--- id: healthdcat-ap type: Specification type_label: Standaard of specificatie title: HealthDCAT-AP aliases: - HealthDCAT-AP - Health DCAT-AP - HealthDCAT Application Profile names: nl: HealthDCAT-AP fr: HealthDCAT-AP en: HealthDCAT-AP de: HealthDCAT-AP jurisdiction: - eu - belgie themes: - secundair-gebruik - standaardisatie-en-governance - regelgeving lifecycle: ontwerp lifecycle_note: Release 8 is een 'European Commission Draft Specification' (mei 2026). Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2098 legt de minimale datasetmetadata vast volgens HealthDCAT-AP, van toepassing vanaf 26 maart 2029. De GitHub-versie uit de EHDS2-pilot is ontmanteld. version: Release 8 (mei 2026) summary: HealthDCAT-AP is het EHDS-metadataprofiel om datasets voor secundair gebruik te beschrijven, als uitbreiding van DCAT-AP 3.0. DG SANTE van de Europese Commissie ontwikkelt het ter uitvoering van artikel 77 van de EHDS-verordening. De huidige versie is Release 8, een ontwerpspecificatie van mei 2026 op een stabiele URL onder data.health.europa.eu. Het profiel deelt toegangsrechten in drie categorieën in, gebruikt eigen gecontroleerde vocabularia en wordt gevalideerd in het HealthData@EU Central Platform. Release 8 voorziet plaatshouders voor nationale ICD-10-varianten. Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2098 maakt de minimale datasetmetadata volgens HealthDCAT-AP verplicht vanaf 26 maart 2029. In België werkt het Health Data Agency met HealthDCAT-AP. last_verified: '2026-09-28' relations: - type: ownedBy direction: uit target: org:dg-sante target_url: null status: established - type: usesTerminology direction: uit target: icd-10-be target_url: https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/ status: hypothesis - type: requires direction: in target: ehds target_url: https://ehealth-atlas.be/ehds/ status: established - type: requires direction: in target: ehds-uitvoeringshandelingen target_url: https://ehealth-atlas.be/ehds-uitvoeringshandelingen/ status: established - type: about direction: in target: ehds-belgie target_url: https://ehealth-atlas.be/ehds-belgie/ status: established - type: about direction: in target: ehds-secundair-gebruik target_url: https://ehealth-atlas.be/ehds-secundair-gebruik/ status: established - type: implements direction: in target: healthdata-at-eu target_url: https://ehealth-atlas.be/healthdata-at-eu/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/healthdcat-ap/ license: CC BY 4.0 --- # HealthDCAT-AP HealthDCAT-AP is het EHDS-metadataprofiel om datasets voor secundair gebruik te beschrijven, als uitbreiding van DCAT-AP 3.0. DG SANTE van de Europese Commissie ontwikkelt het ter uitvoering van artikel 77 van de EHDS-verordening. De huidige versie is Release 8, een ontwerpspecificatie van mei 2026 op een stabiele URL onder data.health.europa.eu. Het profiel deelt toegangsrechten in drie categorieën in, gebruikt eigen gecontroleerde vocabularia en wordt gevalideerd in het HealthData@EU Central Platform. Release 8 voorziet plaatshouders voor nationale ICD-10-varianten. Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2098 maakt de minimale datasetmetadata volgens HealthDCAT-AP verplicht vanaf 26 maart 2029. In België werkt het Health Data Agency met HealthDCAT-AP. ## Wat is het? Soort: metadataprofiel (applicatieprofiel). HealthDCAT-AP is een domeinspecifiek metadatamodel voor het kader voor secundair gebruik van de [EHDS](https://ehealth-atlas.be/ehds/): het beschrijft datasets zo dat ze automatisch uitgewisseld en gefedereerd kunnen worden tussen catalogi, tot de EU-catalogus van HealthData@EU toe[^1]. Het is een uitbreiding van DCAT-AP; toepassingen moeten eerst aan DCAT-AP voldoen[^1]. De diagrammen van Release 8 tonen het profiel als uitbreiding van DCAT-AP 3.0, per toegangsniveau[^1]. ## Welk probleem lost het op? DG SANTE ontwikkelt HealthDCAT-AP om te voldoen aan artikel 77 van de EHDS-verordening (EU) 2025/327, dat de gezondheidsgegevenstoegangsinstanties (HDAB's) tot publieke datasetcatalogi verplicht[^1]. Het profiel deelt de toegangsrechten van een dataset expliciet in drie categorieën in: niet-publiek, beperkt en publiek, met eigen technische eisen per categorie[^1]. ## Beheer, versies en status - **Beheer.** DG SANTE van de Europese Commissie[^1]. - **Status.** Release 8 heeft de status 'European Commission Draft Specification', gepubliceerd in mei 2026; het is dus een ontwerpspecificatie, geen definitieve norm[^1]. - **Locatie.** Met Release 8 verhuisde de specificatie naar een stabiele URL in de productieomgeving van HealthData@EU[^2]. Vroegere versies stonden op een publieke GitHub-repository als onderdeel van de EHDS2-pilot; die pagina is ontmanteld[^3]. - **Nieuw in Release 8.** De optionele eigenschap healthdcatap:hdabCoordinator identificeert de coördinerende HDAB voor een toegangsprocedure, als zo'n rol formeel is toegewezen[^2]. De gecontroleerde vocabularia van DG SANTE (onder meer Health Categories, Health Theme en Coding System) zijn van de acceptatie- naar de productieomgeving gemigreerd[^1]. In het vocabularium voor codesystemen staan plaatshouders voor nationale terminologieën, ICD-10-NAT en PROC-CODES-NAT, in afwachting van de uitvoeringshandeling onder artikel 15[^2]. - **Validatie.** De implementatie van DG SANTE draait in het [HealthData@EU](https://ehealth-atlas.be/healthdata-at-eu/) Central Platform, met een database voor HealthDCAT-AP-conforme datasets; de HealthData@EU Validator controleert de conformiteit[^1]. - **Licentie.** Volgens de specificatiepagina valt al het materiaal in de repository onder CC-BY 4.0, tenzij anders vermeld[^1]. - **Wettelijke verankering.** Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2098 van 18 september 2026 legt de minimale metadata vast die gegevenshouders voor datasetbeschrijvingen moeten aanleveren, uitgedrukt volgens HealthDCAT-AP[^4]; ze is van toepassing vanaf 26 maart 2029[^4]. ## Belgische toepassing Het [Health Data Agency](https://ehealth-atlas.be/health-data-agency/) (HDA) zegt te werken met Europese gezondheidsdatastandaarden, waaronder HealthDCAT-AP, OMOP, FHIR en SNOMED[^5]. De HDA-datacatalogus is een centrale opslagplaats voor metadata over Belgische data-assets die relevant zijn voor gezondheid(szorg)[^6]; op 24 juni 2026 bevatte hij meer dan 400 datasets[^7]. Volgens het jaarverslag 2023 gebruiken de metagegevens van die catalogus de RDF- en DCAT-AP-standaarden[^8]. De HD Academy van het HDA biedt een introductiecursus over DCAT, DCAT-AP en HealthDCAT-AP voor datagebruikers[^9]. Voor nationale codesystemen zoals [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/) voorziet Release 8 enkel een generieke plaatshouder ICD-10-NAT[^2]. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Verplichting (vanaf 2029)**: gegevenshouders moeten hun datasets beschrijven met de minimale metadata volgens HealthDCAT-AP[^4][^4]. Gegevenshouders moeten hun datasets beschrijven voor de nationale datasetcatalogus en die beschrijving minstens jaarlijks controleren[^10]. - **Ontwerpstatus**: Release 8 is nog een ontwerp[^1], dus velden en vocabularia kunnen wijzigen. - **Aanbeveling** (eigen): begin met een eenvoudige datasetinventaris (inhoud, codesystemen, toegangsniveau) die later naar HealthDCAT-AP kan worden omgezet, en volg de HDA-catalogus op. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen Conformiteit met HealthDCAT-AP vereist eerst conformiteit met DCAT-AP[^1]. De nationale codesystemen zijn nog plaatshouders[^2]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **HealthDCAT-AP of DCAT-AP bij het HDA.** De vacaturepagina noemt HealthDCAT-AP[^5], het jaarverslag 2023 enkel DCAT-AP[^8]. Of de catalogus vandaag HealthDCAT-AP-conform is, is niet bevestigd. - **Ontwerp versus verordening.** De verordening verwijst naar HealthDCAT-AP[^4], terwijl de actuele release een ontwerp is[^1]; naar welke versie de verordening verwijst, is niet nagegaan. - **Licentie.** Naast de CC-BY 4.0-vermelding[^1] bevat de pagina volgens de onderzoeker sjabloonresten met een andere licentie (zie open vragen). ## Relaties - valt onder verantwoordelijkheid van: org:dg-sante (vastgesteld)[^1] - gebruikt terminologie: [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/) (hypothese)[^2]. Release 8 voorziet een plaatshouder ICD-10-NAT voor nationale ICD-10-varianten; ICD-10-BE wordt niet bij naam genoemd en de categorie wacht op de uitvoeringshandeling onder artikel 15. - stelt als eis (inkomend): [EHDS (European Health Data Space)](https://ehealth-atlas.be/ehds/) (vastgesteld)[^4] - gaat over (inkomend): [EHDS in België (uitvoering)](https://ehealth-atlas.be/ehds-belgie/) (vastgesteld)[^11] - gaat over (inkomend): [EHDS: secundair gebruik (hoofdstuk IV)](https://ehealth-atlas.be/ehds-secundair-gebruik/) (vastgesteld)[^10][^4] - stelt als eis (inkomend): [EHDS-uitvoeringshandelingen (stand van zaken)](https://ehealth-atlas.be/ehds-uitvoeringshandelingen/) (vastgesteld)[^4] - implementeert (inkomend): [HealthData@EU](https://ehealth-atlas.be/healthdata-at-eu/) (vastgesteld)[^1][^4] ## Open vragen - Is de HDA-catalogus al HealthDCAT-AP-conform en federeert hij naar HealthData@EU? - Wanneer wordt HealthDCAT-AP een definitieve specificatie, en naar welke release verwijst Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2098? - Wie beschrijft de MZG en andere FOD-datasets in HealthDCAT-AP (de FOD als gegevenshouder of het HDA)? - DCAT-AP heeft geen eigen concept; de relatie profiles → dcat-ap is daarom niet opgenomen. - Op de specificatiepagina staan ook resten van een uitgecommentarieerde sjabloontekst met een CC0-vermelding; welke licentie geldt formeel voor Release 8? ## Bronnen [^1]: [HealthDCAT-AP Release 8](https://data.health.europa.eu/healthdcat-ap/releases/release-8/). European Commission, DG SANTE, 2026-05-01. Opgehaald 2026-09-28, sha256 f5560f3f56d1929a… (SRC-e7f71c6944) [^2]: [HealthDCAT-AP Release 8 – Changelog](https://data.health.europa.eu/healthdcat-ap/releases/release-8/changelog.html). European Commission, DG SANTE. Opgehaald 2026-09-28, sha256 78b63bce00c5ebd0… (SRC-e77d748e59) [^3]: [Health DCAT-AP Specification (ontmantelde GitHub-pagina)](https://healthdcat-ap.github.io/). HealthData@EU-pilot / European Commission. Opgehaald 2026-09-28, sha256 4c77cf555e7769f0… (SRC-70bce109a2) [^4]: [Implementing regulation - EU - 2026/2098 - EN - EUR-Lex](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2026/2098/oj/eng). Europese Commissie (EUR-Lex), 2026-09-21. Opgehaald 2026-09-26, sha256 094aefe0f74d4444… (SRC-e523def078) [^5]: [Jobs | Health Data Agency](https://www.hda.belgium.be/en/jobs). Health Data Agency. Opgehaald 2026-09-28, sha256 c167567998618860… (SRC-a975b94187) [^6]: [Data Catalogue | Health Data Agency](https://www.hda.belgium.be/en/data_catalogue). Health Data Agency. Opgehaald 2026-09-28, sha256 bfe20604637b3c63… (SRC-5c1e99b539) [^7]: [Integraal verslag commissie Gezondheid en Gelijke Kansen, 24 juni 2026 (CRIV 56 COM 402) - o.a. vragen 56015146C (Bertels) over het Health Data Agency en 56015821C (Gijbels) over opschaling van innovatieprojecten](https://www.dekamer.be/doc/CCRI/html/56/ic402x.html). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2026-06-24. Opgehaald 2026-09-26, sha256 e9ef96114eab361e… (SRC-6b1e91771e) [^8]: [Jaarverslag 2023 Health Data Agency](https://www.hda.belgium.be/sites/default/files/documents/2024-05/GDA%20-%20Jaarverslag%202023.pdf). Gezondheids(zorg)Data-Agentschap, 2024-05-01. Opgehaald 2026-09-28, sha256 51ea7678fab8d0f0… (SRC-4fb84baa4c) [^9]: [Course: DCAT, DCAT-AP & HealthDCAT-AP | HD Academy](https://academy.hda.belgium.be/course/view.php?id=29). Health Data Agency. Opgehaald 2026-09-28, sha256 6c1cde8a8bc6e764… (SRC-64188eadce) [^10]: [Regulation (EU) 2025/327 of the European Parliament and of the Council of 11 February 2025 on the European Health Data Space and amending Directive 2011/24/EU and Regulation (EU) 2024/2847](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/327/oj/eng). Europees Parlement en Raad van de EU (EUR-Lex), 2025-03-05. Opgehaald 2026-09-25, sha256 87d9f6722e7949ce… (SRC-af26b6d770) [^11]: [Health Data Agency – Jaarverslag 2025](https://www.hda.belgium.be/sites/default/files/documents/2026-03/HDA%20-%20JAARVERSLAG%202025.pdf). Health Data Agency. Opgehaald 2026-09-27, sha256 52f04f43d67aec13… (SRC-9ea5da12e3)