Gedeeld Farmaceutisch Dossier (GFD-DPP)

Het Gedeeld Farmaceutisch Dossier (GFD) is een collectief, professioneel en vrijwillig initiatief van de Belgische apotheken; het is bedoeld voor eerstelijnsapothekers en geïntegreerd in de officinasoftware, met APB en Ophaco als verantwoordelijke instellingen^[1]. Volgens de API-catalogus van het eHealth-platform is GFD-DPP een door de APB opgezet systeem voor het beheer van de historiek van de aan een patiënt afgeleverde geneesmiddelen^[2].

Het GFD laat Belgische officina-apothekers elkaars lokaal farmaceutisch dossier raadplegen, mits geïnformeerde toestemming van de patiënt^[3]. Het GFD wil een authentieke bron van de afleveringen zijn; bij herhaalvoorschriften wordt enkel het ophalen en afleveren geregistreerd^[4]. Via het GFD kan de huisapotheker relevante medicatie-informatie met andere apothekers delen^[5].

Status: productie. APB en Ophaco staan als verantwoordelijke instellingen vermeld^[1]. Beraadslaging 12/082 van 18 september 2012, gewijzigd op 18 december 2012, 1 juni 2021, 7 december 2021 en 4 juli 2023, machtigt op aanvraag van APB en OPHACO de uitwisseling van lokaal geregistreerde geneesmiddelengegevens tussen officina-apothekers^[3]; zie Informatieveiligheidscomité (kamer sociale zekerheid en gezondheid). Een latere wijziging, goedgekeurd op 2 december 2025, trad in werking op 17 december 2025^[6]; ze laat het GFD ook journaalnotities en rapporten delen^[7]. De oorspronkelijke machtiging kwam dus van het Sectoraal Comité, de voorganger van het Informatieveiligheidscomité^[8]. De opslag gebeurt in de PCDH, een door FarmaFlux beheerde authentieke bron voor afgeleverde medicatie en andere gegevens^[9].

Volgens FarmaFlux zijn bijna alle Belgische apothekers aangesloten bij het GFD, dat bijna 10 miljoen patiëntgegevens bevat; het cijfer heeft geen datum^[10]. De eHealth-dienstbeschrijving waarschuwt dat het GFD in bepaalde softwarepakketten mogelijk niet is opgenomen^[1]; zie Apotheeksoftware in België.

• Inhoud. Bij elk apotheekbezoek worden volgens FarmaFlux de identiteit van de patiënt, de CNK van het afgeleverde geneesmiddel, de afleveringsdatum, de hoeveelheid en de posologie in het GFD geregistreerd^[10]. De FarmaFlux-FAQ nuanceert dat de toedieningsinstructies (bv. posologie) bij gewone geneesmiddelen enkel opgenomen worden voor zover de apotheker ze zelf ingebracht heeft^[4]; een medicatieanamnese kan er dus niet op rekenen dat de posologie altijd aanwezig is (interpretatie).
• Versleuteld klaarzetten. Volgens FarmaFlux gaat het in het GFD eerder om het 'versleuteld klaarzetten' van aflevergegevens tot een strikt gemotiveerde opvraging gebeurt, dan om gewone registratie^[4].
• Anonimiteit van de apotheek. De identiteit van de afleverende apotheek wordt niet meegedeeld bij een opvraging van het GFD van een patiënt^[4].
• Opvraging. De apotheeksoftware stuurt een vraag naar de PCDH met het INSZ en het authenticatiebewijs van de apotheker; de PCDH vraagt het eHealth-platform na of er geïnformeerde toestemming is en of er geen exclusie voor die apotheek bestaat^[4]. Een apotheker kan de afleveringshistoriek standaard over één jaar opvragen; de gegevens uit de lokale software en de PCDH worden samengevoegd tot één KMEHR-bericht^[9].
• TIP. Het hoofddoel van de TIP (Trusted Intermediate for Pharmacist) is volgens FarmaFlux het valideren, opschonen en verrijken van afleveringsgegevens voordat ze in de PCDH worden opgeladen (pagina van 2022)^[11].
• Bewaring. De medicatiehistoriek blijft maximaal één jaar versleuteld in het GFD bewaard; zonder eHealthConsent wordt ze niet vrijgegeven^[4].
• Aansluiting. Het reglement van het hubs-metahubsysteem (versie 2 september 2025) noemt het GFD als aangesloten, naast de hubs en gezondheidskluizen^[8]. Volgens de KMEHR-specificatie van het farmaceutisch Gedeeld medicatieschema (2023) wordt die transactie eveneens in de PCDH bewaard^[12][12].

Stand van het API-register op 28 september 2026 (productie- en acceptatiecatalogus van het eHealth-platform):

De machtiging (beraadslaging 12/082 van 18 september 2012) werd gewijzigd op 4 juli 2023^[3] en opnieuw op 2 december 2025, met inwerkingtreding op 17 december 2025^[6]. Een eHealth-cookbook voor de PCDH- en TIP-API werd niet gevonden; functionele informatie komt van FarmaFlux en de APB.

• Geen aangetoonde toegang voor ziekenhuizen: volgens de FAQ kunnen enkel de officina-apothekers die de patiënt aanduidt de medicatiehistoriek opvragen, en alleen met toestemming van de patiënt^[4]. Beraadslaging 12/082 (versie 2/12/2025) laat intussen ook patiënten en andere zorgverstrekkers raadplegen via VIDIS of andere gemachtigde intermediaire systemen^[6], maar via het hub-metahubsysteem wordt de afleveringshistoriek niet gedeeld^[6]; zie FarmaFlux voor de VIDIS-route.
• Onrechtstreekse relevantie: het GFD registreert de werkelijk afgeleverde ambulante medicatie^[10]; voor een ziekenhuis komt die informatie hooguit onrechtstreeks binnen (interpretatie), bv. via het farmaceutisch Gedeeld medicatieschema, dat volgens de KMEHR-specificatie (2023) in de PCDH bewaard en via het hubs-metahubsysteem gedeeld wordt; dat ziekenhuizen die transactie vandaag via hun hub ontvangen, is niet vastgesteld^[12][12].
• Aanbeveling (eigen): ga bij medicatieanamnese bij opname niet uit van rechtstreekse GFD-toegang; volg op of het hubs-metahubsysteem de afleveringshistoriek ooit ruimer ontsluit.

De toegang vereist geïnformeerde toestemming, geen exclusie voor de opvragende apotheek en een authenticatiebewijs van de apotheker^[4]. Het reglement van het hubs-metahubsysteem, waarbij het GFD aangesloten is, eist bovendien voor elke raadpleging via de uitwisselingssystemen een voorafgaande verificatie van een therapeutische relatie^[8][8], en de uitwisselingssystemen loggen de toegang tot hun gegevens^[8]. De PCDH implementeert daarvoor een eigen systeem voor de verificatie van therapeutische relaties^[8], en alle toegangen tot de gezondheidsgegevens worden gelogd^[8]. De historiek reikt maximaal één jaar terug^[4].

• Wie mag raadplegen? De FAQ beperkt raadpleging tot door de patiënt aangeduide officina-apothekers^[4], terwijl de machtiging spreekt van raadpleging tussen Belgische officina-apothekers onderling mits toestemming^[3]; beide beperken raadpleging tot officina-apothekers, waaronder ziekenhuisapothekers volgens deze bronnen niet vallen (interpretatie), maar ze verschillen in de rol van de aanduiding door de patiënt. Beide bronnen zijn op dit punt achterhaald: de versie van 2/12/2025 van de machtiging laat ook patiënten en andere zorgverstrekkers raadplegen via VIDIS of andere gemachtigde intermediaire systemen^[6], en ook de FarmaFlux-pagina uit 2022 die enkel officina-apothekers noemt, is achterhaald^[13].
• Rolverdeling PCDH en TIP in de catalogus. Beide API's hebben dezelfde catalogusbeschrijving^[2]; volgens FarmaFlux valideert en verrijkt de TIP de afleveringsgegevens vóór opslag in de PCDH^[11]. Wie welke API aanroept, is niet geverifieerd.
• Bewaartermijn. De GFD-medicatiehistoriek blijft maximaal één jaar bewaard^[4]; beraadslaging 12/082 (versie 2/12/2025) bevestigt standaard 1 jaar en tot maximaal tien jaar voor de afleverhistoriek van vaccins^[6].
• Deelnamecijfer zonder peildatum^[10].