--- id: lab-e-ordering type: UseCase type_label: Use case of zorgproces title: Elektronische laboaanvragen aliases: - lab e-ordering - labo-e-ordering - elektronische laboaanvraag - elektronisch labovoorschrift - digitaal labovoorschrift - labo-order - orderinvoer labo - Lab2Lab request - demande électronique d'analyses de laboratoire names: nl: Elektronische laboaanvragen fr: Demande électronique d'analyses de laboratoire en: Laboratory e-ordering jurisdiction: - belgie themes: - labo - terminologie lifecycle: gedeeltelijk lifecycle_note: 'Gedeeltelijk: elektronische aanvragen lopen via lokale of leveranciersspecifieke kanalen (leveranciersclaims); een nationale gestandaardiseerde labo-order is in ontwerp (Referral-IG 1.0.0 Trial Use, Lab2Lab-testplan 2026, RIZIV-tool gepland 2028). Stand 2026-10-05.' version: Referral-IG 1.0.0 (Trial Use, 2026-08-25, labo-guidance); Lab2Lab-testplan (januari 2026, ontwerp); KMEHR 'Laboratory request' 1.0 (2002) summary: 'Een elektronische laboaanvraag brengt de vraag naar klinisch-biologisch onderzoek van de voorschrijver naar het labo, of van het ene labo naar het andere bij onderaanneming (Lab2Lab). In België gebeurt dat vandaag via een labotoepassing bij de aanvrager, een eigen koppeling tussen software en labo, een labowebsite of op papier; een nationale gestandaardiseerde labo-order bestaat nog niet. Die is in ontwerp langs drie sporen: FHIR-guidance in het Referral-IG, een Lab2Lab-aanvraag en een RIZIV-tool met beslissingsondersteuning in 2028. Ziekenhuislabo''s zijn doelgroep van die tool en partij bij Lab2Lab.' last_verified: '2026-10-05' relations: - type: involves direction: uit target: be-fhir-igs target_url: https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/ status: established - type: involves direction: uit target: fhir target_url: https://ehealth-atlas.be/fhir/ status: hypothesis - type: involves direction: uit target: kmehr target_url: https://ehealth-atlas.be/kmehr/ status: established - type: involves direction: uit target: loinc target_url: https://ehealth-atlas.be/loinc/ status: established - type: involves direction: uit target: hl7-belgium target_url: https://ehealth-atlas.be/hl7-belgium/ status: established - type: involves direction: uit target: riziv-inami target_url: https://ehealth-atlas.be/riziv-inami/ status: established - type: involves direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: involves direction: uit target: uhmep target_url: https://ehealth-atlas.be/uhmep/ status: hypothesis - type: involves direction: uit target: pss target_url: https://ehealth-atlas.be/pss/ status: established - type: seeAlso direction: uit target: mediris target_url: https://ehealth-atlas.be/mediris/ status: established - type: seeAlso direction: in target: be-fhir-lab-ig target_url: https://ehealth-atlas.be/be-fhir-lab-ig/ status: established - type: seeAlso direction: in target: klinisch-labo-resultaten-uitwisseling target_url: https://ehealth-atlas.be/klinisch-labo-resultaten-uitwisseling/ status: established - type: about direction: in target: lis-epd-koppeling target_url: https://ehealth-atlas.be/lis-epd-koppeling/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/lab-e-ordering/ license: CC BY 4.0 --- # Elektronische laboaanvragen Een elektronische laboaanvraag brengt de vraag naar klinisch-biologisch onderzoek van de voorschrijver naar het labo, of van het ene labo naar het andere bij onderaanneming (Lab2Lab). In België gebeurt dat vandaag via een labotoepassing bij de aanvrager, een eigen koppeling tussen software en labo, een labowebsite of op papier; een nationale gestandaardiseerde labo-order bestaat nog niet. Die is in ontwerp langs drie sporen: FHIR-guidance in het Referral-IG, een Lab2Lab-aanvraag en een RIZIV-tool met beslissingsondersteuning in 2028. Ziekenhuislabo's zijn doelgroep van die tool en partij bij Lab2Lab. ## Wat is het? Een elektronische laboaanvraag (labo-order) is de gestructureerde vraag van een voorschrijver (huisarts, specialist of ziekenhuisdienst) aan een laboratorium om klinisch-biologisch onderzoek uit te voeren. Er zijn twee stromen: van voorschrijver naar labo, en van labo naar labo wanneer het eerste laboratorium analysen op hetzelfde voorschrift niet zelf uitvoert; dat laatste heet onderaanneming of Lab2Lab[^1]. De resultaatzijde staat op [Uitwisseling van laboresultaten](https://ehealth-atlas.be/klinisch-labo-resultaten-uitwisseling/), met het resultatenproject [DIGIRELAB (digitalisering van laboresultaten)](https://ehealth-atlas.be/digirelab/); of de order binnen dat project valt, werd niet vastgesteld. De orderstroom binnen het ziekenhuis, van EPD naar laboratoriuminformatiesysteem (LIS), volgt internationaal IHE Laboratory Testing Workflow op HL7 v2; zie [Koppeling LIS en ziekenhuis-EPD](https://ehealth-atlas.be/lis-epd-koppeling/)[^2]. Het volume is groot: in de ambulante sector worden jaarlijks ongeveer 16 miljoen voorschriften voor laboratoriumonderzoek uitgevoerd, voor meer dan 670 miljoen euro per jaar aan de verplichte ziekteverzekering[^3]. De Sciensano-Praktijkrichtlijn (versie 4) legt de minimale inhoud van het aanvraagformulier vast: patiëntidentificatie, voorschrijver met RIZIV-nummer en handtekening, datum, staaltype, afnamedatum, gevraagde analysen, klinische inlichtingen en urgentiegraad[^1]. ## Wie wisselt wat uit via welk kanaal? | Van | Naar | Kanaal | Standaard | Status | |---|---|---|---|---| | voorschrijver | labo | gespecialiseerde labotoepassing bij de aanvrager, eigen software met eigen protocol, labowebsite of papier[^4] | geen gedeelde standaard | productie | | voorschrijver | labo | eigen aanvraagformulier per labo; in Vlaanderen meestal gedigitaliseerd, in Wallonië, Brussel en deels in Vlaanderen nog vaak op papier[^3] | per labo | productie | | voorschrijver | labo | orderinvoer- en resultatenportalen van LIS-leveranciers, zoals CyberLab van de leverancier van [Clinisys GLIMS](https://ehealth-atlas.be/clinisys-glims/)[^5][^6], en een artsenportaal van een private labogroep[^7] | leveranciersspecifiek | leveranciersclaims | | huisarts (EMD) | labo | in [een huisartsenpakket](https://ehealth-atlas.be/mediris/) pas nadat de praktijk per labo gekoppeld is[^8]; een eForms-leverancier beschrijft een aanvraag via het EMD die rechtstreeks naar het labo gaat[^9] | bilateraal | leveranciersclaims | | voorschrijver | labo | [KMEHR](https://ehealth-atlas.be/kmehr/)-transactie 'Laboratory request' 1.0 (2002); de voor 2018-2019 aangekondigde opvolger werd niet teruggevonden[^10] | KMEHR | bestaat; gebruik niet vastgesteld | | voorschrijver | labo | FHIR-labovoorschrift: labo-guidance in het [Referral-IG](https://ehealth-atlas.be/be-referral-igs/) 1.0.0[^11] | FHIR (Trial Use, 2026-08-25)[^12] | guidance; normatief profiel niet bevestigd | | labo | labo | Lab2Lab-aanvraag: testplan in de Lab-IG-repository (januari 2026)[^13] | FHIR | ontwerp | | eerste lijn (voorschrijfsoftware) | labo | RIZIV-tool voor digitale labo-verwijsvoorschriften met [PSS](https://ehealth-atlas.be/pss/) Klinische Biologie[^3] | nog te bepalen | ontwerp, gepland 2028 | **FHIR-profilering.** De Belgische Lab-IG zegt dat het FHIR-artefact voor de labo-order in het Referral-IG is gepubliceerd, gebaseerd op ServiceRequest, omdat het voortbouwt op een basisstructuur voor andere verwijsvoorschriften[^14]. Het oorspronkelijke profiel BeLabPrescription (draft, 2021) was bedoeld voor de niet-geadresseerde stroom van labo-orders; de bestaande kanalen vielen aanvankelijk buiten scope[^4]. Testen worden bij voorkeur in [LOINC](https://ehealth-atlas.be/loinc/) volgens de FOD-subset (ReTaM) gecodeerd, met Albertcodes als terugval[^4]. De guidance in het Referral-IG 1.0.0 behandelt prioriteit, meerdere testcodes via code en orderDetail, de koppeling staal-test en intent/status, en sluit de fysieke stalenworkflow uitdrukkelijk uit[^11][^15]; ontvangers moeten zowel code als orderDetail lezen om te bepalen welke testen gevraagd zijn[^11]. Zie ook [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/). **Lab2Lab.** Het testplan werd op 23 januari 2026 aan de repository van [HL7 Belgium](https://ehealth-atlas.be/hl7-belgium/) toegevoegd[^16]; wie het project draagt, staat niet in de bronnen. Het beschrijft een aanvraagbundel waarin het doorsturende labo zijn RIZIV-nummer, naam en contactgegevens opneemt, en eventueel het ziekenhuis waar de patiënt verblijft en de facturatiedienst[^13], en onderscheidt aanvragen voor gehospitaliseerde patiënten (met ziekenhuis, afdeling, verblijf en facturatiedienst) van andere[^13]. In december 2025 werd in een open issue voorgesteld dat het LAB2LAB-project extra elementen in het labo-verwijsvoorschrift nodig heeft[^17]. ## Pilot of productie? Elektronische laboaanvragen bestaan in de praktijk, maar via lokale, bilaterale of leveranciersspecifieke kanalen[^4][^8]. Een nationale gestandaardiseerde route is in ontwerp: de FHIR-guidance is trial-use[^12], het Lab2Lab-testplan een ontwerp[^16]. PSS Klinische Biologie wordt samen ontwikkeld door het [RIZIV](https://ehealth-atlas.be/riziv-inami/) en de [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/)[^3]; het RIZIV plant de digitale verwijsvoorschrift-tool voor labo-aanvragen in de voorschrijfsoftware van de eerste lijn voor 2028, met toegang voor zorgprofessionals in de loop van dat jaar[^3], na een test op beperkte schaal[^3]. Het project richt zich ook tot private labo's en ziekenhuislabo's[^3]. Omdat de uitvoerder in klinische biologie een arts-specialist is, valt het domein volgens een visietekst van de vzw Recip-e (secundaire bron) onder de digitale verwijsvoorschriften[^18]; zie [Recip-e (elektronisch voorschrift in de ambulante sector)](https://ehealth-atlas.be/recip-e/) en [UHMEP en het digitaal verwijsvoorschrift (eReferral)](https://ehealth-atlas.be/uhmep/). ## Wat betekent het voor een ziekenhuis? - **Doelgroep**: ziekenhuislabo's zijn doelgroep van PSS Klinische Biologie[^3]; volgens de Praktijkrichtlijn is het labo eindverantwoordelijk voor zijn LIS[^1]. - **Onderaanneming**: ziekenhuis- en facturatiegegevens zijn onderdeel van het Lab2Lab-ontwerp[^13]; dat raakt de koppeling tussen LIS, EPD en facturatie. - **Geen verplichting gevonden**: er werd geen verplichting of financieringsvoorwaarde voor elektronische laboaanvragen gevonden; de FHIR-artefacten zijn trial-use of ontwerp[^12][^16]. Bestaande EMD-koppelingen blijven per labo te configureren[^8]. - **Aanbeveling** (eigen): leg de aanvraagcatalogus nu al vast met LOINC/ReTaM-codes en de minimale inhoud van de Praktijkrichtlijn, zodat een latere overstap naar het FHIR-labovoorschrift of Lab2Lab vooral een mapping is. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Waar staat het laboprofiel?** De Lab-IG-guidance zegt dat het labo-orderartefact in het Referral-IG gepubliceerd is[^14], maar in release 1.0.0 werd enkel guidance bevestigd, geen normatief laboprofiel[^11][^12]; of het ontwerpprofiel uit 2021[^4] nog in de broncode zit, is open. - **KMEHR**: de pagina 'Laboratory request' definieert de transactie als een aanvraag voor iets anders dan een labo-onderzoek, wat op een kopieerfout lijkt[^10]. - **PSS voor klinische biologie**: Domus Medica (secundaire bron) noemt klinische biologie bij de beslissingsondersteuning van het verwijsplatform[^19]; het RIZIV plant de labo-tool pas voor 2028[^3]. - **Niet gevonden** (geen bewijs van afwezigheid): primaire Belgische bronnen over HL7 v2-orderberichten tussen ziekenhuis-EPD en LIS, gebruikscijfers van orderportalen, een juridische basis, of een labo-fase in de UHMEP-planning. ## Relaties - betrekt: [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/) (vastgesteld)[^11][^14]. Labo-guidance in het Referral-IG 1.0.0 (Trial Use); geen bevestigd normatief laboprofiel. - betrekt: [HL7 FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/) (hypothese)[^4][^13]. Enkel ontwerp (draftprofiel 2021, testplan 2026). - betrekt: [KMEHR](https://ehealth-atlas.be/kmehr/) (vastgesteld)[^10]. KMEHR 'Laboratory request' 1.0 (2002); aangekondigde opvolger niet teruggevonden; gebruik in de praktijk niet vastgesteld. - betrekt: [LOINC en de Belgische labosubset (ReTaM)](https://ehealth-atlas.be/loinc/) (vastgesteld)[^4][^13]. LOINC volgens de FOD-subset (ReTaM), Albertcodes als terugval, in het ontwerpprofiel en het Lab2Lab-testplan. - betrekt: [HL7 Belgium](https://ehealth-atlas.be/hl7-belgium/) (vastgesteld)[^4][^13]. HL7 Belgium publiceert het (draft)labovoorschriftprofiel en het Lab-IG met het Lab2Lab-testplan. - betrekt: [RIZIV (Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering)](https://ehealth-atlas.be/riziv-inami/) (vastgesteld)[^3]. Geplande tool voor labo-verwijsvoorschriften met PSS Klinische Biologie (2028). - betrekt: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^3]. Ontwikkelt PSS Klinische Biologie samen met het RIZIV. - betrekt: [UHMEP en het digitaal verwijsvoorschrift (eReferral)](https://ehealth-atlas.be/uhmep/) (hypothese)[^3][^18][^19]. Of de labo-tool via UHMEP/eReferral loopt, werd niet bevestigd; labo valt niet in de gevonden UHMEP-scope. - zie ook: [Mediris (Mediris GP / Mediris Multi)](https://ehealth-atlas.be/mediris/) (vastgesteld)[^8]. Leveranciersclaim: labo-aanvraag vanuit het Mediris-EMD via een bilaterale koppeling per labo (voorbeeld van een bestaand kanaal; product als doel past niet in involves). - betrekt: [PSS (Prescription Search Support)](https://ehealth-atlas.be/pss/) (vastgesteld)[^3]. Planning: PSS Klinische Biologie bij het digitale labo-verwijsvoorschrift (praktijkuitrol 2028). - zie ook (inkomend): [Belgische FHIR Lab-IG (hl7.fhir.be.lab)](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-lab-ig/) (vastgesteld)[^14] - zie ook (inkomend): [Uitwisseling van laboresultaten](https://ehealth-atlas.be/klinisch-labo-resultaten-uitwisseling/) (vastgesteld)[^12][^15][^13] - gaat over (inkomend): [Koppeling LIS en ziekenhuis-EPD](https://ehealth-atlas.be/lis-epd-koppeling/) (vastgesteld)[^20][^21] ## Open vragen - Welke labovoorschrift-profielen zijn normatief in het Referral-IG 1.0.0, en is het ontwerpprofiel BeLabPrescription (2021) intussen uit de broncode gehaald? - Wordt het Lab2Lab-aanvraagprofiel in de Lab- of de Referral-IG opgenomen, en wie draagt het project? - Loopt de geplande RIZIV-tool voor labo-verwijsvoorschriften (2028) via UHMEP/eReferral, en komt er een labo-fase in de UHMEP-planning? - Welke berichtstandaarden (HL7 v2-orderberichten, KMEHR, eigen protocollen) gebruiken ziekenhuis-EPD's en LIS'en vandaag voor laboaanvragen? (geen primaire Belgische bron gevonden) - Hoe breed worden de orderportalen van LIS-leveranciers en labogroepen gebruikt? (geen gebruikscijfers gevonden) ## Bronnen [^1]: [Praktijkrichtlijn voor het opzetten van een kwaliteitssysteem in de erkende laboratoria voor klinische biologie – versie 4](https://www.sciensano.be/sites/default/files/praktijkrichtlijn_klinische_biologie_-_versie_4.pdf). Sciensano – Commissie voor Klinische Biologie, 2025-02-24. Opgehaald 2026-09-26, sha256 918639b45185a1b0… (SRC-237e5703cc) [^2]: [Laboratory Testing Workflow - IHE Wiki](https://wiki.ihe.net/index.php/Laboratory_Testing_Workflow). IHE International. Opgehaald 2026-09-28, sha256 1170a4610d16bd00… (SRC-e6ac8746c5) [^3]: [PSS Klinische Biologie: Samen voor efficiënte zorg](https://www.riziv.fgov.be/nl/thema-s/egezondheid/beslissingsondersteunend-platform-voor-voorschrijvers-meer-gepaste-zorg-en-minder-veiligheidsrisico-s/pss-klinische-biologie-samen-voor-efficiente-zorg). RIZIV. Opgehaald 2026-09-26, sha256 f4723bdce4a392fa… (SRC-5d56642c7f) [^4]: [BeLabPrescription (FSH-bron, map 'old', HL7 Belgium referral-repository)](https://raw.githubusercontent.com/hl7-be/referral/master/input/fsh/profiles/old/BeLabPrescription.fsh_bla). HL7 Belgium, 2021-07-15. Opgehaald 2026-09-26, sha256 7b17a94985de97e8… (SRC-98935dd78e) [^5]: [Clinisys | MIPS](https://www.clinisys.com/be/nl/geschiedenis/clinisys-mips-nl/). Clinisys. Opgehaald 2026-09-26, sha256 8ffcc863aa5d6129… (SRC-8b9d0728b7) [^6]: [CGM CHANNEL](https://www.cgm.com/bel_nl/producten/laboratorium/cgm-channel.html). CompuGroup Medical. Opgehaald 2026-09-26, sha256 82b2dde78837bf5d… (SRC-79b31e2ac8) [^7]: [Dienstverlening voor artsen](https://medisch-labo.be/artsen/dienstverlening/). Medische Laboratoria Medina | CMA | LKO-LMC | AKL. Opgehaald 2026-09-26, sha256 70aa23ce4d77b4d2… (SRC-7da9ac6f4c) [^8]: [Hoe dien ik een labo-aanvraag in? (Mediris EMD)](https://support.mediportal.be/nl/support/solutions/articles/1000323533-hoe-dien-ik-een-labo-aanvraag-in-). MediPortal. Opgehaald 2026-09-26, sha256 294d2d98530e3f82… (SRC-426b1cf478) [^9]: [Waarom elektronische verwijsbrieven essentieel zijn voor Belgische medische labo's](https://www.healthconnect.be/waarom-elektronische-verwijsbrieven-essentieel-zijn-voor-medische-labos). HealthConnect. Opgehaald 2026-09-26, sha256 fb6e2fc16f313aaa… (SRC-cdd17a85ce) [^10]: [KMEHR transaction: Laboratory request](https://www.ehealth.fgov.be/standards/kmehr/en/transactions/laboratory-request). eHealth-platform, 2002-10-15. Opgehaald 2026-09-26, sha256 bf993864deb32f32… (SRC-982f4b0ed1) [^11]: [Guidance - Referral Prescription Implementation Guide v1.0.0](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/referral/1.0.0/en/guidance.html). eHealth-platform / HL7 Belgium, 2026-08-25. Opgehaald 2026-09-26, sha256 72ce0b49b80e3b7e… (SRC-0e026d38b3) [^12]: [package-list.json van eHealth FHIR Referral Prescription Profiles for Belgium (hl7.fhir.be.referral)](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/referral/package-list.json). eHealth-platform, 2026-08-25. Opgehaald 2026-09-25, sha256 aaf08479a53fc22e… (SRC-b45ae89143) [^13]: [Test Cases for the LAB 2 LAB request](https://raw.githubusercontent.com/hl7-be/lab/master/testing/TestPlan_LAB2LAB_Request.md). HL7 Belgium / eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-26, sha256 e4e1595152229816… (SRC-0469c45634) [^14]: [HL7 Belgium FHIR IG - Lab related profiles: Guidance](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/lab/guidance.html). eHealth-platform / HL7 Belgium, 2022-09-08. Opgehaald 2026-09-25, sha256 ffaa38773ca23656… (SRC-fb93029bf0) [^15]: [Digital Referral Prescription IG - guidance.md (bron)](https://raw.githubusercontent.com/hl7-be/referral/master/input/pagecontent/guidance.md). HL7 Belgium / eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-26, sha256 0b8f14725540d90c… (SRC-d95e7f6052) [^16]: [Commitgeschiedenis TestPlan_LAB2LAB_Request.md (hl7-be/lab)](https://api.github.com/repos/hl7-be/lab/commits?path=testing/TestPlan_LAB2LAB_Request.md). HL7 Belgium (GitHub hl7-be/lab). Opgehaald 2026-09-26, sha256 5eaa5b4f50ebeb47… (SRC-a4c61f571f) [^17]: [Proposal LAB2LAB ServiceRequest (issue #472)](https://github.com/hl7-be/referral/issues/472). HL7 Belgium (GitHub hl7-be/referral), 2025-12-15. Opgehaald 2026-09-26, sha256 1d1b01144bfa0cbd… (SRC-313de3266a) [^18]: [Digitalisering verwijsvoorschriften: visie Recip-e vzw (V2)](https://www.vroedvrouwen.be/sites/default/files/Visietekst%20Recip-e%20digitalisatie%20verwijsvoorschriften_V2_out_zorgverleners.pdf). Recip-e vzw (gehost door Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen). Opgehaald 2026-09-26, sha256 af435ec1239d436e… (SRC-8eca77d767) [^19]: [Digitaal verwijsplatform](https://www.domusmedica.be/expertisedomein/ict/digitaal-verwijsplatform). Domus Medica. Opgehaald 2026-09-26, sha256 6e870d0d71a9bb27… (SRC-8a8fe93b79) [^20]: [Stroomlijn de communicatie tussen zorgverleners en het laboratorium (brochure Clinisys CyberLab, NL)](https://www.clinisys.com/wp-content/uploads/2023/02/Clinisys_Cyberlab_brochure_NL_200223.pdf). Clinisys, 2023-02-20. Opgehaald 2026-09-28, sha256 cc508ca30737d1b0… (SRC-0000c017c3) [^21]: [België-Brussel: Software en informatiesystemen (601038-2020, aankondiging van een opdracht: système d'information pour la gestion des laboratoires)](https://ted.europa.eu/nl/notice/601038-2020/pdf). Publicatiebureau van de EU (TED); aanbestedende dienst Chirec, 2020-12-14. Opgehaald 2026-09-28, sha256 1cffbbdaa6717300… (SRC-dd0fd0f1b7)