--- id: shift type: UseCase type_label: Use case of zorgproces title: SHIFT, SHIFT 2 FAITH en E17 on FHIR (Data Capabilities-projecten met gefedereerde FHIR-uitwisseling) aliases: - SHIFT - Structured Health InFormation Transmural - SHIFT 2 FAITH - Federated Architecture for Interoperable Transmural Healthcare - E17 on FHIR - CoZo SHIFT names: nl: SHIFT, SHIFT 2 FAITH en E17 on FHIR en: SHIFT, SHIFT 2 FAITH and E17 on FHIR jurisdiction: - vlaanderen - belgie themes: - patientsamenvatting - architectuur-en-infrastructuur - terminologie - secundair-gebruik lifecycle: pilot lifecycle_note: 'Alle drie projecten zijn pilots of tests: SHIFT (Amaron-use case 2024, FOD-projectwiki), SHIFT 2 FAITH (FOD-overzicht februari 2026; gefedereerde viewer in een testomgeving volgens een interview van september 2026) en E17 on FHIR (pilootproject; poster op het symposium van 19 januari 2026). Geen bevestigde productiedienst.' summary: SHIFT (Structured Health InFormation Transmural) is een Data Capabilities-project waarin ziekenhuizen allergieën en probleemlijsten volgens de Belgische profielen BeAllergyIntolerance en BeProblem in een eigen FHIR-repository ontsluiten; de FOD-projectwiki noemt vijf ziekenhuizen, een interview met CoZo uit september 2026 noemt er vier. Volgens Amaron, dat de FOD-wiki als technische partner van alle SHIFT-ziekenhuizen noemt, maakt een FHIR Station Hub bij CoZo de bevragingen FHIR-conform. Het vervolg SHIFT 2 FAITH breidt het model volgens het FOD-overzicht (februari 2026) uit naar Vlaamse, Brusselse, Luikse en psychiatrische instellingen, met per FHIR-client één 'FHIR Node' en tijdelijk lokale registers in plaats van een metahub. Het verwante project E17 on FHIR maakt klinische data van ziekenhuizen in het E17-netwerk, omgezet naar SNOMED CT, LOINC en ATC, gefedereerd bevraagbaar voor analyse. Alle drie zijn pilots of tests. last_verified: '2026-10-01' relations: - type: involves direction: uit target: cozo target_url: https://ehealth-atlas.be/cozo/ status: established - type: involves direction: uit target: be-fhir-igs target_url: https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/ status: established - type: involves direction: uit target: snomed-ct target_url: https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/ status: established - type: involves direction: uit target: loinc target_url: https://ehealth-atlas.be/loinc/ status: established - type: involves direction: uit target: atc target_url: https://ehealth-atlas.be/atc/ status: established - type: involves direction: uit target: amaron target_url: https://ehealth-atlas.be/amaron/ status: established - type: involves direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: established - type: involves direction: uit target: hubs-metahub target_url: https://ehealth-atlas.be/hubs-metahub/ status: established - type: involves direction: uit target: abrumet target_url: https://ehealth-atlas.be/abrumet/ status: hypothesis - type: involves direction: uit target: locoregionale-ziekenhuisnetwerken target_url: https://ehealth-atlas.be/locoregionale-ziekenhuisnetwerken/ status: established - type: fundedBy direction: uit target: fod-volksgezondheid target_url: https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/ status: hypothesis - type: seeAlso direction: uit target: amaron-fhir-station target_url: https://ehealth-atlas.be/amaron-fhir-station/ status: established - type: seeAlso direction: uit target: digirelab target_url: https://ehealth-atlas.be/digirelab/ status: established - type: seeAlso direction: uit target: bmuc-epd-criteria target_url: https://ehealth-atlas.be/bmuc-epd-criteria/ status: hypothesis - type: seeAlso direction: in target: amaron-fhir-station target_url: https://ehealth-atlas.be/amaron-fhir-station/ status: established - type: seeAlso direction: in target: be-patient-problemlist target_url: https://ehealth-atlas.be/be-patient-problemlist/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/shift/ license: CC BY 4.0 --- # SHIFT, SHIFT 2 FAITH en E17 on FHIR (Data Capabilities-projecten met gefedereerde FHIR-uitwisseling) SHIFT (Structured Health InFormation Transmural) is een Data Capabilities-project waarin ziekenhuizen allergieën en probleemlijsten volgens de Belgische profielen BeAllergyIntolerance en BeProblem in een eigen FHIR-repository ontsluiten; de FOD-projectwiki noemt vijf ziekenhuizen, een interview met CoZo uit september 2026 noemt er vier.[^6][^3] Volgens Amaron, dat de FOD-wiki als technische partner van alle SHIFT-ziekenhuizen noemt, maakt een FHIR Station Hub bij CoZo de bevragingen FHIR-conform.[^6][^1] Het vervolg SHIFT 2 FAITH breidt het model volgens het FOD-overzicht (februari 2026) uit naar Vlaamse, Brusselse, Luikse en psychiatrische instellingen, met per FHIR-client één 'FHIR Node' en tijdelijk lokale registers in plaats van een metahub.[^2][^2][^2] Het verwante project E17 on FHIR maakt klinische data van ziekenhuizen in het E17-netwerk, omgezet naar SNOMED CT, LOINC en ATC, gefedereerd bevraagbaar voor analyse.[^5][^4] Alle drie zijn pilots of tests.[^3][^4] ## Vraag of proces Hoe kunnen zorgverleners buiten een ziekenhuis gestructureerde gegevens (allergieën, probleemlijsten, laboresultaten) uit meerdere ziekenhuizen opvragen zonder die data centraal te verzamelen? SHIFT laat ziekenhuizen hun lokale data structureren volgens BeAllergyIntolerance en BeProblem en ontsluiten via een eigen FHIR-repository.[^6] **Interpretatie:** het is een variant van de uitwisseling via de hub (zie [Use case: verslagen en resultaten delen via de hub](https://ehealth-atlas.be/uc-verslagen-delen-via-hub/)), maar met gestructureerde FHIR-resources in plaats van documenten. E17 on FHIR stelt een tweede vraag: hoe gebruik je dezelfde bouwstenen voor gefedereerde analyse binnen een ziekenhuisnetwerk? Het project zet lokale klinische data om naar standaardterminologieën en maakt ze toegankelijk voor gefedereerde uitwisseling en analyse binnen een E17 Data Space.[^5] ## Huidige aanpak in België ### SHIFT (pilot) **Deelnemers volgens de FOD-projectwiki** (volledige lijst uit de bron):[^6] | Ziekenhuis | |---| | UZ Gent | | AZ Jan Palfijn Gent | | AZ Maria Middelares | | AZ Sint-Lucas Gent | | Heilig Hart Lier | Alle SHIFT-ziekenhuizen werken volgens de projectwiki met dezelfde technische partner, [Amaron](https://ehealth-atlas.be/amaron/).[^6] Een interview met CoZo op de Amaron-website (september 2026) noemt vier partners, zonder Heilig Hart Lier (zie 'Onzekerheden').[^3] Stappen in de SHIFT-flow, volgens een use case van Amaron (2024, **leveranciersclaim**): 1. [CoZo](https://ehealth-atlas.be/cozo/) controleert in welke instellingen de patiënt gekend is, de toestemming, de therapeutische relatie en nationale uitsluitingen, en zet de bevraging daarna om in een FHIR-query.[^1] (Zie [Geïnformeerde toestemming voor gegevensdeling](https://ehealth-atlas.be/geinformeerde-toestemming/) en [Therapeutische relatie](https://ehealth-atlas.be/therapeutische-relatie/).) 2. Een FHIR Station Hub centraal bij CoZo maakt de bevraging FHIR-conform en biedt ze enkel aan de instellingen aan waar de patiënt gekend is.[^1] 3. Elk gekoppeld ziekenhuis heeft een FHIR Station dat de query doorstuurt naar de lokale FHIR-repository: een FHIR Box van Amaron of een repository van een andere leverancier.[^1] Zie [FHIR Station (Amaron)](https://ehealth-atlas.be/amaron-fhir-station/). Volgens het CoZo-interview vormt die gateway de brug tussen de bestaande [hub/metahub](https://ehealth-atlas.be/hubs-metahub/)-architectuur en de nieuwe FHIR-laag, en kan CoZo FHIR-data nu mengen met klassieke [KMEHR](https://ehealth-atlas.be/kmehr/)-resultaten in de bestaande viewer; of dat productie of test is, zegt de bron niet.[^3][^3] CoZo kiest volgens hetzelfde interview voor een parallelle FHIR-architectuur zonder centrale repositories.[^3] ### SHIFT 2 FAITH (pilot, testomgeving) Het FOD-overzicht van de Data Capabilities-projecten (februari 2026) beschrijft SHIFT 2 FAITH als de verdere ontwikkeling, validatie en evaluatie van een schaalbare, interoperabele FHIR-infrastructuur voor de Belgische zorg.[^2] **Deelnemers volgens het FOD-overzicht** (volledige lijst uit de bron, in de volgorde van de bron):[^2] - UZ Gent, AZ Maria Middelares, AZ Jan Palfijn, AZ Sint-Lucas en CoZo; - CH Jean Titeca, UMC Sint-Pieter, Epsylon, UMC Brugmann; - CHR Citadelle, CHU Liège, CHR Huy; - PZ ASSTER, PC Ariadne, Alexianen Zorggroep Tienen, Zorggroep Guislain, PZ Sint-Alexius, PC Sint-Amandus, PC Sint-Jan-Baptist, Zorggroep Sint-Kamillus, Zorggroep Multiversum, CNP Saint-Martin en CP Saint-Bernard. - **Architectuur (officiële FOD-beschrijving):** elke FHIR-client communiceert uitsluitend met één aangewezen 'FHIR Node', een gestandaardiseerd toegangspunt dat verzoeken coördineert, data aggregeert en de toegang per instelling beperkt; een specifiek product wordt niet genoemd.[^2] - **Pilot:** de SHIFT-architectuur dient als referentiemodel, met tijdelijk lokale registers in plaats van een metahub, als blauwdruk voor bredere uitrol door andere FHIR-nodes.[^2] - **Samenwerkingen (volgens het CoZo-interview):** MOB-PSY (via [Abrumet](https://ehealth-atlas.be/abrumet/)), ePSUM (Luikse ziekenhuizen) en Futureproof EPD (GGZ-organisaties).[^3] - **Status:** de gefedereerde FHIR-viewer werkt volgens het CoZo-interview in de testomgeving, met allergieën en probleemlijsten over hubs, regio's en netwerken heen.[^3] ### E17 on FHIR (pilot) **Deelnemers volgens een use case van Amaron (2024, leveranciersclaim)** (volledige lijst uit de bron): de zeven partnerziekenhuizen van het E17-netwerk, met az groeninge Kortrijk als coördinator.[^4] | Ziekenhuis | |---| | az Glorieux | | az groeninge (coördinator) | | AZ Maria Middelares | | AZ Sint-Elisabeth | | AZ Sint-Vincentius Deinze | | O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Waregem | | Sint-Jozefskliniek Izegem | - Gedeelde data volgens dezelfde bron: ADT, laboratorium, medicatie en geboortedata.[^4] - De officiële FOD-projectrepository (poster, symposium van 19 januari 2026) beschrijft omzetting naar [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/), [LOINC](https://ehealth-atlas.be/loinc/) en [ATC](https://ehealth-atlas.be/atc/), opslag in FAIR-conforme FHIR-repositories en toegang via een 'FHIR station'.[^5] - **Leveranciersclaim:** in elk ziekenhuis staat een FHIR Station als gateway, en op netwerkniveau een cloudgebaseerde FHIR Station Hub die de resultaten samenvoegt.[^4] Een citaat van het netwerk noemt het een pilootproject.[^4] Zie ook [Locoregionale klinische ziekenhuisnetwerken](https://ehealth-atlas.be/locoregionale-ziekenhuisnetwerken/). ### Verwante test: BE FHIR-A-THON (juni 2026) CoZo bood in partnerschap met Amaron een testatelier 'Federated FHIR exchange' aan, waarin allergieën, probleemlijsten en granulaire laboresultaten uit meerdere FHIR-repositories werden opgehaald, in een vereenvoudigde opstelling.[^7] Het laboluik sluit aan bij [DIGIRELAB](https://ehealth-atlas.be/digirelab/): volgens het CoZo-interview werkt de selectieve bevraging van laboresultaten op LOINC-codes via het CoZo FHIR-netwerk in een eerste proof of concept.[^3] Uitwisselingsregister: `shift-ziekenhuis-cozo-fhir-allergie-probleem`, `e17-ziekenhuis-netwerk-fhir-benchmark`, `cozo-digirelab-labo-loinc-fhir` (alle drie pilot). ## Regionale verschillen SHIFT draait via de Vlaamse hub CoZo.[^1] SHIFT 2 FAITH betrekt volgens het FOD-overzicht ook Brusselse en Luikse instellingen.[^2] **Interpretatie:** of de andere hubs ([RSW](https://ehealth-atlas.be/rsw/), Abrumet, [VZN](https://ehealth-atlas.be/vzn-hub/)) dezelfde FHIR-laag overnemen, is uit de verwerkte bronnen niet af te leiden. ## Verplichtingen en stimulansen Er is geen verplichting gevonden. **Leveranciersclaim:** volgens Amaron worden de Data Capabilities-projecten met Europese middelen gefinancierd en wil de overheid succesvolle projecten op termijn inkantelen in de BMUC-financiering (zie [BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD](https://ehealth-atlas.be/bmuc-epd-criteria/)); een officiële bron voor die inkanteling werd niet gevonden.[^8] ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen **Interpretatie:** SHIFT toont een aansluitingsmodel waarin een ziekenhuis een lokale FHIR-repository en een gateway voorziet, en de hub de toegangscontroles doet.[^1][^1] De lessen uit het CoZo-interview gelden breder: slechts een beperkt deel van de allergie- en probleemdata in de EPD's was gestructureerd, en elk EPD gebruikte SNOMED op zijn eigen manier.[^3] **Aanbeveling:** wie zich op [Belgische FHIR-profielen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/) en gefedereerde bevraging voorbereidt, meet eerst hoeveel allergie- en probleemdata gestructureerd en met SNOMED CT gecodeerd is, en houdt de keuze voor een gateway leveranciersonafhankelijk zolang de rol van de 'FHIR Node' niet officieel gespecificeerd is. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen - Een bevraagbare lokale FHIR-repository per instelling is een voorwaarde.[^6][^1] - Zonder uniforme Belgische SNOMED-subsets is interoperabiliteit volgens CoZo een illusie.[^3] - Voor laboresultaten gebruikt de DIGIRELAB-proof of concept een nationale LOINC-subset (Retam, circa 2000 preferentiële codes) in plaats van de volledige LOINC.[^3] ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **Tegenstrijdigheid: vier of vijf SHIFT-ziekenhuizen.** De FOD-projectwiki en de Amaron-use case (2024) noemen vijf ziekenhuizen, met Heilig Hart Lier.[^6][^1] Het CoZo-interview (september 2026) noemt er vier, zonder Heilig Hart Lier.[^3] Ook het FOD-overzicht van SHIFT 2 FAITH (februari 2026) noemt Heilig Hart Lier niet.[^2] **Interpretatie:** mogelijk een latere wijziging of een onvolledige opsomming; geen bron verklaart het verschil. - **Bronnen via de leverancier.** De beschrijving van de flow en de E17-deelnemers komt uit use cases van Amaron, en het CoZo-interview staat op de Amaron-website; enkel de FOD-wiki, het FOD-overzicht en de FOD-projectrepository zijn officiële bronnen.[^1][^4][^3] - **FHIR Node.** Of de 'FHIR Node' uit SHIFT 2 FAITH een product (de FHIR Station Hub) of een leveranciersonafhankelijke rol is, zegt de officiële beschrijving niet.[^2] - **Productie.** Geen van de projecten is als productiedienst bevestigd; de viewer werkt volgens het interview in test.[^3] ## Relaties - betrekt: [CoZo (Collaboratief Zorgplatform)](https://ehealth-atlas.be/cozo/) (vastgesteld)[^1][^3][^2]. CoZo controleert toestemming en therapeutische relatie en verdeelt de FHIR-query (SHIFT); deelnemer van SHIFT 2 FAITH. - betrekt: [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/) (vastgesteld)[^6]. Profielen BeAllergyIntolerance en BeProblem. - betrekt: [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/) (vastgesteld)[^3][^5] - betrekt: [LOINC en de Belgische labosubset (ReTaM)](https://ehealth-atlas.be/loinc/) (vastgesteld)[^5] - betrekt: [ATC-classificatie](https://ehealth-atlas.be/atc/) (vastgesteld)[^5]. E17 on FHIR. - betrekt: [Amaron](https://ehealth-atlas.be/amaron/) (vastgesteld)[^6][^1]. Technische partner van alle SHIFT-ziekenhuizen volgens de FOD-projectwiki. - betrekt: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (vastgesteld)[^6][^2][^5]. Projecten beschreven in de officiële FOD-projectwiki, het FOD-overzicht van de Data Capabilities-projecten en de FOD-projectrepository. - betrekt: [Hubs-metahubsysteem](https://ehealth-atlas.be/hubs-metahub/) (vastgesteld)[^3][^2]. SHIFT bouwt een FHIR-laag naast de hub/metahub-architectuur; de pilot van SHIFT 2 FAITH gebruikt tijdelijk lokale registers in plaats van een metahub. - betrekt: [Abrumet / Réseau Santé Bruxellois](https://ehealth-atlas.be/abrumet/) (hypothese)[^3]. Samenwerking met MOB-PSY via Abrumet volgens een interview met CoZo op de Amaron-website; niet officieel bevestigd. - betrekt: [Locoregionale klinische ziekenhuisnetwerken](https://ehealth-atlas.be/locoregionale-ziekenhuisnetwerken/) (vastgesteld)[^4][^5]. E17 on FHIR binnen het E17-ziekenhuisnetwerk. - wordt gefinancierd door: [FOD Volksgezondheid](https://ehealth-atlas.be/fod-volksgezondheid/) (hypothese)[^8]. Data Capabilities-programma; financiering met Europese middelen volgens Amaron. Een officiële financieringsclaim is niet vastgelegd. - zie ook: [FHIR Station (Amaron)](https://ehealth-atlas.be/amaron-fhir-station/) (vastgesteld)[^6][^1][^4]. Gebruikte gateway- en hubcomponenten (leverancierspagina). - zie ook: [DIGIRELAB (digitalisering van laboresultaten)](https://ehealth-atlas.be/digirelab/) (vastgesteld)[^3][^7]. Hetzelfde CoZo FHIR-netwerk wordt getest voor selectieve bevraging van laboresultaten (proof of concept). - zie ook: [BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD](https://ehealth-atlas.be/bmuc-epd-criteria/) (hypothese)[^8]. Volgens Amaron wil de overheid succesvolle projecten op termijn in de BMUC-financiering inkantelen; geen officiële bron. - zie ook (inkomend): [FHIR Station (Amaron)](https://ehealth-atlas.be/amaron-fhir-station/) (vastgesteld)[^6][^1][^4] - zie ook (inkomend): [BE Patient Problemlist (SNOMED CT-probleemlijst via FHIR)](https://ehealth-atlas.be/be-patient-problemlist/) (vastgesteld)[^6][^9] ## Open vragen - Waarom noemt CoZo in september 2026 vier SHIFT-ziekenhuizen en de FOD-projectwiki vijf? Is een deelnemer afgehaakt, of is de opsomming onvolledig? - Bestaat er een officiële, leveranciersonafhankelijke specificatie (FOD, RIZIV, eHealth-platform) van de 'FHIR Node' uit SHIFT 2 FAITH, en wordt die de BIHR-connector? - Wanneer en onder welke voorwaarden gaan de SHIFT-stromen (allergieën, probleemlijsten via CoZo) naar productie voor alle CoZo-bronnen? Toont de CoZo-viewer FHIR-data vandaag in productie of enkel in test? - Worden succesvolle Data Capabilities-projecten in de BMUC-financiering opgenomen? Enkel een leveranciersclaim gevonden. - Stemt CoZo de FHIR-architectuur af met de BIHR-architectuur van het RIZIV? Geen geverifieerde bron vastgelegd. ## Bronnen [^1]: [FHIR use case: CoZo SHIFT project (© 2024-07, bestand 2024-12-11)](https://amaron.be/wp-content/uploads/2024/12/AMARON_UseCase_CoZo-SHIFT_NL_20241211_DIGITAL.pdf). Amaron BV. Opgehaald 2026-10-01, sha256 9d8413bb3da8d00a… (SRC-55a9ff809d) [^2]: [Cross-over overview – Data Capabilities projecten (o.a. SHIFT 2 FAITH)](https://git.health.belgium.be/dci/General_START_HERE/releases/download/Cross-over/Cross-over_overview.pdf). FOD Volksgezondheid – Data Capabilities & Innovation, 2026-02-10. Opgehaald 2026-10-01, sha256 70c20df7d513ecb4… (SRC-a1b894ca89) [^3]: [Het volgende station: CoZo en de stille revolutie in de Belgische gegevensdeling (interview dr. Tom Fiers, CoZo)](https://amaron.be/het-volgende-station-cozo-en-de-stille-revolutie-in-de-belgische-gegevensdeling/). Amaron BV, 2026-09-23. Opgehaald 2026-10-01, sha256 32b3e980c42821cd… (SRC-4e5a1283e4) [^4]: [FHIR use case: E17-ziekenhuisnetwerk on FHIR (© 2024-12, bestand 2024-12-16)](https://amaron.be/wp-content/uploads/2024/12/AMARON_UseCase_E17_NL_20241216_DIGITAL.pdf). Amaron BV. Opgehaald 2026-10-01, sha256 cd0dfc7b99343b77… (SRC-87accee19a) [^5]: [E17_on_FHIR – projectrepository (Data Capabilities & Innovation Symposium, 19 januari 2026)](https://git.health.belgium.be/dci/E17_on_FHIR). FOD Volksgezondheid – Data Capabilities & Innovation. Opgehaald 2026-10-01, sha256 9cfe36878de1cbc3… (SRC-c7686ed124) [^6]: [SHIFT project wiki](https://git.health.belgium.be/dci/SHIFT/wiki). FOD Volksgezondheid / project SHIFT. Opgehaald 2026-09-27, sha256 62d3c424bafa5c68… (SRC-711b46b00f) [^7]: [Test Atelier BE FHIR-A-THON June 2026 — Federated FHIR exchange](https://drive.usercontent.google.com/download?id=1LFvBX_iw3qimvO-f6IWvbtUwlodRGvr1&export=download). CoZo (in partnerschap met Amaron). Opgehaald 2026-09-30, sha256 25c32f9c0ce7c6cb… (SRC-6290028533) [^8]: [Ontdek de FHIR use cases: CoZo SHIFT en E17 on FHIR](https://amaron.be/ontdek-de-fhir-use-cases-cozo-shift-en-e17-on-fhir/). Amaron BV, 2025-01-22. Opgehaald 2026-10-01, sha256 2d99236686306ed4… (SRC-5f79a8960b) [^9]: [Data Capabilities en Data Innovations: bouwstenen voor een digitale gezondheidszorg](https://apps.health.belgium.be/terminology-portal/information/news/data-dapabilities-en-data-innovations/nl). FOD Volksgezondheid – Terminologiecentrum (Belgian Health Terminology Portal), 2025-12-16. Opgehaald 2026-09-26, sha256 d9135c9e48be2693… (SRC-89f79b6430)