openEHR

openEHR is een geheel van open specificaties, klinische modellen en software dat standaarden voor zorg-IT oplevert, gericht op interoperabiliteit^[1]. De aanpak is volledig modelgedreven: domeinexperts modelleren de domeinsemantiek buiten de software^[2]. Via 'multi-level modelling' scheidt openEHR de technische opslag van de klinische betekenis, zodat systemen kunnen evolueren zonder dataverlies^[1].

Soort: datamodel- en platformspecificatie. Het referentiemodel is een stabiel objectmodel waarop software en data gebouwd worden; archetypes en templates vormen het domeinniveau^[3]. Archetypes zijn herbruikbare, gestandaardiseerde modellen om klinische informatie vast te leggen^[1]; templates combineren archetypes tot volledige composities (bijvoorbeeld een ontslagbrief) en zijn meestal lokaal^[3]. Queries gebeuren in AQL (Archetype Query Language)^[3].

openEHR wil klinische gegevens duurzaam en leveranciersonafhankelijk vastleggen: de klinische betekenis zit in modellen buiten de software, zodat systemen kunnen evolueren zonder dataverlies^[1][2]. Archetypes en templates vormen de semantische toegangspoort naar terminologieën en classificaties^[3].

• Beheer. openEHR International (openEHR CIC) is een Britse not-for-profit ledenvennootschap die sinds 10 mei 2019 het operationeel beheer voert; de openEHR Foundation houdt het intellectueel eigendom^[4]. openEHR International werkt via drie programma's (clinical, specification, education); twee bestuurders worden benoemd door de Foundation en tot zes andere om de twee jaar door de leden gekozen^[4]. De openEHR Foundation werd in 2002 in Londen opgericht^[4].
• Oorsprong. openEHR komt voort uit het GEHR-project (Good European Health Record), dat in 1991 binnen de EU startte; daaruit ontstonden de openEHR Foundation en bijdragen aan CEN/ISO 13606^[4].
• Specificaties. Ze vallen in drie categorieën: abstracte specificaties (platformonafhankelijke UML-informatiemodellen, service-interfaces, grammatica's), implementatietechnologiespecificaties (XSD, JSON-schema, REST-API's) en conformiteitsspecificaties^[2]. Inhoudelijk omvatten ze informatiemodellen (EHR, demografie), AQL, het archetypeformalisme (overgenomen in ISO 13606-2:2019), CDS-richtlijnen en een open API-specificatie^[2].
• Status. De geraadpleegde Architecture Overview is BASE Release-1.2.0 met status STABLE^[3]. Een enkelvoudig versienummer voor heel openEHR bestaat niet in de geraadpleegde bronnen.
• Licentie. Specificaties, software en klinische modellen zijn kosteloos en ook commercieel bruikbaar; de specificaties vallen onder CC-BY-ND^[4].
• Clinical Knowledge Manager. De internationale CKM ondersteunt het volledige levenscyclusbeheer van archetypes en templates; clinici en informatici kunnen er reviewen, wijzigingen voorstellen en vertalen^[5]. Het platform wordt aangedreven door een commerciële partij (Ocean Health Systems)^[5]. Volgens openEHR telde de CKM-gemeenschap in mei 2025 meer dan 4.000 geregistreerde gebruikers uit 120 landen^[5].

Er werd geen Belgisch profiel, geen Belgische CKM-incubator en geen gebruik door Belgische ziekenhuizen of een Belgisch beleid rond openEHR gevonden (gap, zie open vragen).

Verhouding tot FHIR. Een expertpanel (JMIR Med Inform 2023) stelt dat openEHR een volledig platformmodel biedt voor registratie, persistentie en querying, terwijl FHIR en ISO 13606 daarvoor externe ontwikkelingen nodig hebben en zich op uitwisseling richten^[6]. Het panel besluit dat openEHR, ISO 13606 en FHIR elk nuttig zijn voor hun eigen doel en samen inzetbaar zijn^[6]. Een HL7-implementatiegids in ontwikkeling (FHIR R5) mapt openEHR-datatypes op FHIR-datatypes^[7]. Het onderzoeksvoorstel FHIRconnect (preprint 2025) biedt een open-source engine voor bidirectionele openEHR-FHIR-transformatie en mapte 24 archetypes naar 15 FHIR-profielen^[8]. Zie de vergelijking FHIR, openEHR en OMOP: vergelijking.

• Geen verplichting gevonden: in de geraadpleegde bronnen legt geen Belgische regel openEHR op; de Belgische uitwisseling loopt via KMEHR en Belgische FHIR-profielen.
• Architectuurkeuze: openEHR biedt een platformmodel voor registratie, persistentie en querying^[6]; zie OMOP voor het analysemodel.
• Aanbeveling (eigen): wie openEHR overweegt, rekent de mapping naar de Belgische FHIR-profielen en de binding met SNOMED CT mee in de afweging.

Templates zijn meestal lokaal, terwijl archetypes breed hergebruikt worden^[3]; interoperabiliteit tussen instellingen hangt dus af van gedeelde archetypes.

• Belgisch gebruik. Niet gevonden is niet hetzelfde als afwezig; een gerichte marktverkenning ontbreekt.
• Neutraliteit van de CKM. De CKM is een gemeenschapsinstrument, maar draait op een commercieel platform^[5].