--- id: snomed-ct-in-fhir type: Specification type_label: Standaard of specificatie title: SNOMED CT in FHIR (URI's, impliciete waardesets en operaties) aliases: - Using SNOMED CT with HL7 Standards - Using SNOMED CT with FHIR - SNOMED CT URI Standard - http://snomed.info/sct names: nl: SNOMED CT in FHIR en: Using SNOMED CT with FHIR jurisdiction: - internationaal themes: - terminologie - standaardisatie-en-governance lifecycle: onbekend lifecycle_note: Regels op de terminologiepagina 'Using SNOMED CT' van de FHIR R4-specificatie (geraadpleegd 2026-11-05); het maturiteitsniveau van die pagina en de R5-versie werden niet nagekeken. version: FHIR R4 summary: De FHIR-specificatie legt vast hoe software SNOMED CT-codes in FHIR-berichten noteert en bij een terminologieserver opvraagt. Het codesysteem heet http://snomed.info/sct; een editie en versie worden aangeduid als http://snomed.info/sct/[module]/version/[datum]. Zonder versie kiest de server zelf een standaardeditie, en bij $lookup moet hij de gebruikte editie en versie teruggeven. Impliciete waardesets (op hiërarchie, refset of ECL-regel) en impliciete concept maps voor $translate komen rechtstreeks uit de releasebestanden. Wie dit implementeert, heeft een SNOMED CT Affiliate-licentie nodig. links: - soort: documentatie url: https://hl7.org/fhir/R4/snomedct.html label: Using SNOMED CT with HL7 Standards (FHIR R4) taal: en - soort: documentatie url: https://hl7.org/fhir/R5/snomedct.html label: Using SNOMED CT with HL7 Standards (FHIR R5) taal: en - soort: documentatie url: https://docs.snomed.org/snomed-ct-practical-guides/snomed-ct-terminology-services-guide label: SNOMED CT Terminology Services Guide taal: en last_verified: '2026-11-05' relations: - type: usesTerminology direction: uit target: snomed-ct target_url: https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/ status: established - type: partOf direction: uit target: fhir target_url: https://ehealth-atlas.be/fhir/ status: established - type: implements direction: in target: snowstorm target_url: https://ehealth-atlas.be/snowstorm/ status: established release: 2026.11.12-3 url: https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-in-fhir/ license: CC BY 4.0 --- # SNOMED CT in FHIR (URI's, impliciete waardesets en operaties) De FHIR-specificatie legt vast hoe software SNOMED CT-codes in FHIR-berichten noteert en bij een terminologieserver opvraagt. Het codesysteem heet http://snomed.info/sct; een editie en versie worden aangeduid als http://snomed.info/sct/[module]/version/[datum]. Zonder versie kiest de server zelf een standaardeditie, en bij $lookup moet hij de gebruikte editie en versie teruggeven. Impliciete waardesets (op hiërarchie, refset of ECL-regel) en impliciete concept maps voor $translate komen rechtstreeks uit de releasebestanden. Wie dit implementeert, heeft een SNOMED CT Affiliate-licentie nodig. ## In het kort - **Wat**: in [FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/) is http://snomed.info/sct de systeem-URI van SNOMED CT, en een specifieke versie heet http://snomed.info/sct/[sctid]/version/[YYYYMMDD], met de editie als module-id en de releasedatum[^1]. - **Versie**: zonder versie of editie moet de terminologiedienst de recentste versie van zijn standaardeditie gebruiken, en bij een $lookup moet de server de gebruikte editie en versie teruggeven[^1]. - **Waardesets**: impliciete waardesets bestaan op subsumptie (is-a), op reference set en via een ECL-regel[^1]. - **Mappings**: impliciete concept maps uit de association- en simple-map-refsets voeden de $translate-operatie[^1]. - **Licentie**: implementers moeten over de passende SNOMED CT Affiliate-licentie beschikken[^1]. - **België**: de Body Site-ValueSet in de Belgische core-clinical IG wordt via de terminologieserver dte-tx geëxpandeerd op basis van de Belgische editie[^2], terwijl de publieke ontwikkelserver tx.fhir.org geen Belgische editie aanbood[^3]. ## Wat is het? In [FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/) staat bij een code de URI van het codesysteem; voor [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/) is dat http://snomed.info/sct, terwijl http://snomed.info/id individuele concepten aanduidt (de RDF-vorm)[^1]. Door de omvang van SNOMED CT wordt niet verwacht dat implementers de inhoud als FHIR CodeSystem-resource verdelen in plaats van in het releaseformaat RF2[^1]. Vragen over codes gaan daarom naar een **terminologieserver**, die bijvoorbeeld bij een $lookup (de details van een concept opvragen) de gebruikte editie en versie moet teruggeven[^1]. Implementers van FHIR-specificaties met SNOMED CT-inhoud moeten over de passende Affiliate-licentie beschikken[^1] (zie [SNOMED International](https://ehealth-atlas.be/snomed-international/)). ## Hoe is het opgebouwd? ### Edities, versies en URI's Een SNOMED CT-**editie**, zoals de International Edition of een nationale editie, kan met een URI volgens de *SNOMED CT URI Standard* worden geïdentificeerd[^4]. Een specifieke versie wordt aangeduid als http://snomed.info/sct/[sctid]/version/[YYYYMMDD], waarbij sctid de editie identificeert (de identifier van de meest afhankelijke module) en YYYYMMDD de releasedatum is[^1]. Op tx.fhir.org luidde dat voor de International Edition bijvoorbeeld http://snomed.info/sct/900000000000207008/version/20250201[^3]. De regels rond een ontbrekende versie zijn het belangrijkste deel voor wie koppelt: | Situatie | Wat de server doet | Sterkte | Bron | |---|---|---|---| | Geen versie of editie opgegeven | recentste versie van de eigen standaardeditie, of de International Edition als er geen andere standaard is | SHALL |[^1] | | Geen versie-URI (Terminology Services Guide) | mag terugvallen op de recentste International Edition of op een editie die voor de locale de voorkeur heeft | may |[^1] | | Enkel een datum als versie, zonder sctid | als fout behandelen en de bewerking weigeren | SHOULD |[^1] | | $lookup op een concept | de URI van de gebruikte editie en versie teruggeven in de property 'version' | SHALL |[^1] | | Algemeen | clienttoepassingen laten weten welke geversioneerde editie geraadpleegd wordt | must |[^4] | ### Eigenschappen uit het conceptmodel Relaties waarvan het type onder 410662002 |Concept model attribute| valt, worden in FHIR automatisch eigenschappen (*properties*) van een code, aangeduid met hun concept-id, zodat de definiërende relaties uit het [conceptmodel](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct-conceptmodel/) meekomen met een opgevraagd concept[^1]. ### Impliciete waardesets Een **waardeset** (*ValueSet*) is de lijst toegelaten codes voor een veld. Voor SNOMED CT bestaan **impliciete** waardesets, die uit de terminologie zelf volgen; er zijn twee gangbare soorten: op subsumptie (alle subtypes van een concept, is-a) en op reference set[^1]. Een derde soort wordt gedefinieerd via een expression constraint[^1]: de waardeset met URL-patroon `?fhir_vs=ecl/[ecl]` bevat alle concept-id's die aan de URI-gecodeerde [ECL](https://ehealth-atlas.be/snomed-ecl/)-regel voldoen[^1]. Een server rekent zo'n waardeset uit tot een concrete lijst (de **expansie**); in België gebeurt dat voor de Body Site-ValueSet van de core-clinical IG via dte-tx op basis van de Belgische editie[^2]. ### Impliciete concept maps Impliciete concept maps laten één URL dienen als mapdefinitie die de basis vormt voor de **$translate**-operatie (een code omzetten naar een ander codesysteem of concept); voor SNOMED CT zijn dat de *association reference sets* en de *simple map reference sets*[^1]. | Operatie of mechanisme | Wat het doet voor SNOMED CT | Bron | |---|---|---| | $lookup | details van een concept, met verplicht de gebruikte editie en versie |[^1] | | Impliciete waardeset is-a of refset | lijst van subtypes of refsetleden, zonder aparte ValueSet-resource |[^1] | | Impliciete waardeset `ecl/` | lijst van concepten die aan een ECL-regel voldoen |[^1] | | Expansie van een waardeset | concrete lijst, uitgerekend op een terminologieserver tegen een bepaalde editie |[^2] | | $translate via impliciete concept map | omzetting via association- en simple-map-refsets |[^1] | | Properties | definiërende relaties als eigenschappen van de code |[^1] | ## Waar wordt het gebruikt? - **Belgische FHIR-gidsen**: implementers van de Belgische core-clinical specificaties moeten een Affiliate-licentie hebben[^5], en de Body Site-ValueSet wordt via dte-tx tegen de Belgische editie geëxpandeerd[^2]. Zie [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/). - **Belgische terminologieservers**: de FOD Volksgezondheid documenteert een nationale terminologieserver op basis van Ontoserver met een FHIR-endpoint[^6], en [snowstorm-local (lokale terminologieserver van het eHealth-platform)](https://ehealth-atlas.be/snowstorm-local/) laadt bij het opstarten de Belgische en internationale editie[^7]. Details op [Belgische terminologieserver (FHIR)](https://ehealth-atlas.be/belgische-terminologieserver/). - **Internationale ontwikkelserver**: tx.fhir.org identificeert zich als 'FHIR Development Server' met endpoints voor R5, R4 en R3[^8]; bij raadpleging bood hij negen SNOMED CT-editieversies aan, waaronder de International Edition en de edities van onder meer Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, maar geen Belgische[^3]. - **IPS**: de [IPS](https://ehealth-atlas.be/ips/)-gids definieert haar SNOMED CT-waardesets met FHIR-in- en uitsluitingscriteria en geeft equivalente ECL-queries als alternatief[^9]. ## Wat betekent het voor een ziekenhuis? - **Versie altijd meegeven**: zonder versie kiest de server zijn eigen standaardeditie[^1] of mag hij terugvallen op de International Edition[^1]; een koppeling zonder versie kan dus stilzwijgend tegen een andere editie dan de Belgische werken. - **Controleren wat terugkomt**: de server moet bij $lookup de gebruikte editie en versie teruggeven[^1], wat een EPD toelaat dat na te kijken. - **Licentie**: wie FHIR-specificaties met SNOMED CT implementeert, heeft een Affiliate-licentie nodig[^1]; in België is die gratis voor licentiehouders[^10]. - **Testserver is geen Belgische bron**: tx.fhir.org is een ontwikkelserver[^8] en bood geen Belgische editie aan[^3]; Belgische waardesets worden tegen de Belgische editie geëxpandeerd[^2]. - **Aanbeveling** (eigen): laat de EPD-leverancier aantonen dat elke terminologieaanvraag een versie-URI van de Belgische editie meestuurt en dat de software de teruggegeven versie bij $lookup logt, zodat een stille wissel van editie zichtbaar wordt. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **URI Standard**: de officiële SNOMED CT URI Standard-pagina werd niet als losse pagina gevonden; de URI-regels zijn hier geciteerd via de FHIR R4-specificatie[^1]. - **SHALL of may**: de FHIR-specificatie verplicht de server de recentste versie van zijn standaardeditie te gebruiken[^1], terwijl de Terminology Services Guide zegt dat hij mag terugvallen op de International Edition of een editie voor de locale[^1]; het resultaat hangt dus af van hoe de server zijn standaard instelt. - **$subsumes en $expand**: deze ronde legde geen claims vast over het precieze gedrag van $subsumes en $expand op SNOMED CT; ook de R5-versie van de pagina werd niet vergeleken. Niet gevonden is geen bewijs van afwezigheid. - **Momentopname tx.fhir.org**: de lijst van edities is een eigen lezing van de serverbeschrijving op de raadplegingsdag[^3]. ## Relaties - gebruikt terminologie: [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/) (vastgesteld)[^1]. Regels om SNOMED CT-codes, edities en versies in FHIR te noteren en op te vragen. - maakt deel uit van: [HL7 FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/) (vastgesteld)[^1]. Terminologiepagina 'Using SNOMED CT with HL7 Standards' van de FHIR R4-specificatie. - implementeert (inkomend): [Snowstorm en Snowstorm Lite (terminologieservers van SNOMED International)](https://ehealth-atlas.be/snowstorm/) (vastgesteld)[^11] ## Open vragen - Wijkt de R5- of terminology.hl7.org-versie van de regels af van R4? - Welke module-ID en versie-URI heeft de Belgische editie, en welke editie gebruiken de Belgische terminologieservers als standaard wanneer een client geen versie meegeeft? - Hoe gedragen de Belgische servers zich bij $subsumes en $expand op SNOMED CT (postcoördinatie, inactieve concepten)? ## Bronnen [^1]: [Using SNOMED CT with HL7 Standards (FHIR R4)](https://hl7.org/fhir/R4/snomedct.html). HL7 International. Opgehaald 2026-11-05, sha256 17e3a4d416cd957e… (SRC-e9e963ce7b) [^2]: [Body Site ValueSet - HL7 Belgium core-clinical profiles](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/core-clinical/en/ValueSet-be-vs-bodysite.html). eHealth-platform / HL7 Belgium. Opgehaald 2026-09-25, sha256 ed5dd6aaa524f6a0… (SRC-1d6ff5faba) [^3]: [tx.fhir.org R4 TerminologyCapabilities](https://tx.fhir.org/r4/metadata?mode=terminology). HL7 International (FHIR tooling). Opgehaald 2026-11-05, sha256 fde4c76ac8724e09… (SRC-04884120df) [^4]: [SNOMED CT Terminology Services Guide - Appendix B: Editions, Versions and Extensions](https://docs.snomed.org/snomed-ct-practical-guides/snomed-ct-terminology-services-guide/appendixes/appendix-b-editions-versions-and-extensions). SNOMED International. Opgehaald 2026-11-05, sha256 058ec93cbb72fd06… (SRC-2ccff7ed34) [^5]: [HL7 Belgium FHIR IG - core-clinical profiles: Home](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/core-clinical/en/index.html). eHealth-platform / HL7 Belgium. Opgehaald 2026-09-25, sha256 8902deb6ebf26e8b… (SRC-854e8cb270) [^6]: [Belgian National Terminology Server - Quick Start Guide (Document Version 1.2)](https://apps.health.belgium.be/portal-admin-api-rs/public/documents/download/259). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (Terminologiecentrum). Opgehaald 2026-09-26, sha256 09f2968ee7ac4dda… (SRC-cbf30a6992) [^7]: [ehealthplatformstandards/snowstorm-local (Snowstorm-Local Setup Guide)](https://github.com/ehealthplatformstandards/snowstorm-local). eHealth-platform (GitHub-organisatie ehealthplatformstandards). Opgehaald 2026-09-28, sha256 dfcee5bec5bccf8f… (SRC-effab8767d) [^8]: [tx.fhir.org - FHIR Development Server](https://tx.fhir.org/). HL7 International (FHIR tooling). Opgehaald 2026-11-05, sha256 94255fa54c85ab12… (SRC-a740afbe75) [^9]: [International Patient Summary Implementation Guide - General Principles](https://hl7.org/fhir/uv/ips/en/General-Principles.html). HL7 International. Opgehaald 2026-11-05, sha256 db08bd0dbad9974c… (SRC-32fd650ec9) [^10]: [SNOMED CT | FOD Volksgezondheid (archiefkopie 24/06/2025)](https://web.archive.org/web/20250624014721/https://www.health.belgium.be/nl/gezondheid/organisatie-van-de-gezondheidszorg/delen-van-gezondheidsgegevens/terminologiecentrum/terminologiestelstels/snomedct). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Opgehaald 2026-09-25, sha256 f6ed1b72261fc554… (SRC-513c026a56) [^11]: [Snowstorm FHIR Terminology Server - Using the FHIR API](https://raw.githubusercontent.com/IHTSDO/snowstorm/master/docs/using-the-fhir-api.md). SNOMED International (IHTSDO GitHub). Opgehaald 2026-11-05, sha256 8a0a207e4f31e9c1… (SRC-23c4c91dae)