--- id: orgadon type: Platform type_label: Platform of dienst title: Orgadon (register van wilsverklaringen over donatie) aliases: - ORGADON - donorregister - databank wilsverklaringen orgaandonatie - donatie van menselijk lichaamsmateriaal (toepassing) - registratie wilsverklaring orgaandonatie names: nl: Orgadon – wilsverklaring donatie van menselijk lichaamsmateriaal fr: Orgadon – déclaration de volonté don de matériel corporel humain en: Orgadon – donation declaration register de: Orgadon – Willenserklärung zur Spende menschlichen Körpermaterials jurisdiction: - belgie themes: - toestemming-en-relatie - identiteit-en-toegang - regelgeving lifecycle: productie lifecycle_note: Nieuwe registratieregeling in werking sinds 1 juli 2020; gemeenten registreren sinds 2 juni 2020 uitsluitend via de gedeelde toepassing. De vroegere registratie in het Rijksregister (IT192) is uitgefaseerd. summary: 'Orgadon is de webtoepassing en databank waarin de wilsverklaring van een burger over donatie na overlijden (verzet of uitdrukkelijke toestemming) wordt geregistreerd, voor vier soorten donatie. Gemeenten registreren via de Portaalsite van de Sociale Zekerheid, huisartsen via het eHealth-portaal en burgers zelf via Mijngezondheid. Transplantatiecoördinatoren en beheerders van banken en biobanken raadplegen de databank 24/7; elke raadpleging wordt gelogd. FOD Volksgezondheid en FAGG zijn gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke. Rechtsgrond: wet van 13 juni 1986 (gewijzigd in 2023) en KB van 9 februari 2020.' last_verified: '2026-09-30' relations: - type: ownedBy direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: ownedBy direction: uit target: org:fagg target_url: null status: established - type: connectsTo direction: uit target: mijngezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/mijngezondheid/ status: established - type: about direction: in target: orgaandonatie-transplantatie target_url: https://ehealth-atlas.be/orgaandonatie-transplantatie/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/orgadon/ license: CC BY 4.0 --- # Orgadon (register van wilsverklaringen over donatie) Orgadon is de webtoepassing en databank waarin de wilsverklaring van een burger over donatie na overlijden (verzet of uitdrukkelijke toestemming) wordt geregistreerd, voor vier soorten donatie. Gemeenten registreren via de Portaalsite van de Sociale Zekerheid, huisartsen via het eHealth-portaal en burgers zelf via Mijngezondheid. Transplantatiecoördinatoren en beheerders van banken en biobanken raadplegen de databank 24/7; elke raadpleging wordt gelogd. FOD Volksgezondheid en FAGG zijn gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke. Rechtsgrond: wet van 13 juni 1986 (gewijzigd in 2023) en KB van 9 februari 2020. ## Wat is het? Orgadon is een webtoepassing waarmee transplantatiecoördinatoren en beheerders van banken voor menselijk lichaamsmateriaal de wilsverklaring van een burger over donatie na overlijden raadplegen; gemeenten, huisartsen en burgers kunnen er een verklaring registreren[^1]. Het gaat om één gedeelde databank met één register voor de FOD Volksgezondheid en drie registers voor het FAGG[^2]. Het bredere verhaal van donatie en transplantatie staat op [Orgaandonatie en transplantatie](https://ehealth-atlas.be/orgaandonatie-transplantatie/). ## Welk probleem lost het op? België werkt met veronderstelde toestemming: elke burger in het bevolkingsregister, of langer dan zes maanden in het vreemdelingenregister, stemt stilzwijgend in met donatie na overlijden, tenzij hij bij leven verzet aantekent[^1]. Orgadon centraliseert dat verzet en de uitdrukkelijke toestemming, zodat het coördinatieteam van een erkend transplantatiecentrum ervan op de hoogte is[^3]. Sinds 1 juli 2020 kan de burger zijn wil registreren voor vier soorten donatie: organen voor transplantatie, lichaamsmateriaal voor transplantatie, voor de vervaardiging van geneesmiddelen en voor wetenschappelijk onderzoek[^4]. ## Wie beheert het en waar wordt het toegepast? Orgaandonatie voor transplantatie valt onder de [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/), donatie van menselijk lichaamsmateriaal onder het FAGG[^1]; beide zijn gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke[^2]. **Rechtsgrond.** Het KB van 9 februari 2020 trad voor de nieuwe registratieregeling in werking op 1 juli 2020 en hief het KB van 30 oktober 1986 op[^5]. De wet van 6 november 2023 verankerde in de wet van 1986 dat verzet en toestemming door de gemeente, een erkend huisarts of via digitale zelfregistratie in een databank worden geregistreerd en gecentraliseerd[^3]. **Wie registreert.** - *Gemeente.* De ambtenaar van de burgerlijke stand registreert de verklaring na identificatie en authenticatie met de eID, elektronisch en op uniforme wijze[^5]. Sinds 2 juni 2020 gebeuren alle aangiftes door gemeenten uitsluitend via de toepassing 'donatie van menselijk lichaamsmateriaal', gedeeld door FOD en FAGG[^6]. Die toepassing staat op de Portaalsite van de Sociale Zekerheid, met toegang beheerd door de lokale beheerder[^6]. De gemeente drukt een pdf-ontvangstbevestiging af, laat die ondertekenen en bezorgt ze met het formulier aan de aangever[^6]. - *Huisarts.* Huisartsen bereiken Orgadon via het eHealth-portaal voor beroepsbeoefenaars (onlinediensten zonder softwarepakket), na identificatie via CSAM met eID of itsme[^1]. Een arts kan enkel een verklaring indienen voor een patiënt met wie hij een [therapeutische relatie](https://ehealth-atlas.be/therapeutische-relatie/) heeft en die hem niet heeft uitgesloten[^1]. - *Burger.* Verzet kan online via [Mijngezondheid](https://ehealth-atlas.be/mijngezondheid/) worden geregistreerd, behalve voor minderjarigen en personen onder voogdij[^4]. **Wie raadpleegt.** Leden van het coördinatieteam van een erkend transplantatiecentrum hebben toegang wanneer een persoon in aanmerking komt voor wegneming na overlijden[^5]. Voor weefsels, cellen en lichaamsmateriaal voor onderzoek of geneesmiddelen hebben ook beheerders van een bank of biobank toegang[^5]. In de praktijk controleert de transplantatiecoördinator van het universitaire referentiecentrum zodra een potentiële donor is opgespoord of er een verzet geregistreerd is[^7]. ## Gegevens en koppelvlakken - **Identificatie:** bij registratie wordt enkel het rijksregisternummer gevraagd; de overige identiteitsgegevens komen uit het Rijksregister[^5]. - **Zoeken:** op rijksregisternummer of op naam, voornaam en eventueel geboortedatum[^5]. - **Beschikbaarheid en logging:** 24 uur per dag toegankelijk, elke raadpleging wordt geregistreerd[^5]. - **Intrekking:** trekt een aanvrager zijn verklaring in, dan verdwijnen de gegevens uit de databank en geldt opnieuw de stilzwijgende toestemming[^8]. - **Bewaring:** verklaringen worden twintig jaar na het overlijden verwijderd[^5]. Een webservice voor EPD's of huisartsensoftware, en de technische koppeling tussen Mijngezondheid en Orgadon, werden niet gevonden. ## Versie, status en roadmap Vroeger leidde een registratie door de gemeente automatisch tot een informatietype IT192 in het Rijksregister, en was rechtstreekse bijwerking enkel nodig bij verschillen tussen het Rijksregister en Orgadon (instructie versie 2016)[^9]. Vandaag wordt de wilsverklaring niet langer in het Rijksregister geregistreerd, maar in een toepassing van de FOD Volksgezondheid[^10]. De exacte datum van die omschakeling werd niet gevonden. Een roadmap werd niet gevonden. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Transplantatiecentra:** het coördinatieteam raadpleegt Orgadon bij een potentiële donor[^7][^5]. - **Banken voor menselijk lichaamsmateriaal:** beheerders van een bank of biobank hebben toegang voor weefsels, cellen en lichaamsmateriaal voor onderzoek of geneesmiddelen[^5]. - **Aanbeveling** (eigen): documenteer in de donorprocedure dat en wanneer Orgadon geraadpleegd werd, want de databank logt elke raadpleging. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen Registratie vereist authenticatie met de eID (huisarts ook itsme via CSAM)[^5][^1]. De huisarts heeft een therapeutische relatie nodig[^1]. Zelfregistratie is niet mogelijk voor minderjarigen en personen onder voogdij[^4]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - Officiële aantallen geregistreerde verklaringen met peildatum werden niet gevonden. - Of er naast de onlinedienst een webservice bestaat voor software van huisartsen of ziekenhuizen, werd niet gevonden. ## Relaties - valt onder verantwoordelijkheid van: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^2][^1]. Gezamenlijk verwerkingsverantwoordelijke met het FAGG; register voor orgaandonatie. - valt onder verantwoordelijkheid van: org:fagg (vastgesteld)[^2][^5]. Drie registers voor menselijk lichaamsmateriaal; verwerkingsverantwoordelijke voor die delen. - koppelt met: [Mijngezondheid (Masanté)](https://ehealth-atlas.be/mijngezondheid/) (vastgesteld)[^4]. Kanaal voor zelfregistratie; de technische koppeling werd niet gedocumenteerd gevonden. - gaat over (inkomend): [Orgaandonatie en transplantatie](https://ehealth-atlas.be/orgaandonatie-transplantatie/) (vastgesteld)[^1][^4] ## Open vragen - Hoeveel wilsverklaringen (verzet en uitdrukkelijke toestemming) staan in Orgadon, met officiële peildatum? Niet gevonden (30/09/2026). - Bestaat er een API of webservice tussen Mijngezondheid en Orgadon, of voor EPD's en huisartsensoftware? Niet gevonden (30/09/2026). - Op welke datum stopte de registratie in het Rijksregister (IT192)? Niet exact gevonden. ## Bronnen [^1]: [Registratie van de wilsverklaring voor donatie van menselijk lichaamsmateriaal – Gebruikershandleiding (arts)](https://ehealth.fgov.be/file/b36fd95bf83fa260e4490a9b3028e74dcfc3e3a4/7206cd84f9d64833612cd71f5b202f7b76a58d09/Manual_PHYSICIAN_NL.pdf). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-30, sha256 94911b0fccde0710… (SRC-29e88fdbf3) [^2]: [Wetsontwerp tot wijziging van de wet van 13 juni 1986 betreffende het wegnemen en transplanteren van organen (DOC 55 3565/001)](https://www.lachambre.be/doc/flwb/pdf/55/3565/55K3565001.pdf). Kamer van volksvertegenwoordigers, 2023-09-20. Opgehaald 2026-09-30, sha256 673bfe3e1fc379ee… (SRC-f69bdcc56d) [^3]: [6 november 2023. - Wet tot wijziging van de wet van 13 juni 1986 betreffende het wegnemen en transplanteren van organen](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2023/11/06/2023047093/staatsblad). Belgisch Staatsblad, 2023-11-23. Opgehaald 2026-09-30, sha256 c0f970d58f868ace… (SRC-ba2bde262a) [^4]: [Orgaandonatie](https://www.health.belgium.be/nl/themas/gezondheid/jouw-gezondheid/orgaandonatie). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 48779af89c28ce93… (SRC-2b7ac9edda) [^5]: [9 februari 2020. - Koninklijk besluit betreffende de registratie van wilsverklaringen over de wegneming van menselijk lichaamsmateriaal, met inbegrip van organen, na overlijden](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2020/02/09/2020030160/justel). Belgisch Staatsblad / Justel, 2020-03-19. Opgehaald 2026-09-30, sha256 567943376bad38fc… (SRC-6083d21463) [^6]: [Registratie van orgaandonatie: rol van de gemeentelijke overheden](https://www.health.belgium.be/nl/professionals/overheden/orgaandonatie). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 daeddaa34d3a47f0… (SRC-e0cc5301f9) [^7]: [Orgaandonatie (gezondheidsprofessionals)](https://www.health.belgium.be/nl/professionals/gezondheidsprofessionals/menselijke-gezondheid/specifieke-zorgverlening/orgaandonatie). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-30, sha256 fa993a869aa3798c… (SRC-9ba01d5772) [^8]: [Donatie menselijk lichaamsmateriaal: wilsverklaring](https://www.socialsecurity.be/site_nl/civilservant/Applics/orgadon/index.htm). Portaalsite van de Sociale Zekerheid. Opgehaald 2026-09-30, sha256 ae9d735393f7e153… (SRC-5022b5fe66) [^9]: [I.T. 192 - Wegneming en transplantatie van organen en weefsels na overlijden](https://www.rijksregister.fgov.be/sites/default/files/documents/nl/rijksregister/onderrichtingen/IT-lijst/IT192_Orgaantransplantatie.pdf). FOD Binnenlandse Zaken – Rijksregister. Opgehaald 2026-09-30, sha256 6fd25c18caa62db2… (SRC-ba447ef141) [^10]: [Organ and human body material donation](https://www.brussels.be/organ-donation). Stad Brussel. Opgehaald 2026-09-30, sha256 358acc769b25c292… (SRC-18a42120ec)