdf). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2025-09-26. Opgehaald 2026-09-26, sha256 ba3a8f7c423e9f9b… (SRC-68b0d63e1e) [^3]: [Belgische ziekenhuizen versterken cyberbeveiliging via sectorbrede samenwerking (federaal persbericht, Wayback-snapshot 21/05/2026)](https://web.archive.org/web/20260521113250/https://news.belgium.be/nl/belgische-ziekenhuizen-versterken-cyberbeveiliging-sectorbrede-samenwerking). FOD Volksgezondheid via news.belgium.be (archiefkopie Internet Archive), 2026-01-13. Opgehaald 2026-09-27, sha256 445ecfe2f39beecd… (SRC-1c3aa947f7) [^4]: [Belgische ziekenhuizen versterken cyberbeveiliging via sectorbrede samenwerking (herpublicatie federaal persbericht)](https://belgiumcloud.com/2026/01/14/belgische-ziekenhuizen-versterken-cyberbeveiliging-via-sectorbrede-samenwerking/). Belgiumcloud (herpublicatie persbericht FOD Volksgezondheid / news.belgium.be), 2026-01-14. Opgehaald 2026-09-27, sha256 4ebf9ec0a39dd2b4… (SRC-db5ebaf392) [^5]: [Koninklijk besluit van 30 mei 2026 tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 2002 betreffende de vaststelling en de vereffening van het budget van financiële middelen van de ziekenhuizen (Justel)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2026/05/30/2026004141/justel). FOD Justitie – Belgisch Staatsblad, 2026-06-11. Opgehaald 2026-09-26, sha256 98eeb2fcd208cfa1… (SRC-67e3197f3f) [^6]: [Omzendbrief aan de ziekenhuismanagers: Toewijzing van het budget voor cyberbeveiliging vanaf 2025 (ref. CP_Circ25)](https://www.health.belgium.be/sites/default/files/media/files/2025-11/circulaire_budget_cyber_2025_nl.pdf). FOD Volksgezondheid, DG Gezondheidszorg, Afdeling Acute en Chronische Zorg, 2025-05-27. Opgehaald 2026-09-27, sha256 38bdb7aa03ab9d06… (SRC-7819c6ab5f) [^7]: [Schriftelijke vraag nr. 497 (2025-2026) van Immanuel De Reuse aan minister Caroline Gennez: Zorg- en welzijnsvoorzieningen - Cyberveiligheid, met antwoord](https://docs.vlaamsparlement.be/files/pfile?id=2291509). Vlaams Parlement, 2026-03-27. Opgehaald 2026-09-26, sha256 ca78972775716128… (SRC-f021c4c24b) [^8]: [Integraal verslag commissie Gezondheid en Gelijke Kansen, 3 juni 2026 (CRIV 56 COM 378) - o.a. vraag 56014967C (Gijbels) over de cyberaanval op ChipSoft](https://www.dekamer.be/doc/CCRI/html/56/ic378x.html). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2026-06-03. Opgehaald 2026-09-26, sha256 74a562165e477fc0… (SRC-7e23ee66f5) [^9]: [Circulaire aux gestionnaires d'hôpitaux: Affectation à partir de 2025 du budget cybersécurité](https://www.health.belgium.be/sites/default/files/media/files/2025-11/circulaire_budget_cyber_2025_fr.pdf). SPF Santé publique, DG Soins de santé, 2025-05-27. Opgehaald 2026-09-27, sha256 b30e510f77d5af68… (SRC-335222bade) [^10]: [Advies Behoeften 2027 (FRZV/D/637-2)](https://overlegorganen.gezondheid.belgie.be/sites/default/files/documents/frzv_d_637-2_-_advies_behoeften_2027_0.pdf). FOD Volksgezondheid – Federale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen, 2026-06-11. Opgehaald 2026-09-26, sha256 2dc1e0dd0ec8c914… (SRC-d11cd03228) [^11]: [Integraal verslag commissie Gezondheid en Gelijke Kansen, 5 november 2025 (CRIV 56 COM 230) – vraag 56008037C](https://www.lachambre.be/doc/CCRI/html/56/ic230x.html). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2025-11-05. Opgehaald 2026-09-27, sha256 1a20580b5743a45e… (SRC-b2427ff36c)