--- id: icd-9-cm type: Terminology type_label: Terminologie of classificatie title: ICD-9-CM aliases: - ICD-9-CM - ICD-9 - ICD9 - IDC9 (vermoedelijke tikfout voor ICD-9) - CIM-9-MC - International Classification of Diseases, Ninth Revision, Clinical Modification names: nl: ICD-9-CM fr: CIM-9-MC en: ICD-9-CM de: ICD-9-CM jurisdiction: - internationaal - belgie themes: - terminologie - secundair-gebruik - financiering lifecycle: vervangen lifecycle_note: 'In België vervangen voor nieuwe registraties: in de MZG laatst gebruikt t.e.m. registratieperiode 2014/2 en vanaf MZG 2015/1 vervangen door ICD-10-BE (KB 10 april 2014). De MZG-richtlijnen van februari 2026 aanvaarden ICD-9-CM-codes enkel nog voor historische registraties. In de VS niet meer onderhouden sinds 2013 (FOD-presentatie 2014).' version: In de MZG laatst ICD-9-CM-versie oktober 2010 (MZG 2011-2014) summary: ICD-9-CM is de Amerikaanse klinische modificatie van de WHO-classificatie ICD-9, een classificatie van diagnosen en procedures die door NCHS en CMS beheerd werd. In België codeerde de MZG diagnosen en procedures in ICD-9-CM tot en met registratiejaar 2014. Het KB van 10 april 2014 verving ICD-9-CM vanaf 1 januari 2015 door ICD-10-CM en ICD-10-PCS (samen ICD-10-BE). De FOD noemde ICD-9-CM in 2014 meer dan 30 jaar oud en sinds 2013 niet meer onderhouden. Voor historische MZG-reeksen blijft de classificatie relevant. last_verified: '2026-09-29' relations: - type: ownedBy direction: uit target: org:cdc-nchs target_url: null status: established - type: mapsTo direction: uit target: icd-10-be target_url: https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/ status: hypothesis - type: replaces direction: in target: icd-10-be target_url: https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: mzg target_url: https://ehealth-atlas.be/mzg/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/icd-9-cm/ license: CC BY 4.0 --- # ICD-9-CM ICD-9-CM is de Amerikaanse klinische modificatie van de WHO-classificatie ICD-9, een classificatie van diagnosen en procedures die door NCHS en CMS beheerd werd. In België codeerde de MZG diagnosen en procedures in ICD-9-CM tot en met registratiejaar 2014. Het KB van 10 april 2014 verving ICD-9-CM vanaf 1 januari 2015 door ICD-10-CM en ICD-10-PCS (samen ICD-10-BE). De FOD noemde ICD-9-CM in 2014 meer dan 30 jaar oud en sinds 2013 niet meer onderhouden. Voor historische MZG-reeksen blijft de classificatie relevant. ## Wat is het? ICD-9-CM is gebaseerd op de negende revisie van de WHO-classificatie van ziekten (ICD-9); in de Verenigde Staten was het het officiële systeem om codes toe te kennen aan diagnosen en procedures bij ziekenhuisgebruik[^1]. Het is dus een classificatie met zowel een diagnose- als een proceduredeel, en daarmee meer dan de WHO-versie ICD-9[^1]. In Belgische ziekenhuiscontext is ICD-9-CM vooral bekend als de codering van de medische gegevens in de [Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG)](https://ehealth-atlas.be/mzg/): tot en met MZG 2014 werd voor de diagnosecodering uitsluitend ICD-9-CM gebruikt[^2]. ## Beheer en licentie Het beheer lag bij twee Amerikaanse overheidsdiensten: het National Center for Health Statistics (NCHS) en de Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) waren verantwoordelijk voor alle wijzigingen en aanpassingen[^1]. België was dus gebruiker en geen beheerder[^1]. Bij haar analyse van alternatieven noteerde de [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) in 2014 dat ICD-9-CM meer dan 30 jaar oud was en sinds 2013 niet meer onderhouden werd[^3]. Licentievoorwaarden voor ICD-9-CM in België werden niet onderzocht. ## Versies en tijdslijn - **Versies in de MZG.** De MZG gebruikte achtereenvolgens ICD-9-CM-versie oktober 2004 (MZG 2008), oktober 2008 (MZG 2009-2010) en oktober 2010 (MZG 2011-2014)[^2]. - **Stand 2014.** Volgens een FOD-presentatie van 2014 werden diagnose- en procedure-informatie in de MZG toen nog in ICD-9-CM gecodeerd; vanaf 1 januari 2015 zou dat ICD-10-CM en ICD-10-PCS worden[^3]. - **Overgangsvoorstel.** Als overgangsmaatregelen stelde de FOD in dezelfde presentatie onder meer voor dat de registratie in ICD-9-CM afgewerkt kon worden, dat in 2015 een oplopende registratiegraad in ICD-10-BE gold en dat de gegevens van 2015 niet voor de ziekenhuisfinanciering gebruikt zouden worden; dat was een **voorstel** en de definitieve toepassing staat niet in die bron[^3]. - **Vervanging.** Het KB van 10 april 2014 verving vanaf 1 januari 2015 de MZG-registratie in ICD-9-CM door ICD-10-CM (diagnosen) en ICD-10-PCS (ingrepen)[^4][^4]. Volgens het Terminologieportaal van de FOD werd ICD-10-CM in januari 2015 officieel in België ingevoerd[^5]. De opvolger heet in België [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/)[^2]. In dezelfde analyse van 2014 noteerde de FOD dat een latere overgang naar een ICD-11-variant makkelijker zou verlopen via ICD-10-BE[^3]; zie [ICD-11](https://ehealth-atlas.be/icd-11/). ## Gebruik in België De geldende MZG-richtlijnen (februari 2026) aanvaarden ICD-9-CM-codes nog voor historische registraties tot en met MZG 2014/2 en ICD-10-BE-codes vanaf MZG 2015/1[^6]. Voor nieuwe registraties is ICD-9-CM dus uitgefaseerd[^6]. De APR-DRG wordt door de grouper van de FOD berekend op basis van een geldige ICD-9-CM-code tot en met MZG 2014/2 of een ICD-10-BE-code vanaf MZG 2015/1 als geverifieerde opnamediagnose[^6]. Voor de overgang bood de FOD-codeertool (stand 2014) onder meer conversie tussen ICD-9-CM en ICD-10-BE[^3]. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Geen verplichting meer voor nieuwe gegevens**: nieuwe MZG-registraties gebeuren in ICD-10-BE; ICD-9-CM-codes zijn enkel nog geldig voor periodes tot en met 2014/2[^6]. - **Historische reeksen**: MZG-gegevens van 2008 tot en met 2014 zijn in ICD-9-CM gecodeerd, in drie verschillende versies[^2]. - **Aanbeveling** (eigen): gebruik de Amerikaanse GEMs hooguit als hulpmiddel met controle per code, en vraag de FOD (Cel Standaarden) of er een officiële Belgische conversie bestaat voordat historische reeksen omgezet worden. - **Aanbeveling** (eigen): documenteer bij longitudinale analyses over de jaargrens 2014/2015 welke classificatie en welke versie per periode gold, en welke conversie werd toegepast. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen ICD-9-CM wordt sinds 2013 niet meer onderhouden[^3]. Een conversie naar ICD-10-BE bestond als functie in de FOD-codeertool van 2014[^3]. De huidige codeertool (29/09/2026) biedt enkel ICD-10-CM en ICD-10-PCS in de versies 2025 en 2023 als zoekfilter; de conversie ICD-9-CM ↔ ICD-10-BE werd in de interface en het script niet teruggevonden (interpretatie)[^7]. Ook de ICD-pagina van het Terminology Portal biedt geen mappingtabel ICD-9-CM ↔ ICD-10-BE aan (interpretatie)[^5]. **Amerikaanse GEMs (uitgefaseerd).** De enige gevonden publiek onderhouden tabellen zijn de Amerikaanse General Equivalence Mappings (GEMs) tussen ICD-9-CM en ICD-10-CM/PCS, beheerd door CMS (procedures) en CDC/NCHS (diagnosen); ze werden na FY2018 niet meer bijgewerkt, omdat ze maar ongeveer drie jaar na de invoering van ICD-10 onderhouden zouden worden[^8]. **Interpretatie**: het is geen Belgisch product, en de GEMs volgen Amerikaanse versies, terwijl de MZG andere ICD-9-CM- en ICD-10-BE-versies per registratiejaar gebruikte[^2]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Toepassing van de overgangsmaatregelen.** De bron van 2014 formuleert voorstellen[^3]; of de MZG 2015 effectief buiten de financiering bleef, is niet bevestigd. - **Afbakening.** De pagina [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/) beschrijft de overgang en de versietabel per MZG-jaar (ook de ICD-9-CM-versies); deze pagina is de canonieke plek voor ICD-9-CM zelf. - **Conversie naar ICD-10-BE.** In 2014 een functie van de codeertool[^3], in 2026 niet meer teruggevonden[^7]; een officiële Belgische tabel werd niet gevonden. Niet gevonden ≠ bestaat niet. - **Begin van het gebruik.** Sinds wanneer ICD-9-CM in de Belgische ziekenhuisregistratie (MKG) gebruikt werd, is niet in een primaire bron gevonden. ## Relaties - valt onder verantwoordelijkheid van: org:cdc-nchs (vastgesteld)[^1]. NCHS en CMS waren samen verantwoordelijk voor wijzigingen; CMS staat niet apart in het organisatieregister. - heeft een mapping naar: [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/) (hypothese)[^3][^7][^5]. De FOD-codeertool bood (stand 2014) conversie tussen ICD-9-CM en ICD-10-BE, maar de huidige tool toont die functie niet meer en het Terminology Portal biedt geen conversietabel aan (29/09/2026); een onderhouden mapping is dus niet aangetoond. De vervanging zelf staat op de ICD-10-BE-pagina (replaces). - vervangt (inkomend): [ICD-10-BE](https://ehealth-atlas.be/icd-10-be/) (vastgesteld)[^4][^2] - gebruikt terminologie (inkomend): [Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG)](https://ehealth-atlas.be/mzg/) (vastgesteld)[^2][^6] ## Open vragen - Sinds wanneer werd ICD-9-CM precies verplicht gebruikt in de MKG (een secundaire vermelding noemt oktober 1991; niet in een primaire bron bevestigd)? - Werden de overgangsmaatregelen uit de FOD-presentatie van 2014 (o.a. MZG 2015 niet gebruiken voor de financiering) formeel toegepast? - Bestaan de conversiefunctie of de 'crossmap tables' ICD-9-CM ↔ ICD-10-BE van 2014 nog als officiële FOD-tabel (niet gevonden op het Terminology Portal en niet zichtbaar in de huidige codeertool, 29/09/2026)? - Welke conversie gebruiken Belgische analyses van historische MZG-reeksen, nu enkel de Amerikaanse GEMs (laatste versie FY2018) publiek beschikbaar zijn? ## Bronnen [^1]: [International Classification of Diseases, Ninth Revision, Clinical Modification (ICD-9-CM) (gearchiveerde CDC/NCHS-pagina)](https://archive.cdc.gov/www_cdc_gov/nchs/icd/icd9cm.htm). CDC / National Center for Health Statistics. Opgehaald 2026-09-28, sha256 438ed2b453995dbc… (SRC-22aa353796) [^2]: [MZG Richtlijnen domein 5: Medische gegevens (versie februari 2026)](https://www.health.belgium.be/sites/default/files/media/files/2026-02/richtlijnen_domein_5_medische_gegevens_2026_02.pdf). FOD Volksgezondheid, 2026-02-01. Opgehaald 2026-09-25, sha256 768567432897a1db… (SRC-b59f187e72) [^3]: [The ICD-10-BE implementation project in Belgium 2009-2015 (presentatie A. D'Havé, FOD Volksgezondheid)](https://www.sanidad.gob.es/estadEstudios/estadisticas/sisInfSanSNS/IIJornadaCIE10/CIE10ES_Belgica_ENG.pdf). FOD Volksgezondheid (gehost door Ministerio de Sanidad, Spanje), 2014-05-30. Opgehaald 2026-09-25, sha256 3b2a17c435123e75… (SRC-e93fdb6617) [^4]: [MZG Inleiding (versie februari 2026)](https://www.health.belgium.be/sites/default/files/media/files/2026-02/inleiding_mzg_2026_02.pdf). FOD Volksgezondheid, 2026-02-01. Opgehaald 2026-09-25, sha256 ef20a49963f12aa6… (SRC-8f16a29d42) [^5]: [International Classification of Diseases and Related Health Problems (ICD-10) – Belgian Health Terminology Portal](https://apps.health.belgium.be/terminology-portal/standards/classification_standards/icd/nl). FOD Volksgezondheid – Terminologiecentrum. Opgehaald 2026-09-28, sha256 b1b8ddce4d821d20… (SRC-8e8778ac76) [^6]: [MZG. Bijkomende informatie over de diagnosen en de grouper (februari 2026)](https://www.health.belgium.be/sites/default/files/media/files/2026-02/bijkomende_informatie_over_diagnosen_en_grouper_2026_02.pdf). FOD Volksgezondheid, 2026-02-01. Opgehaald 2026-09-25, sha256 01829a2346f5f777… (SRC-ea32925aef) [^7]: [ICD10BE (codeertool)](https://icd10be.health.belgium.be/default.php). FOD Volksgezondheid. Opgehaald 2026-09-29, sha256 f77aa4ccf17f44e1… (SRC-c71ea937ee) [^8]: [ICD-10 Files & News Archive](https://www.cms.gov/medicare/coding-billing/icd-10-codes/icd-10-cm-icd-10-pcs-gem-archive). Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS). Opgehaald 2026-09-29, sha256 f63d6c3a13c6ff94… (SRC-41b52faa13)