FHIR Bulk Data Access ($export)

FHIR Bulk Data Access, ook 'Flat FHIR' genoemd, is een implementatiegids van HL7 International op basis van FHIR R4^[1]. Ze bestaat omdat de gewone FHIR-API's goed werken voor kleine hoeveelheden gegevens, maar voor grote exports honderdduizenden verzoeken kunnen vragen; de gids standaardiseert het exporteren van bulkgegevens van een FHIR-server naar een vooraf geautoriseerde client^[1]. Een typisch gebruik is een zorgorganisatie die periodiek bijgewerkte klinische gegevens uit een EPD naar een onderzoeksdatabank haalt^[1].

De exportoperatie. De operatie $export start asynchroon de aanmaak van een exportbestand voor alle patiënten, voor een gedefinieerde groep patiënten of voor alle FHIR-gegevens op de server^[2]. 'Asynchroon' betekent dat de client de export aanvraagt en de bestanden later ophaalt, in plaats van op een antwoord te wachten. De server moet de uitvoer minstens als Newline Delimited JSON (NDJSON, één FHIR-resource per regel) kunnen leveren en mag daarnaast andere formaten aanbieden^[2].

Toegang. Voor de toegangscontrole raadt de gids (SHOULD, dus geen verplichting) OAuth 2.0 aan volgens het SMART Backend Services-profiel^[2]. Dat profiel uit SMART App Launch is ontworpen om met Bulk Data samen te werken, maar dient ook voor andere FHIR-API's^[3]; het autoriseert een geautomatiseerde toepassing zonder gebruiker^[4].

Versie en status. De huidige gepubliceerde versie is 3.0.0 (STU 3)^[1]. In de publicatiehistoriek staat ze als trial use, op basis van FHIR 4.0.1, met datum 11 december 2025, en gemarkeerd als huidige versie^[5].

STU 4-ballot: Bulk Submit en Bulk Publish

Op 7 augustus 2026 verscheen een ballotversie 4.0.0-ballot (STU 4), eveneens op FHIR 4.0.1^[5]. Dat is een voorpublicatie; de officiële versie blijft 3.0.0^[6]. De ballot definieert drie bulkoperaties, elk voor een andere verhouding tussen het systeem dat de gegevens heeft en het systeem dat ze nodig heeft: Bulk Export, Bulk Submit en Bulk Publish^[6]. Met Bulk Submit duwt een gegevensleverancier een vooraf afgesproken dataset naar één specifieke ontvanger^[6]. Een juridisch kader voor het delen van gegevens (zoals verwerkings- of gegevensgebruiksovereenkomsten) en realtime-uitwisseling vallen buiten de scope^[6].

De gids richt zich op uitwisseling in bulk voor analyse, onderzoek en rapportering, zoals de periodieke export van EPD-gegevens naar een onderzoeksdatabank^[1] of een datawarehouse dat een patiëntenpopulatie analyseert^[3].

In Belgische specificaties of diensten, waaronder de Belgische FHIR-gidsen (Belgische FHIR-implementatiegidsen), werd geen gebruik van Bulk Data gevonden; de hiaat staat in het register. Of Belgische registers of in België gebruikte EPD's $export ondersteunen, werd evenmin gevonden.

Bulk Data is relevant voor een ziekenhuis dat gegevens uit het EPD naar een datawarehouse of onderzoeksdatabank wil halen zonder per patiënt verzoeken te sturen^[1]. Bulk Submit, nog in ballot, beschrijft het omgekeerde: een vooraf afgesproken dataset naar één ontvanger duwen^[6]. De juridische afspraken voor zo'n gegevensdeling regelt de gids niet^[6]. Er is geen Belgische verplichting gevonden.

Aanbeveling: vraag bij een EPD-keuze of $export (systeem-, patiënt- en groepsniveau) met SMART Backend Services wordt aangeboden, en behandel Bulk Submit en Bulk Publish als ballot tot STU 4 gepubliceerd is.

• De STU 4-ballot is geen release; inhoud en planning van de definitieve STU 4 kunnen nog wijzigen^[6].
• Of Belgische registers of in België gebruikte ziekenhuis-EPD's $export aanbieden, werd niet gevonden; leveranciersdocumentatie is niet onderzocht.