eLys (platform voor overlijdensadministratie)

eLys is het digitale platform voor overlijdensadministratie dat de aangifte en opvolging van een overlijden eenvoudiger, sneller en veiliger moet maken voor artsen, uitvaartondernemers, gemeenten en overheden^[1]. Het platform wordt ontwikkeld en beheerd door het Vlaams Datanutsbedrijf Athumi, opgericht met toepassing van het decreet van 2 december 2022^[2]. Het is de Vlaamse invulling van wat op deze site onder eDeath als overlijdensketen beschreven staat; een federale tegenhanger werd niet gevonden^[11].

De papieren modellen IIIC en IIID worden niet langer gebruikt voor overlijdens in het Vlaams Gewest; de totale administratieve afhandeling moest van vier naar twee werkdagen dalen^[12]. In de piloot gaven de deelnemende artsen de overlijdensverklaring in eLys in, waarna de gegevens automatisch doorstroomden naar de uitvaartondernemer, het gemeentebestuur en het Departement Zorg^[13]. Zowel de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente van overlijden als de uitvaartondernemer kan via eLys de laatste wilsbeschikking van de overledene consulteren^[14].

Status: productie. Athumi beheert het platform^[2]. Het project werd gedragen door artsen (Domus Medica en Zorgnet-Icuro als koepels), de uitvaartsector, VVSG, het Departement Zorg, het Agentschap Binnenlands Bestuur, Digitaal Vlaanderen, Statbel, het eHealth-platform en Athumi, dat het platform ontwikkelde^[13]. VVSG en Burgerzaken Vlaanderen vertegenwoordigen de lokale besturen in het bestuurscomité^[15].

Toepassingsgebied. Alle overlijdens in het Vlaams Gewest (thuis, in woonzorgcentra, ziekenhuizen, op de openbare weg) verlopen via eLys, ongeacht de woonplaats van de overledene; bij een overlijden in een ander gewest blijft de papieren stroom bestaan^[10]. Ook Franstalige artsen die in het Vlaamse Gewest een overlijden vaststellen, moeten eLys gebruiken; de toepassing is enkel Nederlandstalig^[16]. Sinds 1 januari 2026 gebruiken alle Vlaamse lokale besturen eLys, in samenwerking met artsen, uitvaartondernemers, crematoria en het Departement Zorg^[17].

Bevoegdheid. De Raad van State bevestigde de bevoegdheid van het Vlaamse Gewest (begraafplaatsen en lijkbezorging) en de Vlaamse Gemeenschap (preventief gezondheidsbeleid) om het platform te organiseren^[18].

• Architectuur: een frontend voor artsen en uitvaartondernemers en een API waarmee de actoren integreren, met beta-, acceptatie- en productieomgevingen^[6].
• Vaststelling: de arts maakt via het platform een vaststelling van overlijden op conform artikel 4 van het KB van 17 juni 1999^[4]. De inhoud van de modellen IIIC en IIID bleef behouden, omdat het overlijdenscertificaat een federale bevoegdheid is^[5]. Minstens één doodsoorzaak (de onmiddellijke) is verplicht^[19].
• Vaststellings-API: de requests moeten JSON-LD volgen met de contextbestanden AangifteOverlijden en VerslagBeedigdArts, met aparte endpoints voor overlijdens ouder dan 1 jaar en tot 1 jaar, doodgeboorte inbegrepen^[20]. Leveranciers van artsensoftware kunnen de functionaliteit via API's in hun eigen systemen inbouwen^[21].
• POST-URL vanuit het EPD: het EPD kan via een beveiligde POST-request (HTTPS, TLS 1.3) de webtoepassing openen met vooringevulde parameters zoals het rijksregisternummer, het e-mailadres van de arts of het eigen patiëntendossiernummer^[7]. De login met itsme of kaartlezer blijft nodig^[3].
• eHealthBox-notificatie: wordt een vaststelling geregistreerd die gekoppeld is aan het RIZIV-nummer van een ziekenhuis, dan stuurt eLys automatisch een bericht naar de eHealthBox van die instelling^[8]. Het bericht bevat een HTML-body en dezelfde gegevens als JSON-annex, en wordt versleuteld volgens de eHealth-standaarden^[8]. Het wordt tijdelijk verstuurd via het eHealth-certificaat van het Departement Zorg, in naam en onder verantwoordelijkheid van Athumi^[8]. Registerentry: elys-ehealthbox-notificatie-ziekenhuis.
• Datadeling met het Departement Zorg: een datadeling-API (/datadeling/v1) laat toe vaststellingen binnen een periode of individueel op te halen^[22]. Het decreet bepaalt dat het departement zo de gegevens voor overlijdensstatistieken ontvangt, waaronder gepseudonimiseerde gegevens van de stroken B en D en de doodsoorzaak van strook C^[4]. Registerentry: elys-datadeling-departement-zorg.
• Gemeenten: eLys is geïntegreerd in de gemeentelijke software voor de burgerlijke stand, waarvoor CEVI en Cipal Schaubroeck/Remmicom een oplossing aanbieden^[23]. Volgens de blauwdruk registreert het lokaal bestuur het overlijden via DABS in het Rijksregister en geeft het het nummer van de overlijdensakte door aan het platform^[24].
• Authentieke bronnen: het Vlaams Datanutsbedrijf haalt de gegevens waar mogelijk op in authentieke gegevensbronnen en is gemachtigd het rijksregisternummer te gebruiken^[4].

• Wetgeving: het Vlaams Parlement nam het ontwerpdecreet op 9 juli 2025 aan^[25]; het decreet dateert van 14 juli 2025 en verscheen in het Belgisch Staatsblad van 18 augustus 2025^[4]. Het trad in werking op 1 november 2025, de bepalingen over de platformretributie op 1 januari 2026^[4].
• Uitrol: het project ging uit van acht gemeenten (Aalst, Antwerpen, Gent, Leuven, Lier, Maldegem, Oostende en Tervuren), met Leuven als indiener binnen Gemeentehuis van de Toekomst^[26]. De uitrol verliep gefaseerd: piloten in Leuven en Lier vanaf 1 november 2025, Antwerpen vanaf 1 december 2025 en alle Vlaamse lokale besturen vanaf 1 januari 2026^[17].
• Afbakening in de tijd: alle overlijdens met een overlijdensdatum vanaf 1 januari 2026 worden verplicht via eLys verwerkt; de datum van overlijden is bepalend, niet die van de vaststelling^[27].
• Softwareintegratie: bij de start werkte eLys enkel via de webtoepassing; Athumi onderzocht met leveranciers en eHealth hoe integratie in bestaande software op korte termijn kan^[3].
• Financiering: de ontwikkeling werd gefinancierd met een projectsubsidie 'Gemeente zonder gemeentehuis' van 1.968.455,32 euro, aangevuld met een bijdrage van het Departement Zorg van 550.000 euro en 200.000 euro voor de uitrol naar alle gemeenten^[18]. In de operationele fase betaalt de uitvaartondernemer een platformretributie, standaard 25 euro exclusief btw^[18].

• Verplichting: elke arts die in een ziekenhuis in het Vlaams Gewest een overlijden vaststelt, gebruikt eLys^[10]. Verplegend of ondersteunend personeel kan niet indienen^[5].
• Aanmelding: artsen krijgen toegang via het eHealth-platform, met CSAM voor de aanmelding en CoBRHA voor de roltoekenning^[28]; zonder RIZIV-nummer krijgt men geen artsenrol^[28]. De sterke login geldt als digitale handtekening van de aangifte^[3].
• Keuze van het ziekenhuis: de arts kiest het ziekenhuis uit een centraal beheerde lijst op basis van CoBRHA, gevalideerd door het Departement Zorg; die selectie maakt de eHealthBox-notificatie mogelijk^[29].
• Verwerking van de notificatie: het ziekenhuis kan de berichten filteren op applicatienaam 'eLys' en via rijksregisternummer of medisch dossiernummer aan het patiëntendossier koppelen; interne diensten (vervoer, mortuarium) informeren blijft een taak van het ziekenhuis^[8].
• EPD blijft leidend voor de administratie: de administratieve registratie van het overlijden in het EPD blijft ongewijzigd^[3]; medische informatie uit het EPD kan niet één-op-één worden overgenomen bij de doodsoorzaken^[3].
• Aanbeveling (eigen): leg vast wie in het ziekenhuis de eHealthBox-berichten met applicatienaam 'eLys' opvolgt en hoe ze bij het mortuarium terechtkomen, en test de POST-URL-integratie in de acceptatieomgeving vóór gebruik in productie.

• Sterke authenticatie is verplicht omdat het om gegevens van informatieklasse 4 gaat^[3].
• Politie en parket hebben geen toegang; de vrijgave van het lichaam bij een niet-natuurlijk overlijden verloopt buiten eLys^[9], en de burgerlijke stand maakt pas na het 'niet-verzet' van het parket de definitieve toestemming in eLys op^[9].
• De toepassing is enkel Nederlandstalig^[16].
• Bij doodgeboorte is enkel een eLys-aangifte nodig en geen eBirth-aangifte^[30].
• Een KMEHR- of FHIR-profiel werd niet gevonden; de API gebruikt JSON-LD^[20].

• Plannen versus realisatie: het subsidiedossier voorzag registratie via webapplicatie, mobiele applicatie of eigen artsentoepassing en een wilsbeschikking via Mijn Burgerprofiel; niet al die plannen zijn gerealiseerd^[24]. Bij de start was er enkel de webtoepassing^[3].
• Verplichting per deeltoepassing (tegenstrijdigheid): Athumi en Vlaanderen.be stellen het gebruik verplicht voor overlijdens sinds 1 januari 2026^[1][17]. Volgens de nota aan de Vlaamse Regering werd na het advies van de Raad van State een deeltoepassing voor de uitvaartondernemer facultatief; dat detail heeft geen eigen geverifieerde claim (open tegenstrijdigheid).
• Ontvanger van de gegevens (tegenstrijdigheid): decreet en Athumi noemen het Departement Zorg^[4][13]; een VVSG-tekst spreekt volgens het onderzoek van het 'Departement Welzijn' (waarschijnlijk een verschrijving, zonder eigen geverifieerde claim).
• eHealthBox-certificaat: het gebruik van het certificaat van het Departement Zorg is uitdrukkelijk tijdelijk^[8]; wanneer dat verandert, werd niet gevonden.
• Niet gevonden (30/09/2026): gebruikscijfers sinds 1 januari 2026, de lijst van EPD- en huisartsenpakketten met een werkende integratie, en parlementaire vragen over eLys.