--- id: noodcentrales-112 type: Organization type_label: Organisatie title: Noodcentrales 112 aliases: - NC112 - hulpcentrum 112 - HC112 - 112-centra - provinciale meldkamers 112 - centre de secours 112 - noodcentrale 112 names: nl: Noodcentrales 112 fr: Centres d'urgence 112 en: 112 emergency centres de: Notrufzentralen 112 jurisdiction: - belgie themes: - regelgeving - architectuur-en-infrastructuur - secundair-gebruik lifecycle: productie lifecycle_note: Tien centrales; sinds begin januari 2024 werken alle provinciale 112-sites op één bovenprovinciaal dispatchingplatform. De opvolger van het huidige CAD-platform werd in een primaire bron niet gevonden. summary: België telt tien noodcentrales 112 die de opdrachten van het eenvormig oproepstelsel uit de wet van 8 juli 1964 vervullen (Wet 112 van 29 april 2011). Hun werking wordt gefinancierd door de FOD Volksgezondheid en de FOD Binnenlandse Zaken. De operatoren triëren volgens de Belgische handleiding voor de medische regulatie en alarmeren PIT, MUG of ziekenwagen met CAD-software via xml, telefoon of radio; ze behandelen ook 1733-oproepen. Sinds begin januari 2024 werken alle centrales op één bovenprovinciaal dispatchingplatform; ASTRID beheert de techniek van de meldkamers. Via SmuregSDS leveren de centrales tijdstippen en locatie aan de prehospitale registratie. last_verified: '2026-09-30' relations: - type: fundedBy direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: supervisedBy direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: participatesIn direction: uit target: emsr target_url: https://ehealth-atlas.be/emsr/ status: established - type: seeAlso direction: uit target: dringende-geneeskundige-hulpverlening target_url: https://ehealth-atlas.be/dringende-geneeskundige-hulpverlening/ status: established - type: about direction: in target: dringende-geneeskundige-hulpverlening target_url: https://ehealth-atlas.be/dringende-geneeskundige-hulpverlening/ status: established - type: operatedBy direction: in target: huisartsenwachtpost-1733 target_url: https://ehealth-atlas.be/huisartsenwachtpost-1733/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/noodcentrales-112/ license: CC BY 4.0 --- # Noodcentrales 112 België telt tien noodcentrales 112 die de opdrachten van het eenvormig oproepstelsel uit de wet van 8 juli 1964 vervullen (Wet 112 van 29 april 2011). Hun werking wordt gefinancierd door de FOD Volksgezondheid en de FOD Binnenlandse Zaken. De operatoren triëren volgens de Belgische handleiding voor de medische regulatie en alarmeren PIT, MUG of ziekenwagen met CAD-software via xml, telefoon of radio; ze behandelen ook 1733-oproepen. Sinds begin januari 2024 werken alle centrales op één bovenprovinciaal dispatchingplatform; ASTRID beheert de techniek van de meldkamers. Via SmuregSDS leveren de centrales tijdstippen en locatie aan de prehospitale registratie. ## Wat is het? De noodcentrales 112 zijn de hulpcentra die de dringende oproepen voor medische hulp en brandweer behandelen. België telt er tien: één in elke provinciehoofdplaats behalve Waals-Brabant, waarvan de oproepen naar de centrale van Henegouwen gaan, en één in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest[^1]. De Wet van 29 april 2011 bepaalt dat de 112-centra de opdrachten van het eenvormig oproepstelsel uit de wet van 8 juli 1964 vervullen[^3]. Ze vormen de eerste schakel van de keten die beschreven staat op [Dringende geneeskundige hulpverlening (DGH)](https://ehealth-atlas.be/dringende-geneeskundige-hulpverlening/). ## Welk probleem lost het op? De operator bepaalt het ernstniveau van de hulpvraag met de protocollen van de Belgische handleiding voor medische regulatie en zet daarna het meest geschikte middel in: PIT, MUG of ziekenwagen[^1]. Volgens de Wet 112 gebeurt de behandeling van noodoproepen voor dringende geneeskundige hulp volgens de protocollen van medische regulatie die de minister van Volksgezondheid of zijn afgevaardigde vastlegt[^3]. De centrale bepaalt ook naar welk ziekenhuis de patiënt gebracht wordt; de patiënt kiest niet, tenzij dat medisch verantwoord is en geen vertraging oplevert[^4]. Dezelfde operatoren behandelen 1733- en 112-oproepen, zodat ze kunnen op- of afschalen naar een DGH-middel of een huisarts[^2]. ## Wie beheert het en waar is het actief? De werking van de noodcentrale 112 wordt federaal gefinancierd als samenwerking tussen de [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) en de FOD Binnenlandse Zaken[^5]. De Federale Gezondheidsinspecteur ziet namens de FOD Volksgezondheid onder meer toe op het eenvormig oproepstelsel 112[^6]. ASTRID installeert, beheert en onderhoudt de hardware en software in de provinciale meldkamers; de gebruikersorganisaties blijven verantwoordelijk voor de operationele werking[^7]. In 2023 behandelden de operatoren van de tien centrales 2.559.690 oproepen aan 112[^8]; dat jaar hadden de centrales 447 operatoren in dienst[^1]. Een oproep wordt eerst in de territoriaal bevoegde centrale behandeld; is daar geen operator vrij, dan gaat hij naar een beschikbare operator van een andere centrale in hetzelfde taalgebied[^9]. Na een 360°-oefening eind 2023 werd een masterplan voor de noodcentrales opgesteld, met 'instrumenten en technologie' als een van zeven uitdagingen[^1]; het actieplan omvat bijna 150 acties[^1]. ## Diensten en producten ### Oproepkanalen Sinds 2020 is het keuzemenu (IVR) voor 112/101 in heel België uitgerold[^2]. De App 112 BE stuurt bij een oproep de positie naar de noodcentrale en, bij een dataverbinding, elke 30 seconden een update[^10]. Via de app kan de gebruiker vooraf medische informatie ingeven, die de operator al vóór het gesprek ziet en kan doorgeven aan de hulpdiensten[^10]. In juni 2022 kwamen er jaarlijks ongeveer 50.000 oproepen via de app binnen[^10]. ### CAD en dispatching Bij de alarmering gebruikt de centrale CAD-software die de operator helpt bij het behandelen van oproepen, het registreren van gegevens en het alarmeren en uitsturen van de hulpdiensten; alarmering gebeurt met een elektronisch bericht en/of telefonisch[^2]. De middelen worden via xml uitgestuurd; voor MUG, PIT en ziekenwagen volgt een telefonische of radiofonische nadistributie in afwachting van 'xml 2.0', dat gepland maar niet gedateerd is[^2]. Ook 1733-interventies worden via xml naar de wachtpost gedispatcht[^2]. Sinds begin januari 2024 werken alle provinciale 112-sites op het bovenprovinciale niveau, met een gemeenschappelijke database, centrale telefonie en gemeenschappelijke dispatchingsoftware[^2]. Met dat platform kunnen hulpdiensten rechtstreeks uit het uitrukvoorstel gealarmeerd worden, kunnen operatoren samen aan één grote interventie werken en onderling chatten[^11]. Via GeoPortal, een GIS-webapplicatie van ASTRID, hebben de operatoren toegang tot meer dan 45 kaarten naast de operationele kaart in het CAD-systeem[^12]. ASTRID ontwikkelde diensten om gegevens uit de CAD-databanken in realtime door te sturen naar externe platformen van de verschillende disciplines[^13]. **Historiek van de dispatchingsoftware** (volgens overheidsbronnen): | Jaar | Gebeurtenis | Claim | |---|---|---| | 2004 | Noodcentrale Antwerpen gebruikt als eerste in België de dispatchingsoftware van CityGIS (sinds 14 juni 2004) |[^11] | | 2007-2013 | migraties naar de CAD-technologie van Intergraph (Oost-Vlaanderen 2007, Vlaams-Brabant 2009, Namen en West-Vlaanderen 2012-2013); in september 2013 'on hold' |[^2] | | maart 2022 | migratie van Namen, tot dan de enige Franstalige centrale op het (ASTRID-)CAD-systeem, waardoor de systemen uniform werden |[^14] | | mei 2022 | centrales met CityGIS verbonden tot een bovenprovinciaal dispatchingplatform |[^11] | | 21 november 2023 | Oost-Vlaanderen schakelt als laatste over op het bovenlokaal platform |[^9] | | januari 2024 | alle provinciale sites op het bovenprovinciale niveau |[^2] | ### Gegevens naar de prehospitale registratie Met de webservice SMUREG WS SDS maken de noodoproepcentrales (CAD-diensten) SDS-berichten aan met tijdsaanduidingen en plaatsgegevens van een hoogdringende interventie[^15]. Het SDS-bericht identificeert het verzendende CAD-systeem: 'CIC' voor Intergraph of 'C100' voor CityGIS[^16]. De noodcentrales houden geen patiëntgegevens bij; hun elektronische ritgegevens betreffen operationele tijdstippen[^17]. Zie [EMSR / Ambureg (registratie van ziekenwageninterventies)](https://ehealth-atlas.be/emsr/). ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Bestemming:** de noodcentrale wijst het bestemmingsziekenhuis toe[^4], in principe het dichtstbijzijnde ziekenhuis met een dienst voor gespecialiseerde spoedgevallenzorg[^1]. - **Vooraankondiging:** bij een 'scoop and run' zorgt de centrale dat de ontvangende spoed vooraf op de hoogte is, maar het kanaal staat niet in de bron[^2]. - **MUG-functie:** ziekenhuizen met een MUG-functie worden gealarmeerd via xml met telefonische of radiofonische nadistributie[^2]. - **Registratiedata:** de SDS-berichten van de centrale vullen de EMSR-interventiefiches al gedeeltelijk in[^15]. - **Aanbeveling** (eigen): volg de opvolger van het CAD-platform en 'xml 2.0' op, omdat die de alarmering van MUG-functies kunnen veranderen. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen De handleiding bestaat vandaag als PDF; integratie van de protocollen in software voor de operatoren is gepland zonder datum[^2]. De alarmering van DGH-middelen is nog niet volledig digitaal, door de telefonische of radiofonische nadistributie[^2]. Het xml-schema van de alarmering en de ondersteuning van Advanced Mobile Location werden in een primaire bron niet gevonden. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Negen of tien centrales.** De FOD Volksgezondheid telt tien noodcentrales 112[^1]; volgens ASTRID werken 'alle negen 112-meldkamers' met een door ASTRID ondersteunde oplossing[^7]. Of het verschil in de telling van de Brusselse centrale of van Henegouwen/Waals-Brabant ligt, is een hypothese. - **Welke software?** De persberichten (2022-2023) beschrijven één platform op basis van CityGIS[^11][^9]; de handleiding van 2026 vraagt operatoren te documenteren in 'CityGIS C&D', wat erop wijst dat dit de huidige dispatchingsoftware is (interpretatie)[^2]. ASTRID spreekt van een door ASTRID ondersteunde oplossing voor de 112-meldkamers[^7]; de ASTRID-pagina is mogelijk verouderd. - **Opvolger van het CAD-platform.** Plannen voor een nieuw platform werden enkel in secundaire vakpers gezien, niet in een primaire bron. ## Relaties - wordt gefinancierd door: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^5]. Federale financiering als samenwerking tussen de FOD Volksgezondheid en de FOD Binnenlandse Zaken (geen conceptpagina). - staat onder toezicht of overleg van: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^6][^3]. De Federale Gezondheidsinspecteur ziet toe op het eenvormig oproepstelsel 112; de minister van Volksgezondheid legt de protocollen van medische regulatie vast. - neemt deel aan: [EMSR / Ambureg (registratie van ziekenwageninterventies)](https://ehealth-atlas.be/emsr/) (vastgesteld)[^15][^16]. De CAD-diensten leveren SDS-berichten via de webservice SMUREG WS SDS. - zie ook: [Dringende geneeskundige hulpverlening (DGH)](https://ehealth-atlas.be/dringende-geneeskundige-hulpverlening/) (vastgesteld)[^3]. Overzicht van de keten van oproep tot spoedgevallendienst. - gaat over (inkomend): [Dringende geneeskundige hulpverlening (DGH)](https://ehealth-atlas.be/dringende-geneeskundige-hulpverlening/) (vastgesteld)[^1][^2] - wordt uitgebaat door (inkomend): [1733 en de huisartsenwachtposten](https://ehealth-atlas.be/huisartsenwachtpost-1733/) (vastgesteld)[^1][^2] ## Open vragen - Welke dispatchingsoftware draait in 2026 in de 112-centrales? De handleiding noemt CityGIS C&D, ASTRID spreekt van een door ASTRID ondersteunde oplossing; een expliciete bevestiging werd niet gevonden. - Wat is de planning van de opvolger van het huidige CAD-platform (NextGen PSAP / PURE, enkel in secundaire vakpers gezien), en wat betekent die voor de koppelingen met ziekenhuizen? Geen primaire bron gevonden (30/09/2026). - Wanneer treedt 'xml 2.0' voor de alarmering van MUG, PIT en ziekenwagen in werking, en is het schema publiek? - Ontvangen de centrales Advanced Mobile Location (AML)? Geen primaire bron gevonden (30/09/2026). - Hoe is de Brusselse centrale (DBDMH/SIAMU) georganiseerd, en waarom telt ASTRID negen 112-meldkamers tegenover tien volgens de FOD? ## Bronnen [^1]: [Wat moet je doen als iemand medische hulp nodig heeft? (Blikvanger Paraatheid en respons in crisissituaties)](https://www.gezondbelgie.be/nl/blikvanger-gezondheidszorg/paraatheid-en-respons-in-crisissituaties/organisatie/wat-moet-je-doen-als-iemand-medische-hulp-nodig-heeft). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 136f3d8e537a868d… (SRC-50a31b72e2) [^2]: [Belgische Handleiding voor de Medische Regulatie 112/1733 (BHMR) v6.1](https://www.health.belgium.be/sites/default/files/media/files/2026-02/bhmr_112-1733_v6.1_0_0.pdf). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, 2026-02-02. Opgehaald 2026-09-30, sha256 7c4d272d8c669ca9… (SRC-a6974c57f8) [^3]: [Wet van 29 april 2011 houdende oprichting van de 112-centra en het agentschap 112 (basiswet)](https://securitecivile.be/sites/default/files/2011-04-29w_xvi_112_0.pdf). FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Civiele Veiligheid, 2011-05-23. Opgehaald 2026-09-30, sha256 02fd5d5fd1d4f708… (SRC-d657d7e100) [^4]: [Teams van de dringende geneeskundige hulpverlening](https://www.health.belgium.be/nl/themas/gezondheid/dringende-geneeskundige-hulpverlening/actoren-dringende-geneeskundige-hulpverlening/teams-dringende-geneeskundige-hulpverlening). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 43b4250443d8e0e9… (SRC-216bb211e0) [^5]: [Noodcentrale 112](https://www.health.belgium.be/nl/themas/gezondheid/dringende-geneeskundige-hulpverlening/actoren-dringende-geneeskundige-hulpverlening/noodcentrale-112). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 d20ea03a0e09f2aa… (SRC-b9454a3a42) [^6]: [Federale Gezondheidsinspectie](https://www.health.belgium.be/nl/themas/gezondheid/dringende-geneeskundige-hulpverlening/actoren-dringende-geneeskundige-hulpverlening/federale-gezondheidsinspectie). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 17c045fd3d72954a… (SRC-cb6b204fa6) [^7]: [Provinciale meldkamers](https://www.astrid.be/nl/diensten/dispatching/provinciale-meldkamers). ASTRID NV. Opgehaald 2026-09-30, sha256 3f8ffd05be66f9ab… (SRC-cf6387bd1a) [^8]: [Activiteit (Blikvanger Paraatheid en respons in crisissituaties)](https://www.gezondbelgie.be/nl/blikvanger-gezondheidszorg/paraatheid-en-respons-in-crisissituaties/activiteit). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 8fbe1c1c59edc9e4… (SRC-3ae1f7baea) [^9]: [Noodcentrale 112 Oost-Vlaanderen: Nieuw systeem kan noodsituaties beter opvangen! (perscommuniqué)](https://kcce.eu/sites/default/files/2023-11-22_pb_oost-vlaanderen_1.pdf). FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Civiele Veiligheid, 2023-11-23. Opgehaald 2026-09-30, sha256 5b10f38ca558d92f… (SRC-9596a80013) [^10]: [Vijf jaar App 112 BE (perscommuniqué)](https://securitecivile.be/sites/default/files/2022-06-14_pb_app112be-5jaar_1.pdf). FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Civiele Veiligheid, 2022-06-14. Opgehaald 2026-09-30, sha256 1519ecc76abe3880… (SRC-18104610e2) [^11]: [Noodcentrale Antwerpen: Nieuwe technologie maakt snellere alarmering mogelijk (perscommuniqué)](https://securitecivile.be/sites/default/files/2022-05-30_pb_noodcentrale_antwerpen.pdf). FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Civiele Veiligheid, 2022-05-30. Opgehaald 2026-09-30, sha256 5387bf8cbe36d274… (SRC-2d4c204718) [^12]: [Applicaties (dispatching)](https://www.astrid.be/nl/diensten/dispatching/applicaties). ASTRID NV. Opgehaald 2026-09-30, sha256 7678b72992e76544… (SRC-1fb8ccc57e) [^13]: [Kenmerken (dispatching)](https://www.astrid.be/nl/diensten/dispatching/kenmerken). ASTRID NV. Opgehaald 2026-09-30, sha256 a44665299acb40c9… (SRC-a85f78f81b) [^14]: [Noodcentrale Namen: Nieuw systeem kan noodsituaties beter opvangen! (perscommuniqué)](https://civilsecurity.be/sites/default/files/2022-04-05_pb_namen_nieuw_systeem_0.pdf). FOD Binnenlandse Zaken, Algemene Directie Civiele Veiligheid, 2022-04-05. Opgehaald 2026-09-30, sha256 77912e7276f142b6… (SRC-9aed1ebf41) [^15]: [SMUREG WS SDS | eHealth-platform](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/nl/service-smureg-ws-sds). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-28, sha256 04fbab87cf41b812… (SRC-84b5b54cbb) [^16]: [SMUREG WS SDS - Cookbook](https://www.ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/4b908669ad48c8e859c1eabe2b73c9d42f63ba8c/smureg-ws-sds-cookbook-v1-3-dd-16012021.pdf). eHealth-platform, 2021-01-06. Opgehaald 2026-09-30, sha256 a07452d80cb4321e… (SRC-bb2972db7c) [^17]: [Beraadslaging nr. 15/088 van 15 december 2015 ... in het kader van het proefproject AMBUREG](https://ehealth.fgov.be/ehealthplatform/file/cc73d96153bbd5448a56f19d925d05b1379c7f21/67186fa76904e13bd0388397caaf5f5100dc9d26/15-088-n231-ambureg.pdf). Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid, afdeling Gezondheid, 2015-12-15. Opgehaald 2026-09-30, sha256 9f4559f353db57aa… (SRC-ceb398c3b6)