--- id: ucum type: Terminology type_label: Terminologie of classificatie title: UCUM aliases: - Unified Code for Units of Measure - UCUM-eenheden names: nl: UCUM (Unified Code for Units of Measure) fr: UCUM (Unified Code for Units of Measure) en: Unified Code for Units of Measure de: UCUM jurisdiction: - internationaal - belgie themes: - terminologie - labo lifecycle: productie lifecycle_note: Internationale codering; de actuele specificatie is versie 2.2 (17 juni 2024). In België in KMEHR als referentietabel UCUM (gepubliceerd 01/03/2015) en in de Belgische FHIR Lab-IG (1.0.0, Trial Use) als sterk aanbevolen eenheid voor labresultaten; andere eenheden blijven technisch mogelijk. Een officiële mapping van de KMEHR-tabel CD-UNIT naar UCUM werd niet gevonden. version: UCUM 2.2 (2024-06-17) summary: UCUM is een internationaal codesysteem voor meeteenheden, bedoeld voor ondubbelzinnige elektronische communicatie tussen systemen. Het copyright ligt bij het Regenstrief Institute en de UCUM Organization (eigen licentie). In België bevat KMEHR een referentietabel UCUM naast de eigen generieke eenhedentabel CD-UNIT. De Belgische FHIR Lab-IG (1.0.0, Trial Use) drukt eenheden in UCUM uit, beveelt dat sterk aan en gebruikt CD-UNIT niet; in de Belgische LOINC-subset wordt de UCUM-eenheid in de code opgenomen als er consensus is over de eenheid. Een officiële mapping CD-UNIT → UCUM werd niet gevonden. last_verified: '2026-09-26' relations: - type: usesTerminology direction: in target: be-fhir-igs target_url: https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: be-fhir-lab-ig target_url: https://ehealth-atlas.be/be-fhir-lab-ig/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: dicom target_url: https://ehealth-atlas.be/dicom/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: fhir target_url: https://ehealth-atlas.be/fhir/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: kmehr target_url: https://ehealth-atlas.be/kmehr/ status: established - type: usesTerminology direction: in target: loinc target_url: https://ehealth-atlas.be/loinc/ status: established - type: involves direction: in target: klinisch-labo-resultaten-uitwisseling target_url: https://ehealth-atlas.be/klinisch-labo-resultaten-uitwisseling/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/ucum/ license: CC BY 4.0 --- # UCUM UCUM is een internationaal codesysteem voor meeteenheden, bedoeld voor ondubbelzinnige elektronische communicatie tussen systemen. Het copyright ligt bij het Regenstrief Institute en de UCUM Organization (eigen licentie). In België bevat KMEHR een referentietabel UCUM naast de eigen generieke eenhedentabel CD-UNIT. De Belgische FHIR Lab-IG (1.0.0, Trial Use) drukt eenheden in UCUM uit, beveelt dat sterk aan en gebruikt CD-UNIT niet; in de Belgische LOINC-subset wordt de UCUM-eenheid in de code opgenomen als er consensus is over de eenheid. Een officiële mapping CD-UNIT → UCUM werd niet gevonden. ## Wat is het? UCUM (Unified Code for Units of Measure) is een codesysteem dat alle eenheden wil omvatten die vandaag in wetenschap, techniek en handel worden gebruikt[^1]. UCUM bestaat uit een basisset symbolen voor eenheden en prefixen en een expressiesyntaxis waarmee die symbolen tot geldige eenheden gecombineerd worden[^2]; die syntaxis genereert een oneindig aantal codes, zodat geen tabel van alle geldige eenheden kan bestaan[^2]. *Interpretatie*: UCUM is dus geen classificatie of vaste codelijst, maar een formele grammatica van eenheden. UCUM is bedoeld voor ondubbelzinnige elektronische communicatie van hoeveelheden met hun eenheid tussen systemen, niet voor communicatie tussen mensen[^2]. *Interpretatie*: in de Belgische zorg is het vooral relevant voor laboresultaten[^3] en in mindere mate voor medicatie, waar het enkel voorgesteld is[^4]. ## Beheer en licentie UCUM werd in 1999 gecreëerd door Gunther Schadow en Clem McDonald[^1]; het copyright ligt bij het Regenstrief Institute en de UCUM Organization[^5]. Gebruik valt onder een eigen licentie van Regenstrief, de 'UCUM Version 1.0 License'[^6]. Belgische FHIR-gidsen nemen dat over: de BE Medication-IG vermeldt in haar IP-verklaringen dat de publicatie UCUM-inhoud bevat met copyright bij Regenstrief en de UCUM Organization[^5]. Volgens de beheerder werd UCUM overgenomen door standaardenorganisaties zoals DICOM en HL7[^7]; zie [HL7 FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/). Een Belgisch beheer (zoals een nationaal releasecentrum bij [SNOMED CT](https://ehealth-atlas.be/snomed-ct/)) werd voor UCUM niet gevonden. ## Versies en tijdslijn - De actuele UCUM-specificatie is versie 2.2 van 17 juni 2024[^2]. - KMEHR bevat een referentietabel UCUM, gepubliceerd op 01/03/2015[^3]. De gebruikte UCUM-versie wordt in het SV-attribuut van het cd-element meegegeven; dat is niet het publicatienummer van de KMEHR-site[^3]. - Publicatiedatum van de KMEHR-tabel (2015) en UCUM-versie (2.2 in 2024) zijn dus twee verschillende dingen. ## Gebruik in België **Labo.** Volgens eHealth wordt UCUM onder meer in Belgische laboratoria gebruikt[^3]. UCUM fungeert als partner van [LOINC](https://ehealth-atlas.be/loinc/): in de Belgische LOINC-subset (ReTaM, gehost door het [Terminologiecentrum](https://ehealth-atlas.be/terminologiecentrum-fod/)) wordt de UCUM-eenheid in de code geïntegreerd als er consensus is over een specifieke eenheid, anders krijgt de analyse een generieke code[^8]. In de Belgische FHIR Lab-IG (v1.0.0, Trial Use)[^9] worden eenheden in UCUM uitgedrukt en wordt de KMEHR-tabel CD-UNIT niet gebruikt[^9]. De IG laat technisch andere eenheden toe, maar beveelt sterk aan eenheden altijd in UCUM uit te drukken[^9]. Volgens de FOD maakt een FHIR-gebaseerd labbericht onder meer het gebruik van internationaal gestructureerde eenheidscodes (UCUM) mogelijk[^10]. Zie [Uitwisseling van laboresultaten](https://ehealth-atlas.be/klinisch-labo-resultaten-uitwisseling/) en [DIGIRELAB (digitalisering van laboresultaten)](https://ehealth-atlas.be/digirelab/); voor het oudere Medidoc-formaat en de labocodes van dat formaat, zie [Medidoc (labformaat)](https://ehealth-atlas.be/medidoc/), en voor de aanvraagzijde [Elektronische laboaanvragen](https://ehealth-atlas.be/lab-e-ordering/). **KMEHR.** Naast UCUM heeft [KMEHR](https://ehealth-atlas.be/kmehr/) een eigen generieke eenhedentabel CD-UNIT (versie 1.7, 01/12/2014), gebruikt voor onder meer kosten, duur en inhoud[^11]. CD-UNIT mag enkel gebruikt worden als er geen geschiktere gespecialiseerde tabel (zoals CD-TIMEUNIT) bestaat[^11]. **Medicatie (voorstel).** In de [VIDIS](https://ehealth-atlas.be/vidis/)-analyse (fase II, consolidatie 22/01/2024) stelde HL7 Belgium voor om de toe te dienen hoeveelheid te baseren op UCUM-eenheden samen met ISO 11239:2012[^4]. Dat is een opmerking in een analysedocument, geen vastgelegde regel. ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Goede praktijk (Lab-IG):** wie labresultaten als FHIR-document verstuurt, drukt eenheden in UCUM uit; de IG noemt dat een sterke aanbeveling, geen harde beperking[^9]. - *Interpretatie*: ziekenhuislabo's die nu lokale eenheden of CD-UNIT-codes gebruiken, zullen die bij de overgang naar FHIR naar UCUM moeten vertalen om de sterke aanbeveling van de Lab-IG te volgen, want de Lab-IG gebruikt CD-UNIT niet[^9]; een officiële mapping CD-UNIT → UCUM werd niet gevonden. - **Aanbeveling:** leg de UCUM-eenheid vast in de analysecatalogus van het LIS, samen met de LOINC/ReTaM-code, zodat dezelfde eenheid in FHIR- en KMEHR-berichten terechtkomt. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen - UCUM-codes zijn machinecodes; voor weergave aan zorgverleners is een aparte leesbare eenheid nodig[^2]. - Voor de eenheid in de Belgische LOINC-subset geldt de consensusregel: zonder consensus geen specifieke eenheid in de code[^8]. - Licentie: de UCUM-licentie van Regenstrief is van toepassing[^6]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - Niet gevonden: een officiële mapping van CD-UNIT naar UCUM, en een lijst van toegelaten UCUM-eenheden per ReTaM-analyse. Niet gevonden betekent niet dat ze niet bestaan. - Twee eenhedenwerelden naast elkaar: KMEHR met CD-UNIT en gespecialiseerde tabellen[^11][^11] en FHIR met UCUM[^9]. Hoe die bij DIGIRELAB fase 2 (KMEHR met ingesloten FHIR) op elkaar worden afgestemd, werd niet gevonden. - Voor medicatie is UCUM enkel voorgesteld[^4]; de definitieve keuze in de Belgische medicatieprofielen werd niet vastgesteld. ## Relaties - gebruikt terminologie (inkomend): [Belgische FHIR-implementatiegidsen](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-igs/) (vastgesteld)[^9] - gebruikt terminologie (inkomend): [Belgische FHIR Lab-IG (hl7.fhir.be.lab)](https://ehealth-atlas.be/be-fhir-lab-ig/) (vastgesteld)[^9] - gebruikt terminologie (inkomend): [DICOM (met DICOMweb)](https://ehealth-atlas.be/dicom/) (vastgesteld)[^7] - gebruikt terminologie (inkomend): [HL7 FHIR](https://ehealth-atlas.be/fhir/) (vastgesteld)[^7][^10] - betrekt (inkomend): [Uitwisseling van laboresultaten](https://ehealth-atlas.be/klinisch-labo-resultaten-uitwisseling/) (vastgesteld)[^9] - gebruikt terminologie (inkomend): [KMEHR](https://ehealth-atlas.be/kmehr/) (vastgesteld)[^3] - gebruikt terminologie (inkomend): [LOINC en de Belgische labosubset (ReTaM)](https://ehealth-atlas.be/loinc/) (vastgesteld)[^8][^9] ## Open vragen - Plant het eHealth-platform of het Terminologiecentrum een officiële mapping (ConceptMap) van KMEHR CD-UNIT en CD-ADMINISTRATIONUNIT naar UCUM? - Bestaat er per ReTaM-analyse een lijst van toegelaten UCUM-eenheden? (niet gevonden) - Wordt UCUM ook voor de toe te dienen hoeveelheid in medicatieprofielen (VIDIS, BE Medication-IG) vastgelegd, of blijft dat bij een voorstel? - Welke UCUM-versie gebruiken Belgische labo's en terminologieservers in de praktijk? ## Bronnen [^1]: [UCUM - Unified Code for Units of Measure (home)](https://ucum.org/). Regenstrief Institute. Opgehaald 2026-09-26, sha256 5e28a9f80b06d941… (SRC-aff1d7f064) [^2]: [The Unified Code for Units of Measure (specificatie)](https://ucum.org/ucum). Regenstrief Institute / UCUM Organization, 2024-06-17. Opgehaald 2026-09-26, sha256 d3148ad116306d7b… (SRC-e880d62745) [^3]: [UCUM | KMEHR standards (referentietabel)](https://www.ehealth.fgov.be/standards/kmehr/en/tables/ucum). eHealth-platform, 2015-03-01. Opgehaald 2026-09-26, sha256 263aa1f22001a3ca… (SRC-34aaa1e566) [^4]: [BIO Analyse VIDIS Fase II - Gegevensdeling rond de medicamenteuze behandeling - een dynamisch Medicatieschema voor patiënt en zorgverleners](https://www.inami.fgov.be/fr/themes/qualite-soins/Pages/WEB_VIDIS_FR_V01_00/files/EAID_7B1D45E1_BFFC_4ec6_A290_9EA49831BEFC/BIO%20Analyse%20VIDIS%20Fase%20II%20for%20Review%20ext%20004%20E%20NL%20Consolidatie%2020240122.pdf). RIZIV-INAMI (DGV/BBO), 2024-01-22. Opgehaald 2026-09-26, sha256 f320136e512bd6fa… (SRC-dfbb62c4ca) [^5]: [BE Medication - Home](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/medication/en/index.html). eHealth-platform. Opgehaald 2026-09-25, sha256 2d52539b2c62b815… (SRC-c0c4b77571) [^6]: [UCUM License](https://ucum.org/license). Regenstrief Institute. Opgehaald 2026-09-26, sha256 616980b38426e37d… (SRC-c03ca7042b) [^7]: [About UCUM](https://ucum.org/about). Regenstrief Institute. Opgehaald 2026-09-26, sha256 139380c82a1ac969… (SRC-b45bdeaf49) [^8]: [LOINC in België | FOD Volksgezondheid (archiefkopie 07/09/2025)](https://web.archive.org/web/20250907091910/https://www.health.belgium.be/nl/loinc-belgie). FOD Volksgezondheid. Opgehaald 2026-09-25, sha256 d0e942ae553c8fe9… (SRC-8d0af25927) [^9]: [HL7 Belgium FHIR IG - Lab related profiles: Guidance](https://www.ehealth.fgov.be/standards/fhir/lab/guidance.html). eHealth-platform / HL7 Belgium, 2022-09-08. Opgehaald 2026-09-25, sha256 ffaa38773ca23656… (SRC-fb93029bf0) [^10]: [LOINC – Belgian Health Terminology Portal](https://apps.health.belgium.be/terminology-portal/standards/terminology_standards/loinc/nl). FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu – Terminologiecentrum. Opgehaald 2026-09-26, sha256 6a12c5eacb0202c8… (SRC-752df76d1e) [^11]: [CD-UNIT | KMEHR standards (referentietabel)](https://www.ehealth.fgov.be/standards/kmehr/en/tables/unit). eHealth-platform, 2014-12-01. Opgehaald 2026-09-26, sha256 df43c407d5480c75… (SRC-db02011ce1)