--- id: vlaams-centrum-neonatale-screening type: Organization type_label: Organisatie title: Vlaams Centrum voor Neonatale Screening (VCNS) aliases: - VCNS - bevolkingsonderzoek aangeboren aandoeningen - neonatale screening Vlaanderen names: nl: Vlaams Centrum voor Neonatale Screening jurisdiction: - vlaanderen themes: - vaccinatie-en-preventie - labo lifecycle: productie lifecycle_note: Sinds 1/1/2026 erkend door de Vlaamse overheid; SCID-opsporing sinds juni 2026. Gegevens in de eigen LIS van de twee screeningslabo's; een digitaal deelkanaal naar zorgverleners werd niet gevonden. summary: Het VCNS is sinds 1 januari 2026 door de Vlaamse overheid erkend voor het bevolkingsonderzoek naar aangeboren aandoeningen en is een samenwerking van de klinische labo's van UZ Gent en UZ Leuven. De screeningsdatabank bestaat uit registers in de eigen labo-informatiesystemen van beide labo's; materniteiten en vroedvrouwen bezorgen wekelijks geboortelijsten. Afwijkende resultaten worden telefonisch gemeld, niet-afwijkende niet. Het panel telt 19 (of volgens een andere pagina 18) aandoeningen; SCID kwam er in juni 2026 bij. last_verified: '2026-09-30' relations: - type: supervisedBy direction: uit target: departement-zorg target_url: https://ehealth-atlas.be/departement-zorg/ status: hypothesis - type: about direction: in target: bevolkingsonderzoek-digitaal target_url: https://ehealth-atlas.be/bevolkingsonderzoek-digitaal/ status: established release: 2026.10.05-1 url: https://ehealth-atlas.be/vlaams-centrum-neonatale-screening/ license: CC BY 4.0 --- # Vlaams Centrum voor Neonatale Screening (VCNS) Het VCNS is sinds 1 januari 2026 door de Vlaamse overheid erkend voor het bevolkingsonderzoek naar aangeboren aandoeningen en is een samenwerking van de klinische labo's van UZ Gent en UZ Leuven. De screeningsdatabank bestaat uit registers in de eigen labo-informatiesystemen van beide labo's; materniteiten en vroedvrouwen bezorgen wekelijks geboortelijsten. Afwijkende resultaten worden telefonisch gemeld, niet-afwijkende niet. Het panel telt 19 (of volgens een andere pagina 18) aandoeningen; SCID kwam er in juni 2026 bij. ## Wat is het? Sinds 1 januari 2026 is het Vlaams Centrum voor Neonatale Screening (VCNS) door de Vlaamse overheid erkend voor de ondersteuning en uitvoering van het bevolkingsonderzoek naar aangeboren aandoeningen.[^1] Het VCNS is een samenwerking tussen de klinische labo's van UZ Gent en UZ Leuven, volgens de bron de twee dragers.[^1] ## Welk probleem lost het op? Het screeningscentrum analyseert de bloedstalen van pasgeborenen op aangeboren aandoeningen; volgens de professionele pagina van het [Departement Zorg](https://ehealth-atlas.be/departement-zorg/) zijn dat er 19.[^2] De opsporing van SCID loopt sinds juni 2026.[^1] Zie [Bevolkingsonderzoek en preventie: digitale systemen en uitwisselingen](https://ehealth-atlas.be/bevolkingsonderzoek-digitaal/) voor de andere bevolkingsonderzoeken. ## Wie beheert het en waar is het actief? Het VCNS is erkend door de Vlaamse overheid en werkt voor het Vlaamse bevolkingsonderzoek.[^1] De bloedprik gebeurt in de kraamafdeling van het ziekenhuis, of door een vroedvrouw of de huisarts bij een thuisbevalling of kortverblijf.[^2] ## Diensten en producten - **Screeningsdatabank.** Die bestaat uit registers die elk van de twee screeningslabo's in een eigen labo-informatiesysteem (LIS) bijhoudt; er zijn dus twee aparte gegevensbestanden.[^1] - **Opvolging van ontbrekende stalen.** Materniteiten en zelfstandige vroedvrouwen bezorgen gemiddeld wekelijks geboortelijsten, waarmee het VCNS nagaat voor welke pasgeborenen geen staal toekwam.[^1] - **Resultaatmelding.** Bij een sterk afwijkend resultaat contacteert een VCNS-arts de behandelend arts telefonisch; niet-afwijkende resultaten worden niet meegedeeld.[^1] - **Registerkoppeling (voornemen).** In de toekomst wil men het screeningsregister koppelen aan ziektespecifieke registers, zoals het Belgisch register mucoviscidose; een planning werd niet gevonden.[^1] ## Praktische betekenis voor ziekenhuizen - **Goede praktijk (bron):** materniteiten nemen de bloedprik af en bezorgen geboortelijsten.[^2][^1] - **Aanbeveling:** zorg dat de behandelend arts van een pasgeborene telefonisch bereikbaar is voor het VCNS, want een digitaal meldkanaal voor afwijkende resultaten werd niet gevonden. ## Implementatievoorwaarden en beperkingen - Een digitaal kanaal ([eHealthBox](https://ehealth-atlas.be/ehealthbox/), [Vitalink](https://ehealth-atlas.be/vitalink/) of [hub](https://ehealth-atlas.be/hubs-metahub/)) voor resultaten van de neonatale bloedprik werd niet gevonden (30/09/2026); dat is geen bewijs dat het niet bestaat. - De twee aparte LIS-registers maken een gezamenlijk overzicht afhankelijk van samenvoeging.[^1] ## Onzekerheden en tegenstrijdige informatie - **18 of 19 aandoeningen.** De professionele pagina van het Departement Zorg vermeldt 19 aandoeningen, de pagina over de gezondheidsdoelstelling 18.[^2][^3] Dat het verschil door de toevoeging van SCID in juni 2026 komt, is een interpretatie.[^1] ## Relaties - staat onder toezicht of overleg van: [Departement Zorg](https://ehealth-atlas.be/departement-zorg/) (hypothese)[^1][^2]. De bron zegt 'erkend door de Vlaamse overheid'; dat het Departement Zorg de erkennende en toezichthoudende dienst is, is een interpretatie (de professionele informatie staat op de pagina van het Departement Zorg). - gaat over (inkomend): [Bevolkingsonderzoek en preventie: digitale systemen en uitwisselingen](https://ehealth-atlas.be/bevolkingsonderzoek-digitaal/) (vastgesteld)[^1] ## Open vragen - Wordt een digitaal aanvraag- of resultaatkanaal (bv. eHealthBox of het Vitalink-kinddossier) gepland? - Welke koppeling met ziektespecifieke registers (bv. het Belgisch register mucoviscidose) komt er, en wanneer? - Telt het panel 18 of 19 aandoeningen (stand na toevoeging van SCID in juni 2026)? ## Bronnen [^1]: [Draaiboek Bevolkingsonderzoek aangeboren aandoeningen (algemeen), versie 3](https://cld.webplatform.departementzorg.be/raw/upload/v1780294933/Draaiboek_bevolkingsonderzoek_aangeboren_aandoeningen_algemeen_versie_3_k9qytd.pdf). Departement Zorg / Vlaams Centrum voor Neonatale Screening, 2026-05-28. Opgehaald 2026-09-30, sha256 52ea205fa25207a5… (SRC-8eee4b93f2) [^2]: [Neonatale screening naar aangeboren aandoeningen](https://www.departementzorg.be/nl/neonatale-screening-naar-aangeboren-aandoeningen). Departement Zorg. Opgehaald 2026-09-30, sha256 8dd9ad39963dd896… (SRC-74e3f72bd6) [^3]: [Gezondheidsdoelstelling 'bevolkingsonderzoeken naar kanker'](https://www.departementzorg.be/nl/gezondheidsdoelstelling-bevolkingsonderzoeken-naar-kanker). Departement Zorg. Opgehaald 2026-09-30, sha256 21e04ad6ce6d80a3… (SRC-258cd2d97c)