--- id: insz type: Terminology type_label: Terminologie of classificatie title: INSZ (identificatienummer van de sociale zekerheid) aliases: - INSZ - NISS - SSIN - rijksregisternummer - RRN - BIS-nummer - Kruispuntbanknummer - identificatienummer van de sociale zekerheid names: nl: Identificatienummer van de Sociale Zekerheid fr: Numéro d'identification de la sécurité sociale en: Social Security Identification Number de: Erkennungsnummer der sozialen Sicherheit jurisdiction: - belgie themes: - identiteit-en-toegang - terminologie lifecycle: productie lifecycle_note: Identificatiestelsel in productie. Een nummer is niet levenslang onveranderlijk (bv. na een aanpassing van de geslachtsregistratie); mutaties worden via het eHealth-platform meegedeeld. Getypeerd als Terminology in de ruime zin van codestelsel; er bestaat geen aparte klasse voor identificatiestelsels. summary: 'Het INSZ is het unieke identificatienummer van personen in de Belgische sociale zekerheid en de sleutel voor gegevensuitwisseling. Het is ofwel een rijksregisternummer (toegekend door de gemeente, Rijksregister van de FOD Binnenlandse Zaken), ofwel een BIS-nummer (toegekend door de KSZ voor personen met een band met België maar zonder rijksregisternummer). Het telt 11 cijfers: geboortedatum, teller en controlegetal modulo 97; bij BIS-nummers is de maand verhoogd met 20 of 40. Zorgbeoefenaars mogen het rijksregisternummer gebruiken voor toepassingen op de basisdiensten van het eHealth-platform en het in het dossier opslaan. Ziekenhuizen hebben via RR Consult toegang tot de KSZ-registers (beraadslaging 09/039); INSZ-mutaties worden meegedeeld (beraadslaging 17/026).' last_verified: '2026-09-29' relations: - type: ownedBy direction: uit target: org:ksz target_url: null status: established - type: ownedBy direction: uit target: org:fod-binnenlandse-zaken target_url: null status: established - type: usesTerminology direction: in target: be-fhir-igs target_url: https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: rnconsult target_url: https://ehealth-atlas.be/rnconsult/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/insz/ license: CC BY 4.0 --- # INSZ (identificatienummer van de sociale zekerheid) Het INSZ is het unieke identificatienummer van personen in de Belgische sociale zekerheid en de sleutel voor gegevensuitwisseling. Het is ofwel een rijksregisternummer (toegekend door de gemeente, Rijksregister van de FOD Binnenlandse Zaken), ofwel een BIS-nummer (toegekend door de KSZ voor personen met een band met België maar zonder rijksregisternummer). Het telt 11 cijfers: geboortedatum, teller en controlegetal modulo 97; bij BIS-nummers is de maand verhoogd met 20 of 40. Zorgbeoefenaars mogen het rijksregisternummer gebruiken voor toepassingen op de basisdiensten van het eHealth-platform en het in het dossier opslaan. Ziekenhuizen hebben via RR Consult toegang tot de KSZ-registers (beraadslaging 09/039); INSZ-mutaties worden meegedeeld (beraadslaging 17/026). ## Wat is het? Voor de Belgische sociale zekerheid, en in het algemeen voor elke identificatie, wordt elk individu uniek geïdentificeerd met zijn INSZ[^1]. Binnen de sociale zekerheid is het INSZ de sleutel voor gegevensuitwisseling; het is ofwel een rijksregisternummer, ofwel een BIS-nummer[^2], dat de KSZ ook Kruispuntbanknummer noemt[^1]. Het is geen terminologie in klinische zin, maar een identificatiestelsel. Het INSZ telt 11 cijfers: de eerste zes zijn gebaseerd op de geboortedatum, de volgende drie vormen een teller (even voor vrouwelijk, oneven voor mannelijk geslacht) en de laatste twee een controlegetal modulo 97[^2]. ## Beheer en licentie - **Rijksregisternummer.** Het Rijksregister (FOD Binnenlandse Zaken) is het informatieverwerkingssysteem voor de registratie, opslag en communicatie van identificatiegegevens van personen; de gemeenten registreren die gegevens[^3]. Het rijksregisternummer wordt toegekend door de gemeente waar de persoon ingeschreven is[^1]. - **BIS-nummer.** Het BIS-nummer wordt door de KSZ toegekend en telt elf cijfers[^4]. Het bisregister bevat personen met een band met België maar zonder rijksregisternummer, zoals grensarbeiders en personen met rechten in de Belgische sociale zekerheid die niet in België verblijven[^2]. - **Authentieke bronnen.** Er zijn twee authentieke bronnen voor persoonsgegevens: het Rijksregister (waarvoor de KSZ als doorgeefluik fungeert) en de KSZ-registers (het RAD-register en het bisregister)[^2]. De KSZ stelt ook opeenvolgende wijzigingen en geldigheidsperiodes van de Rijksregistergegevens ter beschikking[^1]. ## Versies en tijdslijn - **BIS-nummers herkennen.** Bij BIS-nummers wordt de geboortemaand verhoogd met 40 als het geslacht gekend is en met 20 als het onbekend is, zodat ze te onderscheiden zijn van rijksregisternummers[^2]. Geslacht en geboortedatum zijn niet uit een BIS-nummer af te leiden: het nummer weerspiegelt de gegevens bij aanmaak en verandert niet als die later gecorrigeerd worden[^2]. - **Wijzigende nummers.** Een aanpassing van de geslachtsregistratie leidt in het Rijksregister tot de annulatie van het oude dossier en een nieuw dossier met een nieuw identificatienummer; het INSZ van een patiënt is dus niet levenslang onveranderlijk[^5]. ## Gebruik in België - **Patiëntidentificator.** Gezondheidszorgbeoefenaars zijn juridisch gemachtigd om het rijksregisternummer te gebruiken voor toepassingen die steunen op de basisdiensten van het [eHealth-platform](https://ehealth-atlas.be/ehealth-platform/), en om het daarvoor in het patiëntendossier op te slaan[^6]. - **Toegang voor ziekenhuizen.** Beraadslaging nr. 09/039 (7 juli 2009, gewijzigd op 9 november 2021) geeft ziekenhuizen toegang tot de Kruispuntbankregisters, om de identificatiegegevens van patiënten te controleren en te actualiseren, voor hun ondubbelzinnige identificatie in het medisch dossier en voor het facturatiebeheer[^6]. Die toegang loopt via [RR Consult](https://ehealth-atlas.be/rnconsult/), een verzameling diensten van het eHealth-platform om gegevens in het Rijksregister en de KSZ-registers op te zoeken en te raadplegen[^6]; ze vereist een voorafgaande machtiging van het [Informatieveiligheidscomité](https://ehealth-atlas.be/informatieveiligheidscomite/)[^6]. - **Mutaties en historiek.** Het eHealth-platform deelt wijzigingen van het INSZ mee aan zorgactoren, op basis van beraadslaging nr. 17/026 van 21 maart 2017[^6]. De dienst SSINHistory laat een organisatie huidige en vroegere identificatienummers van een persoon opvragen[^6]; eHealth beveelt aan in de communicatie over het dossier het recentste identificatienummer te gebruiken[^7]. - **BIS-nummers aanmaken.** Vindt een instelling geen rijksregisternummer, dan kan ze online de aanmaak van een BIS-nummer aanvragen op basis van minimale identificatiegegevens[^2]. Erkende klinische labo's en ziekenhuizen die al op RR Consult aangesloten zijn, kunnen onder voorwaarden INSZ/BIS-nummers via een webservice laten aanmaken; die mogelijkheid kwam er in het kader van de gezondheidscrisis[^6]. Artsen met een actief visum zonder softwarepakket kunnen de webtoepassing eHealthCreaBis gebruiken[^6]; vindt die een overeenkomst met een reeds geïdentificeerde persoon, dan geeft het systeem het bestaande nummer terug[^8]. ### Gebruik in FHIR (BE Core) - **NamingSystem.** Het BeSSINNamingSystem van BE Core 2.2.0 (zie [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/)) definieert het identificatiesysteem als 'NISS/INSZ', uitgegeven door het eHealth-platform, met als voorkeurs-URI https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/core/NamingSystem/ssin en OID 2.16.840.1.113883.3.6777.5.1[^9]. - **Profiel.** Het BePatient-profiel heeft een identifier-slice SSIN met kardinaliteit 0..* en dezelfde vaste system-URI; de invariant be-inv-SSIN eist dat een niet-gepseudonimiseerd SSIN uit 11 cijfers zonder leestekens bestaat[^10]. **Interpretatie**: BE Core verplicht het INSZ dus niet als patiëntidentificator, maar legt vast hoe het uitgedrukt wordt als het aanwezig is; specifieke IG's (bv. eReferral met een gepseudonimiseerd SSIN) kunnen strenger zijn[^10]. - **Guidance.** De guidance van BE Core 2.2.0 geeft een voorbeeld van een canonieke identifier voor een nummer van het Rijksregister[^11], en verwijst voor de precieze URI's naar de profielen[^11]. - **Tegenstrijdigheid.** Dat guidance-voorbeeld gebruikt als system-URI https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/NamingSystem/ssin (zonder '/core/'), terwijl BePatient en het BeSSINNamingSystem de URI met '/core/' vastleggen[^11]. **Aanbeveling** (eigen): gebruik de URI uit het profiel en het NamingSystem. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Goede praktijk**: de minilabtekst voor huisartsensoftware (2019) vraagt controle van het INSZ bij elke opening of import van het patiëntendossier[^12]; voor ziekenhuizen is een vergelijkbare regel niet gevonden. - **Machtiging**: de identiteitscontrole via de KSZ-registers steunt op beraadslaging 09/039[^6] en een IVC-machtiging[^6]. - **Aanbeveling** (eigen): verwerk INSZ-mutaties en BIS-naar-rijksregisterovergangen expliciet in de patiëntindex, met behoud van de historiek van nummers. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen Een groot deel van de BIS-nummers heeft geen bekend adres, en een BIS-nummer kan geldig aangemaakt worden met enkel naam, voornaam, geslacht, geboortedatum en -plaats; dat bemoeilijkt het ondubbelzinnig matchen van patiënten[^7]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Afleidbare kenmerken.** Uit een rijksregisternummer zijn geboortedatum en (via de teller) geslacht af te leiden[^2], uit een BIS-nummer niet betrouwbaar[^2]; na een aanpassing van de geslachtsregistratie verandert het nummer[^5]. **Aanbeveling** (eigen): gebruik die kenmerken in software niet als bron van waarheid. - **Wettelijke basis.** De precieze wettelijke grondslag voor het INSZ als patiëntidentificator in de gezondheidszorg is niet in de primaire wettekst nagelezen (zie open vragen). ## Relaties - valt onder verantwoordelijkheid van: org:ksz (vastgesteld)[^4][^2]. De KSZ kent BIS-nummers toe en beheert de KSZ-registers (RAD-register en bisregister). - valt onder verantwoordelijkheid van: org:fod-binnenlandse-zaken (vastgesteld)[^3][^1]. Rijksregisternummers zitten in het Rijksregister van de FOD Binnenlandse Zaken en worden door de gemeente toegekend. - gebruikt terminologie (inkomend): [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/) (vastgesteld)[^10][^9] - gebruikt terminologie (inkomend): [RR Consult (RN Consult)](https://ehealth-atlas.be/rnconsult/) (vastgesteld)[^13][^14] ## Open vragen - Wat is de exacte wettelijke basis voor het gebruik van het INSZ als patiëntidentificator in de gezondheidszorg? Niet in de primaire wettekst nagelezen. - Hoe gaan hubs en EPD's om met INSZ-mutaties (samenvoeging of vervanging van nummers) en met patiënten zonder INSZ? - Is een geslachtsneutrale hervorming van het rijksregisternummer gepland? Niet gevonden. - Wordt het guidance-voorbeeld in BE Core 2.2.0, dat een SSIN-URI zonder '/core/' gebruikt, in lijn gebracht met het profiel en het BeSSINNamingSystem? - Behandelt een Belgische FHIR-IG BIS-nummers apart van rijksregisternummers? In BE Core werd geen lopende tekst gevonden die het INSZ als verplichte of voorkeursidentificator voorschrijft of BIS-nummers apart behandelt. - Redactie: overweeg een subtype of noot 'identificatiestelsel' zodat INSZ, RIZIV-nummer en KBO-nummer consistent getypeerd worden. ## Bronnen [^1]: [FAQ — Rijksregister en Kruispuntbankregisters](https://www.ksz-bcss.fgov.be/nl/page/faq). Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid. Opgehaald 2026-09-28, sha256 1e98635bd9ef0319… (SRC-d9309a5604) [^2]: [Rijksregister/KSZ-registers](https://www.ksz-bcss.fgov.be/nl/project/rijksregisterksz-registers). Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid. Opgehaald 2026-09-28, sha256 d6a77b7302d5c3df… (SRC-cc387466f8) [^3]: [Rijksregister](https://www.ibz.rrn.fgov.be/nl/professioneel/rijksregister). FOD Binnenlandse Zaken – Algemene Directie Identiteit en Burgerzaken. Opgehaald 2026-09-28, sha256 6dba25650a67dc45… (SRC-0bc1fd9331) [^4]: [RR Consult — Goede businesspraktijken](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/c1300a23b19332e0521274da89f411160c50a0c3/rrconsult-ws-ehealth-cot-business-regels-hosp-en-labo-v3-1-dd-10062022-1.pdf). eHealth-platform, 2022-06-10. Opgehaald 2026-09-28, sha256 017210375309447c… (SRC-726da0bb68) [^5]: [IT 004 – De aanpassing van de registratie van het geslacht (versie 01.04.2022)](https://www.ibz.rrn.fgov.be/sites/default/files/documents/nl/rijksregister/onderrichtingen/IT-lijst/IT004_Aanpassing_Registratie_Geslacht_20220401.pdf). FOD Binnenlandse Zaken – Rijksregister, 2022-04-01. Opgehaald 2026-09-28, sha256 4e2c7f921d631206… (SRC-2b1b0587f7) [^6]: [RR Consult](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/nl/service-rrconsult). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-28, sha256 13fe372932ffbc87… (SRC-e9bd6e83ab) [^7]: [RR Consult — FAQ](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/nl/service-rrconsult/faq). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-28, sha256 16c9784f00091583… (SRC-6b074fb6ac) [^8]: [eHealthCreaBis](https://www.ehealth.fgov.be/fr/professionnels-de-la-sante/services/ehealthcreabis). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-28, sha256 6625c28cd6bf27af… (SRC-318b570d40) [^9]: [BeSSINNamingSystem - eHealth Platform Federal Core Profiles v2.2.0](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/core/2.2.0/en/NamingSystem-be-ssin.html). eHealth-platform, 2026-08-19. Opgehaald 2026-09-29, sha256 da954ad637671374… (SRC-ba92893263) [^10]: [BePatient - eHealth Platform Federal Core Profiles v2.2.0](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/core/2.2.0/en/StructureDefinition-be-patient.html). eHealth-platform, 2026-08-19. Opgehaald 2026-09-29, sha256 bb49ca8e720f3156… (SRC-9178df9587) [^11]: [Guidance - eHealth Platform Federal Core Profiles v2.2.0](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/core/2.2.0/en/guidance.html). eHealth-platform, 2026-08-19. Opgehaald 2026-09-29, sha256 3b98d5f29b63f484… (SRC-613408f9d8) [^12]: [Consult RN eH — explication business minilab](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/a915b49b7752c8a04ae3618c7b69cade11241ec7/consult-rn-eh-explication-business-minilab-final-fr-18-sept2019.pdf). eHealth-platform, 2019-09-18. Opgehaald 2026-09-28, sha256 baf76ebb593e38c6… (SRC-8e85946455) [^13]: [eHealth Release Notes Minor Release R2024.2.1](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/e25140f056b1f544ab5eab03137cbe464de72043/release-notes-r2024-2-1-v-1.pdf). eHealth-platform, 2024-10-23. Opgehaald 2026-09-28, sha256 d59265cc13549ebe… (SRC-ebd0218ea7) [^14]: [eHealth API Portal: catalogus (productie)](https://portal.api.ehealth.fgov.be/apis?sort=oldest&viewType=list). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-28, sha256 d9c06356b5a34788… (SRC-f03da413b6)