--- id: vivel type: Organization type_label: Organisatie title: VIVEL aliases: - Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn - VIVEL vzw names: nl: Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn fr: Institut flamand de la première ligne en: Flemish Institute for Primary Care jurisdiction: - vlaanderen - brussel themes: - medicatie - beleid - zorgplanning-en-multidisciplinair lifecycle: productie lifecycle_note: Erkend en gefinancierd als partnerorganisatie voor de eerste lijn sinds 1/5/2019. Najaar 2025 werd een drastische besparing aangekondigd; bij publicatie van het jaaroverzicht 2025 was de financiering 2026 nog niet beslist. De conceptnota mesoniveau (juli 2026) positioneert VIVEL als ondersteunende structuur op Vlaams niveau. summary: 'VIVEL is sinds 1 mei 2019 de door de Vlaamse overheid erkende en gefinancierde partnerorganisatie voor de eerste lijn. Het ondersteunt de 60 zorgraden, verenigt eerstelijnsactoren, lokale besturen, expertisecentra en ziekenhuizen, en adviseert de Vlaamse en Brusselse overheid. In digitale zorg speelt VIVEL een ondersteunende, geen operationele rol: een werkgroep e-gezondheid en e-welzijn, e-learnings, een toetsingskader voor digitale toepassingen en de (stopgezette) herlancering van het Vitalink-medicatieschema. De strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn schreef twee standpuntnota''s die het bestuursorgaan goedkeurde: over zorgepisodes (20/9/2024) en over authentieke bronnen voor het BIHR (27/2/2026, zelf een ''momentopname''); de BIHR Summer Day-slides verwijzen naar beide. De financiering stond eind 2025 onder druk.' last_verified: '2026-10-01' relations: - type: supervisedBy direction: uit target: departement-zorg target_url: https://ehealth-atlas.be/departement-zorg/ status: established - type: participatesIn direction: uit target: bihr target_url: https://ehealth-atlas.be/bihr/ status: hypothesis - type: about direction: in target: bihr target_url: https://ehealth-atlas.be/bihr/ status: established - type: about direction: in target: vlaams-ehealth-landschap target_url: https://ehealth-atlas.be/vlaams-ehealth-landschap/ status: established - type: about direction: in target: zorgepisode target_url: https://ehealth-atlas.be/zorgepisode/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/vivel/ license: CC BY 4.0 --- # VIVEL VIVEL is sinds 1 mei 2019 de door de Vlaamse overheid erkende en gefinancierde partnerorganisatie voor de eerste lijn. Het ondersteunt de 60 zorgraden, verenigt eerstelijnsactoren, lokale besturen, expertisecentra en ziekenhuizen, en adviseert de Vlaamse en Brusselse overheid. In digitale zorg speelt VIVEL een ondersteunende, geen operationele rol: een werkgroep e-gezondheid en e-welzijn, e-learnings, een toetsingskader voor digitale toepassingen en de (stopgezette) herlancering van het Vitalink-medicatieschema. De strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn schreef twee standpuntnota's die het bestuursorgaan goedkeurde: over zorgepisodes (20/9/2024) en over authentieke bronnen voor het BIHR (27/2/2026, zelf een 'momentopname'); de BIHR Summer Day-slides verwijzen naar beide. De financiering stond eind 2025 onder druk. ## Wat is het? VIVEL (Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn) is sinds 1 mei 2019 door de Vlaamse overheid erkend en gefinancierd als partnerorganisatie voor de eerste lijn[^1]. De wettelijke basis is artikel 19 van het eerstelijnsdecreet, dat de Vlaamse Regering toelaat organisaties te erkennen en te subsidiëren als partnerorganisatie[^2]. VIVEL verenigt eerstelijnsactoren, zorgraden, vertegenwoordigers van personen met een zorgnood, mantelzorgers, lokale besturen, expertisecentra én de ziekenhuizen[^1]. ## Welk probleem lost het op? VIVEL versterkt de zorgraden en zorgaanbieders en verleent de Vlaamse en Brusselse overheid strategisch advies voor het eerstelijnsbeleid[^3]. Tot de kernopdrachten hoort het ondersteunen, adviseren en coachen van de zorgraden, en het aanbieden van tools, methodieken, informatie en data gebaseerd op onderzoek[^4]. In 2025 ondersteunde VIVEL de 60 zorgraden in Vlaanderen en Brussel structureel[^5]; zie [Eerstelijnszones en zorgraden](https://ehealth-atlas.be/eerstelijnszones/). ## Wie beheert het en waar is het actief? VIVEL werkt op Vlaams niveau met een adviserende rol ook voor Brussel[^3]. Erkenning en financiering komen van de Vlaamse overheid[^1]. In het najaar van 2025 werd een drastische besparing op VIVEL aangekondigd; bij publicatie van het jaaroverzicht 2025 was er nog geen finale beslissing over beleidskader en financiering voor 2026[^5]. Volgens de conceptnota mesoniveau (juli 2026) wordt VIVEL een ondersteunende structuur op Vlaams niveau voor kennisdeling, praktijkverbinding en methodische ondersteuning[^6]. Dat is een beleidskeuze in een conceptnota, nog geen regelgeving. ## Diensten en producten In de geraadpleegde bronnen beheert VIVEL geen gegevensdelingsplatform en is zijn digitale werk ondersteunend (interpretatie op basis van de opdrachten in[^4][^3]): - **Werkgroep e-gezondheid en e-welzijn** – in 2025 bracht VIVEL via een strategische werkgroep experten uit verschillende disciplines samen rond digitale gegevensdeling, in 9 bijeenkomsten[^5]. - **Standpuntnota's over BIHR en zorgepisodes** – zie de sectie hieronder. - **Uniforme digitale ontsluiting** – VIVEL faciliteerde in 2025 115 webmasters via de werkgroep elz.be[^5]. - **E-learnings** – op 19 juni 2026 lanceerde VIVEL de e-learning 'Informatiedeling tussen professionals' over beroepsgeheim, discretieplicht en informatiedeling binnen juridische grenzen[^7]. VIVEL biedt ook de e-learnings 'Veilig digitaal communiceren in de zorg' en 'De patiënt en zijn gezondheidsgegevens' aan, over onder meer centrale gegevensdeling, patiëntenportalen en digitale gezondheidsvaardigheden[^7] (zie [Patiënttoegang en patiëntportalen](https://ehealth-atlas.be/patientportalen/) en [Mijngezondheid (Masanté)](https://ehealth-atlas.be/mijngezondheid/)). - **Toetsingskader (onderzoek/voorstel)** – VIVEL ontwikkelde een toetsingskader met 8 'caring technology'-principes voor digitale toepassingen in zorg en welzijn en onderzoekt de haalbaarheid van een centraal toetsingspanel[^8]. - **[Vitalink-medicatieschema](https://ehealth-atlas.be/medicatieschema/) (stopgezet herlanceringstraject)** – VIVEL kreeg eind 2022 van het Departement Zorg de opdracht een methodologie uit te werken om het vertrouwen in het Vitalink-medicatieschema op het terrein te herstellen[^9]. Na keten- en praktijktesten besloot het testteam de testen te stoppen en voorlopig niet over te gaan tot een herlancering[^9], mede omdat de vastgestelde problemen de scope van het project overstegen en rekening moest worden gehouden met de ontwikkelingen van het [VIDIS](https://ehealth-atlas.be/vidis/)-project[^9]. Volgens VIVEL erkennen alle actoren dat het huidige [Vitalink](https://ehealth-atlas.be/vitalink/)-medicatieschema in KMEHR geen oplossing op lange termijn is[^9]. VIVEL stelt vast dat verschillen in de uitwerking van de cookbookregels aanhoudende interoperabiliteitsproblemen veroorzaken en pleit voor doorgedreven standaardisatie van FHIR-resources[^9]. - **[Alivia](https://ehealth-atlas.be/alivia/) (pilot)** – volgens het VIVEL-jaaroverzicht 2025 werd het digitale zorginstrument Alivia in 2025 verder getest in pilootprojecten[^5]. Op 28 april 2026 blikten de 15 woonzorgcentra van de tweede piloot samen met het Departement Zorg, de Academie voor de Eerste Lijn en VIVEL terug op die piloot[^10]. ## Standpuntnota's van de werkgroep e-gezondheid en e-welzijn De strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn brengt experten uit de eerste lijn samen, met als missie geïntegreerd samenwerken (gezondheid en welzijn samenbrengen) via gegevensdeling meer ingang te doen vinden[^11]. Ze schreef twee nota's die het bestuursorgaan goedkeurde; het zijn standpunten van VIVEL, geen overheidsdocumenten[^11]. Bij het onderzoek (1 oktober 2026) bleek van beide nota's een Nederlandse en een Franse versie in de mediabibliotheek van vivel.be te staan (vaststelling, geen bronclaim); de Summer Day-slides verwijzen naar de Franse versie van de nota authentieke bronnen[^12]. Een begeleidende webpagina werd niet gevonden (hiaat). | Nota | Besproken in de werkgroep | Goedgekeurd door het bestuursorgaan | Aard | |---|---|---|---| | Zorgepisodes | 20 maart tot 21 augustus 2024[^13] | 20 september 2024[^13] | visienota; brede communicatie pas bij een uitrol[^13] | | Authentieke bronnen voor het BIHR | 24 maart 2025 tot 26 februari 2026[^11] | 27 februari 2026[^11] | eerste aanzet en 'momentopname' die nog zal evolueren, om een stem te hebben in het debat[^11] | - **Zorgepisodes** (zie [Zorgepisode (Episode of Care)](https://ehealth-atlas.be/zorgepisode/)): VIVEL stelt een geleidelijke uitrol voor, startend met huisartsen, apothekers, kinesitherapeuten en thuisverpleegkundigen[^13]. Standpunt van VIVEL: de overheid creëert een governancekader voor afspraken tussen eerste lijn, tweede lijn en softwareleveranciers[^13], een gemeenschappelijke testomgeving is een meerwaarde[^13], en de technologie wordt bij voorkeur open source ontwikkeld[^13]. De werkgroep vraagt ook een 'architect' met overzicht over de vele e-gezondheids- en e-welzijnsinitiatieven[^13]. - **Authentieke bronnen** (zie [BIHR (Belgian Integrated Health Record)](https://ehealth-atlas.be/bihr/)): de nota werkt 15 rubrieken uit[^11] en vraagt per rubriek aandacht voor twee basisprocessen voor primair gebruik: registratie en visualisatie[^11]. Ze laat de opslag in regionale kluizen of federale hubs open als interfederale beslissing[^11]. - **Doorwerking**: de BIHR Summer Day-slides (24 augustus 2026) verwijzen naar beide nota's[^12]. Een formele reactie van RIZIV of eHealth-platform werd niet gevonden (hiaat). ## Relaties met andere concepten Zie de automatisch gegenereerde tabel uit de frontmatter. Samenhang: [Departement Zorg](https://ehealth-atlas.be/departement-zorg/) (erkenning, opdrachten), [Eerstelijnszones en zorgraden](https://ehealth-atlas.be/eerstelijnszones/) (ondersteunde zorgraden), [Gedeeld medicatieschema](https://ehealth-atlas.be/medicatieschema/) en [Vitalink](https://ehealth-atlas.be/vitalink/) (herlanceringstraject), [Alivia (digitaal zorg- en ondersteuningsplan)](https://ehealth-atlas.be/alivia/) (pilootbegeleiding), [BIHR (Belgian Integrated Health Record)](https://ehealth-atlas.be/bihr/) en [Zorgepisode (Episode of Care)](https://ehealth-atlas.be/zorgepisode/) (standpuntnota's), [Vlaams eHealth-landschap](https://ehealth-atlas.be/vlaams-ehealth-landschap/) (overzicht). ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Geen verplichting:** er werd geen regelgeving gevonden die ziekenhuizen een verplichting oplegt tegenover VIVEL. Ziekenhuizen zijn wel deel van het netwerk dat VIVEL verenigt[^1]. - **Aanbeveling:** gebruik de e-learnings over informatiedeling en beroepsgeheim en de lessen uit het stopgezette medicatieschema-traject als input bij transmurale afspraken, bijvoorbeeld rond ontslagmedicatie. - **Standpunten over ziekenhuizen:** in de visie van VIVEL werken ziekenhuizen aanvankelijk niet systematisch met zorgepisodes, maar sturen ze verslagen gestructureerd terug[^13]; ziekenhuizen moeten wel zo vroeg mogelijk betrokken worden[^13]. Dat is een standpunt, geen verplichting. - **Aanbeveling:** gebruik het VIVEL-toetsingskader als vergelijkingspunt bij de keuze van digitale toepassingen die patiënten of eerstelijnspartners mee gebruiken, maar behandel het als voorstel en niet als norm[^8]. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen In de geraadpleegde bronnen werd geen operationele of regelgevende bevoegdheid van VIVEL over gegevensdeling gevonden (interpretatie, geen bewijs van afwezigheid). Het decreet regelt VIVEL als erkende en gesubsidieerde partnerorganisatie[^1][^2]. Die financiering is sinds najaar 2025 onzeker[^5]. ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - De definitieve financiering 2026 na de aangekondigde besparing werd niet gevonden (gap)[^5]. De conceptnota van juli 2026 geeft VIVEL een ondersteunende rol[^6], maar het budget en de omvang van die rol zijn niet bekend. - De datum waarop de testen van het herlanceerde medicatieschema werden stopgezet, staat niet in de bron[^9]. - Van de werkgroep e-gezondheid en e-welzijn werden twee standpuntnota's gevonden[^13][^11]; andere adviezen en een begeleidende webpagina bij de nota's werden niet gevonden (hiaat). - De nota's zijn standpunten van VIVEL; de nota van 2024 wilde caresets in Vitalink publiceren[^13], die van 2026 laat de opslaglocatie open[^11] (evolutie van het standpunt). ## Relaties - staat onder toezicht of overleg van: [Departement Zorg](https://ehealth-atlas.be/departement-zorg/) (vastgesteld)[^1][^9]. Erkenning en financiering door de Vlaamse overheid; opdrachten (o.a. medicatieschema, eind 2022) van het Departement Zorg. - neemt deel aan: [BIHR (Belgian Integrated Health Record)](https://ehealth-atlas.be/bihr/) (hypothese)[^11][^12]. Als belanghebbende in het debat, via de standpuntnota 'Authentieke bronnen voor het BIHR' (goedgekeurd 27/2/2026) waarnaar de Summer Day-slides verwijzen. Een formele rol van VIVEL in BIHR-werkgroepen of -governance werd niet gevonden. De visienota zorgepisodes (2024) staat via de relatie van zorgepisode naar vivel. - gaat over (inkomend): [BIHR (Belgian Integrated Health Record)](https://ehealth-atlas.be/bihr/) (vastgesteld)[^12][^11] - gaat over (inkomend): [Vlaams eHealth-landschap](https://ehealth-atlas.be/vlaams-ehealth-landschap/) (vastgesteld)[^1] - gaat over (inkomend): [Zorgepisode (Episode of Care)](https://ehealth-atlas.be/zorgepisode/) (vastgesteld)[^13] ## Open vragen - Wat is de definitieve financiering en opdracht van VIVEL vanaf 2026, na de besparing van najaar 2025 en de conceptnota mesoniveau van juli 2026? - Welke andere standpunten levert de strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn op naast de nota's over zorgepisodes (2024) en authentieke bronnen (2026), en bestaat er een begeleidende webpagina bij die nota's? - Hebben RIZIV of eHealth-platform formeel gereageerd op de Vivel-nota's (buiten de verwijzingen op de Summer Day-slides)? - Wordt het voorgestelde centrale toetsingspanel voor digitale toepassingen effectief opgericht, en door wie? ## Bronnen [^1]: [Eerstelijnszones en Zorgraden](https://www.departementzorg.be/nl/eerstelijnszones-en-zorgraden). Departement Zorg. Opgehaald 2026-09-25, sha256 b78e027d3fb9f89d… (SRC-39fe5df7d6) [^2]: [Decreet betreffende de organisatie van de eerstelijnszorg, de regionale zorgplatformen en de ondersteuning van de eerstelijnszorgaanbieders (26 april 2019)](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1031719&datum=2025-01-01&geannoteerd=false&print=true). Vlaamse Codex, 2019-04-26. Opgehaald 2026-09-26, sha256 8b85ce594270c1d4… (SRC-dbcb1606d5) [^3]: [Over VIVEL](https://www.vivel.be/over-vivel/). VIVEL. Opgehaald 2026-09-26, sha256 ba450d4cb5bdad14… (SRC-f43e632654) [^4]: [Kernopdrachten](https://www.vivel.be/over-vivel/kernopdrachten/). VIVEL. Opgehaald 2026-09-26, sha256 eabe11c889b35ea5… (SRC-d35122dc5f) [^5]: [Jaaroverzicht VIVEL 2025 – Samen bouwen aan een sterke eerste lijn](https://www.vivel.be/nieuws/jaaroverzicht-vivel-2025-samen-bouwen-aan-een-sterke-eerste-lijn/). VIVEL. Opgehaald 2026-09-26, sha256 a052eaca23070512… (SRC-39bf5a2e74) [^6]: [Conceptnota over de uitwerking en operationalisering van het mesoniveau binnen het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin op basis van vijf krachtlijnen (VR 2026 0307 MED.0290/1BIS)](https://cld.webplatform.departementzorg.be/raw/upload/v1783341356/VR_2026_0307_MED.0290-1_Conceptnota_mesoniveau_-_mededeling_BIS_db0pue.pdf). Vlaamse Regering (Vlaams minister van Welzijn), 2026-07-03. Opgehaald 2026-09-26, sha256 45eb26d7a2bc2588… (SRC-5137f2ed8d) [^7]: [Nieuwe e-learning: Informatiedeling tussen professionals](https://www.vivel.be/nieuws/nieuwe-e-learning-informatiedeling-tussen-professionals/). VIVEL, 2026-06-19. Opgehaald 2026-09-26, sha256 6483d30adc02ba6c… (SRC-bd4e2c9555) [^8]: [8CTP - Toetsingskader voor digitale toepassingen in zorg en welzijn](https://www.vivel.be/thema/8ctp/). VIVEL. Opgehaald 2026-09-26, sha256 6326a4c6e4a96b1e… (SRC-941aa172e3) [^9]: [Herlancering Vitalink gedeeld medicatieschema](https://www.vivel.be/en/nieuws/herlancering-vitalink-gedeeld-medicatiesche/). VIVEL. Opgehaald 2026-09-25, sha256 d6b20515d17f3986… (SRC-6651e4af5a) [^10]: [Pilootprojecten met Alivia](https://www.departementzorg.be/nl/pilootprojecten-met-alivia). Departement Zorg. Opgehaald 2026-09-26, sha256 8e53fbf2ec8a137b… (SRC-dc0c33fe3b) [^11]: [Authentieke bronnen voor het BIHR (nota authentieke bronnen)](https://www.vivel.be/wp-content/uploads/2026/03/VIVEL_nota_authentiekeBronnen_BIHR_def.pdf). VIVEL (Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn) – strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn, 2026-03-03. Opgehaald 2026-10-01, sha256 340579f32e40c4ce… (SRC-b7424720bc) [^12]: [BIHR Summer Day 24 August 2026 - Published slide selection](https://drive.usercontent.google.com/download?id=1GmrmxK2mOMmrTFECEQSHFvMP4X2sbTcl&export=download). BIHR Summer Day (slides gelinkt vanuit de hl7-be-wiki; PDF-auteur Dirk Broeckx), 2026-08-26. Opgehaald 2026-10-01, sha256 faff5f2a9ab80db3… (SRC-0cccbc98ce) [^13]: [Zorgepisodes (nota zorgepisodes)](https://www.vivel.be/wp-content/uploads/2025/01/VIVEL-nota-zorgepisodes-2024-1.pdf). VIVEL (Vlaams Instituut voor de Eerste Lijn) – strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn, 2025-01-03. Opgehaald 2026-10-01, sha256 8048fef0b724c20c… (SRC-47bba0a309)