De lijst van vergoedbare geneesmiddelen is ingedeeld in hoofdstukken. Specialiteiten uit hoofdstuk IV en VIII zijn enkel vergoedbaar onder de voorwaarden van hun paragraaf, en vragen in principe eerst de toelating van de adviserend arts van het ziekenfonds: een controle vóór de behandeling. De behandelend arts stelt de aanvraag op, op papier of elektronisch; bij een akkoord levert de adviserend arts een machtiging af volgens een van drie modellen, elk met een eigen geldigheidsduur. Die machtiging geldt voor een paragraaf, niet voor één geneesmiddel.
", "last_verified": "2026-10-05", "verification_outdated": false, "sections": [ { "id": "in-het-kort", "title": "In het kort", "kind": "in-het-kort", "html": "Geneesmiddelen worden in België terugbetaald volgens een lijst van vergoedbare farmaceutische specialiteiten, die het RIZIV toelicht per hoofdstuk: I, II, III, IV, IVbis, V en VIII[5]. Het hoofdstuk bepaalt hoe streng de voorwaarden zijn. De terugbetaling van een specialiteit die in hoofdstuk IV is ingeschreven, is onderworpen aan voorwaarden die om medische en/of budgettaire redenen worden opgelegd; het gaat om de zogenaamde attestgeneesmiddelen[5]. Bovendien moet voor die specialiteiten een voorafgaande machtiging van de adviserend arts worden aangevraagd: een 'a priori'-controle[1].
\nDe adviserend arts is de arts van het ziekenfonds die de aanvraag beoordeelt. Hij oefent de controle uit over de gevallen en over de regels van tegemoetkoming, en reikt in de gevallen waar dat vereist is een machtiging uit volgens de modellen in bijlage III van de lijst[3]. Zijn beoordelingsruimte is beperkt: hij heeft niet de bevoegdheid om af te wijken van de reglementaire bepalingen die in het Belgisch Staatsblad zijn gepubliceerd, en moet de reglementering strikt toepassen[1]. Hij kan de behandelend arts wel altijd om bijkomende bewijsmiddelen vragen tot staving van wat die attesteert[1]. Beslist hij de terugbetaling niet toe te staan, dan wordt die beslissing aan de patiënt meegedeeld[1].
\nEen machtiging hangt niet aan één doosje. Ze wordt verleend voor een specifieke paragraaf, de genummerde set vergoedingsvoorwaarden in de lijst, en het geneesmiddel maakt geen deel uit van de machtiging[4]. Daardoor is een machtiging vaak geldig voor meerdere farmaceutische specialiteiten, zodat bij een wissel van specialiteit niet altijd een nieuwe aanvraag nodig is[2]. De machtigingen zelf worden bij de ziekenfondsen bewaard[4], en enkel de gegevens die in MyCareNet geregistreerd zijn, zijn geldig: een papieren machtiging die het ziekenfonds aan de patiënt aflevert, heeft geen wettelijke waarde[5].
\nHoofdstuk VIII is de jongere tegenhanger. Het bevat de 'gepersonaliseerde' geneesmiddelen die enkel worden terugbetaald nadat de aan- of afwezigheid van een moleculaire biomerker is aangetoond[5]. Naast een lijst met farmaceutische specialiteiten bevat hoofdstuk VIII ook een lijst met de overeenkomstige 'companion diagnostics' of 'predictieve biomerkers'[5], zodat geneesmiddel en test in één terugbetalingsprocedure kunnen worden aangevraagd. De aanvraagprocedure is dezelfde als voor hoofdstuk IV, maar machtigingen voor een geneesmiddel dat van hoofdstuk IV naar hoofdstuk VIII verhuisde kunnen niet via de oude manier worden verlengd[5].
\nDe lijst zoals het RIZIV ze toelicht bestaat uit de hoofdstukken I, II, III, IV, IVbis, V en VIII; een hoofdstuk XIII komt in die toelichting niet voor[5]. Dat is relevant omdat de productiecatalogus van het eHealth-platform de generieke akkoordendienst herbruikbaar noemt voor elk type akkoord, waaronder 'hoofdstuk XIII'[6]; zie de onzekerheden hieronder en eAgreement en Hoofdstuk IV.
" }, { "id": "wat-moet-voor-wie-onder-welke-voorwaarden", "title": "Wat moet, voor wie, onder welke voorwaarden", "kind": "tekst", "html": "| Wat moet | \nVoor wie | \nVoorwaarde of grond | \n
|---|---|---|
| Een voorafgaande machtiging aanvragen | \nbehandelend arts, voor specialiteiten uit hoofdstuk IV of VIII | \n'a priori'-controle door de adviserend arts[1] | \n
| Het verplichte formulier gebruiken | \naanvrager | \ner bestaan drie types aanvragen, waarvan twee met formulier; bestaat er een formulier, dan is het gebruik verplicht[1] | \n
| Het niet-specifieke formulier volgens model a' opstellen | \naanvrager | \nmodel a' uit bijlage III van het koninklijk besluit van 1 februari 2018, zoals in het Staatsblad gepubliceerd[1] | \n
| Alle nodige gegevens aanleveren | \naanvrager zonder formulier | \nde adviserend arts moet kunnen nagaan of de voorwaarden van hoofdstuk IV of VIII zijn voldaan[1] | \n
| De aan- of afwezigheid van een biomerker aantonen | \naanvrager, hoofdstuk VIII | \ngepersonaliseerde geneesmiddelen met moleculaire biomerker[5] en de bijbehorende companion diagnostics[5] | \n
| De reglementering strikt toepassen | \nadviserend arts | \ngeen bevoegdheid om van de gepubliceerde bepalingen af te wijken[1] | \n
| Een verlengingsaanvraag opstellen | \nbehandelend arts | \nals de terugbetalingsvoorwaarden van de specialiteit het toelaten[2] | \n
| Geen machtiging, maar bewijsstukken in het dossier | \nvoorschrijver in ziekenhuismilieu | \nmachtiging niet vereist tenzij de vergoedingsvoorwaarden dat specifiek vermelden[3]; bewijsstukken ter beschikking van de adviserend arts[3] | \n
De drie modellen. Voor de machtigingen bestaan drie modellen, elk met een verschillende geldigheid: beperkte duur en verlengbaar, onbeperkte duur zonder verlenging, en een aantal verpakkingen of toedieningseenheden[2]. Laten de terugbetalingsvoorwaarden het toe, dan kan een machtiging worden verlengd met een verlengingsaanvraag die de arts opstelt[2]. Het is de adviserend arts die de machtiging volgens die modellen uitreikt, niet de aanvrager[3].
\nPapier of elektronisch. De behandelend arts stelt de aanvraag op, op papier of via het eHealth-platform; aanvragen via het eHealth-platform worden automatisch naar het ziekenfonds van de patiënt doorgestuurd, papieren aanvragen gaan via de patiënt[1]. De software van de voorschrijver laat toe na te gaan of de patiënt over een machtiging voor een geneesmiddel beschikt[7]; de elektronische weg loopt via de webtoepassing of de webservice op CIVARS (Chapter IV Agreement Request System).
" }, { "id": "in-werking-sinds-wat-volgt", "title": "In werking sinds, wat volgt", "kind": "tekst", "html": "| Wanneer | \nWat | \nAard | \n
|---|---|---|
| 1 april 2018 | \nhet koninklijk besluit van 1 februari 2018 is van toepassing op alle dossiers ingediend vanaf die datum[8] | \nin werking | \n
| sinds dan | \nartikel 110: de adviserend arts controleert en reikt de machtiging uit volgens de modellen van bijlage III[3]; model a' voor het niet-specifieke formulier[1] | \nregelgeving | \n
| sinds dan | \nin ziekenhuismilieu is de machtiging niet vereist tenzij de vergoedingsvoorwaarden dat specifiek vermelden[3] | \nregelgeving | \n
| doorlopend | \nspecialiteiten verhuizen van hoofdstuk IV naar hoofdstuk VIII; die machtigingen kunnen niet via de oude manier worden verlengd[5] | \nwijziging | \n
| doorlopend | \nvoor ziekenhuisgeneesmiddelen wordt de elektronische aanvraag specialiteit per specialiteit verplicht[1] | \nuitrol | \n
| vanaf 27 maart 2023 | \nde roadmap van het RIZIV bevat hervorming 59 'Administratieve vereenvoudiging van hoofdstuk IV en VIII', samen te nemen met hervorming 60 (digitalisering) en 61 (beslisboom)[9] | \nvoorstel | \n
Die drie hervormingen zijn voorstellen uit een roadmap, geen regelgeving, en de huidige stand ervan is in de geraadpleegde bronnen niet terug te vinden[9]; wat ze voor de toepassing en de artsensoftware betekenen, staat op CIVARS (Chapter IV Agreement Request System).
" }, { "id": "wat-betekent-het-voor-een-ziekenhuis", "title": "Wat betekent het voor een ziekenhuis?", "kind": "tekst", "html": "