Artsen en laboratoria moeten bepaalde infectieziekten melden aan het bevoegde regionale agentschap; de lijsten verschillen licht per regio en Sciensano ondersteunt op vraag. In Vlaanderen gebeurt de melding binnen 24 uur aan het Departement Zorg, op basis van het decreet van 21 november 2003; meldingsplichtig zijn alle artsen, het hoofd van een labo klinische biologie en toezichthoudende artsen, en bij niet-naleving is een administratieve geldboete mogelijk. Artsen melden via een e-form in hun EMD, het meldformulier, de eHealthBox (Team Infectieziekten), beveiligde e-mail, post of telefoon; dringende meldingen altijd telefonisch. Labo's kunnen sinds maart 2024 elektronisch melden met XML via de eHealthBox, na een gezamenlijke testfase.
", "last_verified": "2026-09-27", "verification_outdated": false, "sections": [ { "id": "vraag-of-patroon", "title": "Vraag of patroon", "kind": "tekst", "html": "Welke infectieziekten moeten gemeld worden, door wie, en langs welke digitale weg? Artsen en laboratoria in België moeten bepaalde infectieziekten melden aan de bevoegde agentschappen; de lijst verschilt licht per regio en Sciensano kan ondersteunen op vraag van het bevoegde agentschap[1]. In Vlaanderen moeten artsen en labo's voor klinische biologie die ziekten verplicht melden aan het Departement Zorg[2], binnen 24 uur na vaststelling of vermoeden[3]. Meldingsplichtig zijn alle artsen, het hoofd van een laboratorium van klinische biologie en artsen belast met toezicht in onder meer scholen, bedrijven en residentiële zorginstellingen[3]. Wie de verplichtingen niet nakomt, kan een administratieve geldboete krijgen[3]. De melding gaat naar een ambtenaar-arts[3]. De rechtsgrond is het decreet van 21 november 2003 betreffende het preventieve gezondheidsbeleid[3].
" }, { "id": "vergelijking", "title": "Vergelijking", "kind": "tekst", "html": "| Melder | \nKanaal | \nFormaat en voorwaarden | \nStatus | \n
|---|---|---|---|
| Arts (huisarts) | \ne-form geïntegreerd in het EMD[3] | \nformulier in het huisartsenpakket | \nproductie | \n
| Arts zonder EMD of e-form-integratie | \nmeldformulier 'Melding van infectieziekten'[3] | \nte gebruiken vanaf 25/01/2024; vermeldt verplichte en aanvullende gegevens[3] | \nproductie | \n
| Arts of organisatie | \neHealthBox naar \"Departement Zorg - Team Infectieziekten\" (1990001916)[3] | \nbeveiligd bericht; in Hector als Team Infectieziekten (MELDINGINFECTIEZIEKTEN)[3] | \nproductie | \n
| Arts | \nbeveiligde en geëncrypteerde e-mail naar het team infectieziektebestrijding[3] | \nversleutelde e-mail | \nproductie | \n
| Arts | \npost, onder gesloten omslag met de vermelding 'medisch geheim'[3] | \nop naam van de provinciale ambtenaar-arts | \nproductie | \n
| Arts (dringende meldingen: verplicht) | \ntelefoon: tijdens de kantooruren de provinciale contactpersoon, daarbuiten de dienstdoende arts[3] | \nmondeling | \nproductie | \n
| Labo klinische biologie | \neHealthBox, XML[3] | \nhuidige versie XSD 2.0 (ingangsdatum niet gevonden)[2]; één melding per bericht, base64-bijlage, transporttype MELDINGINFECTIEZIEKTEN, CustomMeta[2]; start pas na gezamenlijke testfase[2] | \nXML-melding productie sinds maart 2024 | \n
De Vlaamse meldpagina schrijft melding van een meldingsplichtige infectie of een vermoeden ervan binnen 24 uur aan het Departement Zorg voor[3]. De procedure voor labo-infectiemeldingen instrueert labo's om het XSD naar versie 2.0 bij te werken[2]. De labostroom staat in het uitwisselingsregister als meldingen-infectieziekten-vlaanderen (klinisch labo → Vlaamse overheid, XML volgens XSD 2.0)[2]. Let op: de contactpagina van het Departement Zorg zegt dat infectiemeldingen niet per post mogen worden verstuurd[4], wat botst met de post-rij in de tabel (zie 'Onzekerheden').
Het Departement Zorg noemt als voordeel van de XML-melding één uniforme, beveiligde manier in Vlaanderen met automatische upload naar de dossiersystemen[2]. Als hulpmiddel voor de labomelding publiceert het departement de ICD-10-codes en de namen van de meldingsplichtige ziekten[2]. Voor labresultaten in het algemeen wordt de Belgische set laboratoriumcodes beheerd in ReTaM[5]; zie LOINC en de Belgische labosubset (ReTaM) en Uitwisseling van laboresultaten. Interpretatie: in de labomelding wordt de ziekte dus met ICD-10 aangeduid, terwijl labtests elders met LOINC/ReTaM gecodeerd worden; de bron van het departement vermeldt LOINC of ReTaM niet.
\nNaast de regionale meldingsplicht werkt Sciensano voor de surveillance van infectieziekten samen met labo's via peillaboratoria (sinds 1983) en Nationale Referentiecentra (sinds 2011)[6]. Peillabo's nemen vrijwillig deel aan EPILABO (geen eigen conceptpagina)[7] en sturen testresultaten via HD4DP v2 naar Be-HERA (HD4DP v2 (healthdata.be))[7]. Dat is een andere stroom met een ander doel: verplichte individuele melding aan de regio tegenover vrijwillige surveillance (interpretatie op basis van de bronnen).
" }, { "id": "conclusie", "title": "Conclusie", "kind": "tekst", "html": "De meldingsplicht is een wettelijke verplichting met een uitgewerkt digitaal kanaal: de eHealthBox van het eHealth-platform[3][2]. Voor labo's bestaat een gestructureerd XML-formaat[3]. Artsen zonder e-form kunnen melden via het meldformulier, de eHealthBox, beveiligde e-mail, post of telefoon; dringende meldingen gebeuren altijd telefonisch[3]. Volgens het departement kunnen momenteel enkel labo's elektronisch melden; een uitrol naar individuele artsen is gepland, en proefgebruik via de eHealthBox kan nu al[3].
" }, { "id": "praktische-betekenis-voor-ziekenhuizen", "title": "Praktische betekenis voor ziekenhuizen", "kind": "tekst", "html": "Voor de XML-route gelden strikte eHealthBox-regels (één melding per bericht, base64, versleuteling, transporttype)[2]. Wie de eHealthBox als webservice gebruikt, heeft een eHealth-certificaat en een versleutelingsdienst nodig[8]; zie ook Technische integratie met de eHealth-infrastructuur.
" }, { "id": "onzekerheden-en-tegenstrijdige-informatie", "title": "Onzekerheden en tegenstrijdige informatie", "kind": "tekst", "html": "