interRAI is een internationaal netwerk van onderzoekers en praktijkmensen dat gestandaardiseerde beoordelingsinstrumenten ontwikkelt voor mensen met een beperking of complexe zorgnoden. Een interRAI-instrument is een vaste vragenlijst die zorgverleners samen met de persoon invullen: een gemeenschappelijke kern van items en per zorgsetting extra items. Uit de antwoorden worden zorgschalen, actieplannen (CAP's), kwaliteitsindicatoren en case-mixgroepen berekend. Gebruik vraagt een schriftelijke licentie van interRAI; België gebruikt de instrumenten als BelRAI, onder een nationale licentie.
", "last_verified": "2026-11-10", "verification_outdated": false, "sections": [ { "id": "wat-is-het", "title": "Wat is het?", "kind": "tekst", "html": "interRAI is een samenwerkingsnetwerk van onderzoekers en praktijkmensen in meer dan 35 landen dat de zorg voor personen met een beperking of complexe medische noden wil verbeteren[1]. Het is een organisatie zonder winstoogmerk naar Amerikaans belastingrecht en houdt het auteursrecht op zijn beoordelingssystemen[1]. In België worden de instrumenten gebruikt onder de naam BelRAI[2].
\nEen interRAI-instrument is een gestandaardiseerde beoordeling. In de Belgische toepassing verzamelen zorgverleners, alleen of in team en samen met de persoon, gegevens over diens lichamelijk, psychisch en sociaal functioneren, en geven die op een gestandaardiseerde wijze in[2]. De instrumenten zijn opgebouwd uit een gemeenschappelijke kern van items met identieke definities, aangevuld met items die eigen zijn aan een doelgroep of zorgsetting[3]. Daardoor zijn ze ontworpen om compatibel te zijn over zorgsectoren heen, wat de continuïteit van zorg verbetert en organisaties toelaat klinische uitkomsten te meten[3].
\nEr zijn twee soorten. Uitgebreide instrumenten brengen functioneren, gezondheid, sociale steun, zorggebruik, stemming en gedrag in kaart, met ingebouwde status- en uitkomstschalen, hulpmiddelen voor zorgplanning en middelentoewijzing en kwaliteitsindicatoren[3]. Screeninginstrumenten zijn korter en verzamelen de informatie om te beslissen over de dringendheid van zorg, de nood aan een uitgebreide beoordeling en doorverwijzing[3]. Elk instrument is getest op de betrouwbaarheid en validiteit van items, uitkomstmaten, actieplannen, case-mixalgoritmen en kwaliteitsindicatoren[1]. Het uitgangspunt is dat een systeem informatie één keer verzamelt en voor meerdere doelen gebruikt, ten behoeve van cliënten, zorgprofessionals, managers en beheerders[4].
\nUit de ingevulde gegevens worden met algoritmen van interRAI resultaten berekend[5]; interRAI beschrijft vier soorten:
\n| Resultaat | \nWat het is | \nGebruik | \n
|---|---|---|
| Schalen en indexen | \ngeven de klinische toestand van een persoon weer, getoetst aan gangbare referentiematen[6] | \nzorgplanning en opvolging over de tijd | \n
| CAP's | \n'Collaborative Action Plans', vroeger 'Clinical Assessment Protocols'[7]; gemeenschappelijke protocollen over zorgsettings heen[7] | \ngesprek en gedeelde beslissing over het zorgplan, geen automatische planning[7] | \n
| Kwaliteitsindicatoren | \nwijzen op een mogelijk probleem dat verder onderzoek vraagt[8]; voor thuiszorg meer dan 20 indicatoren (o.a. voeding, medicatie, doorligwonden, pijn, veiligheid)[8] | \nkwaliteitsopvolging binnen en tussen organisaties door zorgverstrekkers en overheden[8] | \n
| Case-mix | \nindeling in groepen met een gelijkaardig middelengebruik[9] | \nvergoeding, vergelijking van populaties, personeelsinzet[9] | \n
De afkorting CAP stond vroeger voor 'Clinical Assessment Protocol'; interRAI spreekt nu van 'Collaborative Action Plan' om de persoon als deel van het team te benadrukken[7]. CAP's automatiseren de zorgplanning niet: ze moeten de persoon en de zorgverleners in gesprek brengen om samen te beslissen[7]. In BelRAI heten ze ook 'aandachtspunten'[2], en de beoordeelde persoon ziet ze in vereenvoudigde vorm in MyBelRAI[10].
" }, { "id": "rol-in-het-ehealth-landschap", "title": "Rol in het eHealth-landschap", "kind": "tekst", "html": "| Instrument | \nZorgsetting | \nWat het beoordeelt | \n
|---|---|---|
| Home Care (HC) | \nthuis- en gemeenschapszorg | \nnoden, sterktes en voorkeuren[11] | \n
| Long-Term Care Facilities (LTCF) | \nchronische zorgsettings zoals woonzorgcentra | \nfunctioneren, mentale en fysieke gezondheid, sociale steun, zorggebruik[11] | \n
| Acute Care (AC) | \nvolwassenen opgenomen in een acuut ziekenhuis | \nklinische, functionele en psychosociale problemen zoals delier, dementie en ondervoeding[11] | \n
| AC-CGA | \ngeriatrische consultatie in acute zorg | \nde hele zorgepisode: toestand vóór de ziekte, opname, opvolging en ontslag[11] | \n
| Palliative Care (PC) | \npalliatieve zorg, thuis en in voorzieningen | \nnoden, sterktes en voorkeuren[11] | \n
| Mental Health (MH) | \nvolwassenen in een psychiatrische opnamesetting | \nnoden, sterktes en voorkeuren[11] | \n
Gebruik van interRAI-instrumenten mag enkel met een schriftelijke licentie van interRAI; de aankoop van een handleiding geeft geen gebruikslicentie[1]. Een licentie vraagt doorgaans royalty's van softwareleveranciers, overheden of zorgverstrekkers en het delen van volledig geanonimiseerde gegevens met interRAI, uitsluitend voor onderzoek[1]. De schalen, algoritmen en case-mixmaten zijn niet auteursrechtelijk beschermd, de afzonderlijke items waarop ze steunen wel[1]. Nieuwe instrumenten en handleidingen verschijnen doorgaans eerst in het Engels; vertalingen bestaan onder meer in het Frans, Duits en Nederlands[1].
" }, { "id": "waar-staat-het", "title": "Waar staat het?", "kind": "tekst", "html": "België (BelRAI). Na een analyse van wetenschappelijk onderbouwde instrumenten en buitenlandse praktijk kozen de Belgische overheden voor de instrumenten van interRAI[12]. In mei 2006 sloten de Belgische autoriteiten een akkoord met interRAI om de implementatie in België te testen[12]. De instrumenten werden aan de Belgische context aangepast en in de drie landstalen omgezet[12]. Volgens het Protocolakkoord BelRAI worden de gebruikersrechten aan interRAI betaald als nationale licentie[5], en maakt de Belgische Staat (FOD Volksgezondheid) de contractuele afspraken met interRAI in overleg met de deelstaten[5]. In de BelRAI-omgeving komen geen instrumenten die niet beantwoorden aan de logica van de interRAI-instrumenten[5]. De BelRAI-screener is een eigen Belgisch instrument, ontwikkeld met financiering van de Belgische overheden in overleg met interRAI en met wetenschappers die lid zijn van interRAI[12]. In Vlaanderen wordt BelRAI digitaal toegepast via het Vlaams IT-platform BelRAI[13].
" }, { "id": "wat-betekent-het-voor-een-ziekenhuis", "title": "Wat betekent het voor een ziekenhuis?", "kind": "tekst", "html": "Voor het acute ziekenhuis bestaan de interRAI-instrumenten AC en AC-CGA[11]. Wie BelRAI-resultaten leest of BelRAI in software inbouwt, werkt met interRAI-items, -schalen en -CAP's; in BelRAI worden CAP's, RUG's en schalen enkel centraal berekend[5]. Een ziekenhuis of softwareleverancier die interRAI buiten BelRAI wil inzetten, heeft volgens interRAI een schriftelijke licentie nodig[1].
\nAanbeveling: ga bij een EPD-integratie na of het gebruik onder de Belgische nationale licentie via BelRAI valt, in plaats van zelf interRAI-items in formulieren over te nemen.
" }, { "id": "onzekerheden-en-tegenstrijdige-informatie", "title": "Onzekerheden en tegenstrijdige informatie", "kind": "tekst", "html": "