Nationale FHIR-basisprofielen

HL7 FHIR is een algemene standaard: een resource zoals Patient laat veel open (welke identificatienummers, welke codes, welke velden verplicht). Een profiel legt die keuzes vast, en een implementatiegids (IG) bundelt profielen, extensies en waardelijsten. Een nationaal basisprofiel (ook 'core'-gids of, losjes, een nationaal FHIR-'dialect') doet dat voor een heel land, voor de resources die elke toepassing nodig heeft. UK Core omschrijft zichzelf als geen volledig beschreven uitrolbare dienst, maar als de basis waarvan andere FHIR-implementatiegidsen worden afgeleid^[1]. Het spreekt de basisstandaard nooit tegen, maar beperkt en breidt resources uit om ze in lijn te brengen met Britse vereisten^[1]. Wie DK Core gebruikt, hoort ervan te erven en er profielen per toepassing op te bouwen; DK Core zelf levert geen toepassingsspecifieke profielen^[6].

De naamgeving is bewust parallel: volgens de profileringsrichtlijnen van Nictiz is nl-core de laag voor echte implementaties, en de naam sluit aan bij eu-core, us-core en uk-core in andere jurisdicties^[12]. Boven de nationale laag staan twee gemeenschappelijke referenties, de International Patient Summary (IPS) en de Europese profielen van HL7 Europe (zie 'Bouwstenen'). De Belgische tegenhanger is BE Core, onderdeel van de Belgische FHIR-gidsen.

Vergelijkingstabel

De tabel zet gegevens naast elkaar en rangschikt de landen niet. 'Gepubliceerd' is de versie op de site van de gids; het FHIR-pakketregister kan een nieuwere ballot- of patchversie als 'latest' tonen.

'Niet gevonden' betekent dat de onderzochte bronnen het niet noemen; dat is geen bewijs dat het niet bestaat.

Verenigde Staten (US Core). US Core stamt rechtstreeks af van de Argonaut-gids en volgt via FHIR STU3 en R4 de USCDI van de ONC^[15]. De USCDI (U.S. Core Data for Interoperability) legt de gegevensvereisten op hoog niveau vast; US Core levert de FHIR-profielen om eraan te voldoen^[14]. De gids verschijnt jaarlijks en volgt daarbij de wijzigingen in de USCDI en de verzoeken van de Amerikaanse FHIR-gemeenschap^[15]. US Core legt een minimum ('floor') vast: welke elementen, extensies en waardelijsten aanwezig moeten zijn, en de minimale RESTful-interacties om patiëntgegevens op te vragen^[15]. De profielen werden oorspronkelijk ontworpen voor certificeringscriteria van de ONC-editie 2015 (patiëntselectie en toegang via applicaties)^[14], en ze zijn de basis geworden voor de Amerikaanse ('US Realm') FHIR-gidsen^[15]. De gepubliceerde versie is 9.0.0 (STU 9), op FHIR R4^[15]; het pakketregister toont die versie van 30 mei 2026 ook als 'latest'^[16].

Verenigd Koninkrijk (UK Core). HL7 UK bracht in mei 2024 UK Core release 2.0 (STU2) uit, een standaard voor proefgebruik die volgens HL7 UK klaar en aanbevolen is voor gebruik^[3]; het pakketregister toont 2.0.2 van 24 februari 2025 als 'latest'^[18]. Een STU3-reeks is in ontwikkeling en is volgens HL7 UK nog niet nagekeken voor implementatie^[1]. In Engeland publiceert NHS England de governance van UK Core als informatiestandaard DAPB4020 onder section 250 van de Health and Social Care Act 2012^[11]. DAPB4020 voert een governanceproces in voor toezicht, richting en leiding over UK Core FHIR R4^[11]; de Data Coordination Board keurde de wijziging goed met gedelegeerd gezag van de minister van Volksgezondheid^[27]. Amendement 33/2021 verscheen op 11 maart 2022 en staat als actief in de NHS Standards Directory^[11]. Die raakt alle leveranciers van zorg-IT-systemen, die 'zouden moeten overwegen' bestaande FHIR-onderdelen in lijn met UK Core bij te werken^[11].

Nederland (zibs en nl-core). Zorginformatiebouwstenen (zibs) zijn functionele, semantische (niet-technische) afspraken over informatie uit het zorgproces, zodat die hergebruikt kan worden voor onder meer overdracht, kwaliteitsregistratie en onderzoek^[9]. Partijen uit de zorg vroegen Nictiz het onderhoud en de ontwikkeling ervan te beheren^[9], en het beheerproces is gebaseerd op de norm NEN 7522^[9]. Nictiz maakt FHIR-profielen enkel voor een volledige zib-release, niet voor prepublicaties^[9]. Nictiz-informatiestandaarden streven ernaar nl-core-profielen te gebruiken waar ze FHIR-resources uitwisselen^[19]. Het pakket staat nog in bèta: het register toont 0.12.1-beta.1 van 24 augustus 2026 als 'latest'^[20]. Voor de generieke bouwstenen is EHDS-conformiteit een uitdrukkelijk doel, en Nictiz noemt de eu-core-profielen van HL7 Europe Base and Core de formele EHDS-specificaties op FHIR-niveau^[12]. Bestaat er een equivalent eu-core-profiel, dan moet een nl-core-profiel in die context formeel conformiteit verklaren met de extensie compliesWithProfile en de eu-core-beperkingen met de hand overnemen^[12].

Duitsland (basisprofielen, ISiK, MII). Duitsland heeft meerdere lagen. De basisprofielen (Basisprofil DE R4) zijn een project van HL7 Deutschland e.V.; de Simplifier-versie is een werkversie die niet voor directe implementatie bedoeld is^[8], en het register toont 1.6.0 van 29 juni 2026 als 'latest'^[22]. ISiK (Informationstechnische Systeme in Krankenhäusern) is de laag voor ziekenhuissystemen: de gematik kreeg van de wetgever de opdracht om, in overleg met de Duitse Ziekenhuisfederatie (DKG) en de industriefederaties, bindende standaarden uit te werken voor gegevensuitwisseling met ziekenhuisinformatiesystemen^[21]. De ISiK-specificaties zijn FHIR-gidsen met eigen profielen en een REST-API^[28]; de ISiK Basis-gids staat op 6.0.0, actief sinds 1 juli 2026^[21]. Ze moet fabrikanten van bevestigingsplichtige systemen in staat stellen een conforme implementatie te bouwen en de bevestigingsprocedure van de gematik te doorlopen^[21]. Een MUSS-vereiste wordt met tests gecontroleerd: een systeem dat zo'n test niet haalt, kan voor die module niet gecertificeerd worden^[10]. Bijlage 1 van de GIGV-verordening vermeldt ISiK Stufe 5 (versie 1.0.0), geldig van 15 juni 2026 tot 31 mei 2027, met § 373 lid 1 SGB V als grondslag^[23].

ISiK steunt op al afgestemde profielen, waaronder die van HL7 Deutschland, de KBV-basisprofielen en de kerndatasetmodules van de Medizininformatik-Initiative (MII)^[29]. In de MII spraken de universitaire medische centra een gemeenschappelijke kerndataset af op basis van internationale IT- en terminologiestandaarden^[30]; die wordt technisch in FHIR weergegeven^[30], en de module Person staat in het register op 2025.0.1^[31]. Toch maakt de gematik voor de bevestigingsprocedure eigen, technisch onafhankelijke profielen en streeft ze ernaar dat instanties die daartegen valideren ook tegen de onderliggende profielen valide zijn^[29]. Ze verantwoordt dat onder meer technisch: bij connectathons moet ze snel fouten kunnen herstellen zonder op een besluit van de MII of de KBV te wachten^[29]. Interpretatie: dubbel profielwerk is in Duitsland een gedocumenteerd knelpunt, met eigen ISiK-profielen naast drie andere profielfamilies^[29].

Frankrijk (FR Core). FR Core wordt beheerd door HL7 France en IHE France binnen het technisch FHIR-comité van HL7 France^[4]. Het moet een gemeenschappelijke basis bieden voor een homogeen gebruik van FHIR in Frankrijk, bijvoorbeeld een patiënt met het nationale gezondheidsidentificatienummer (INS) en een zorgverlener met het IDNatPS^[4]. Volgens de gids moeten alle FHIR-implementaties en -gidsen in Frankrijk op FR Core steunen, zoals die van het Agence du Numérique en Santé (ANS) en van Interop'Santé al doen^[4]. De strategie voor de keuze van de FHIR-versie werd in 2023-2024 uitgewerkt in een werkgroep van Interop'Santé en het ANS en gevalideerd via een ANS-consultatie^[4]. De op hl7.fr gepubliceerde versie is 2.2.0, actief sinds 25 maart 2026^[4]; het register toont 3.0.0-ballot van 9 november 2026 als 'latest'^[24].

Zwitserland (CH Core). CH Core is het resultaat van samenwerking tussen de Zwitserse FHIR-implementatiegemeenschap, HL7 Switzerland en eHealth Suisse^[5], en wordt beheerd door HL7 Switzerland in zijn technisch FHIR-comité^[5]. De op fhir.ch gepubliceerde versie is 7.0.0-ballot (STU 7 Ballot) op FHIR R4^[5]; die ballot liep van 4 augustus tot 30 september 2026^[5]. Alle codesystemen en waardelijsten van het project rond het elektronisch patiëntendossier (CH-EPR) gaan naar de gids CH Term, die de basis vormt voor CH Core^[5]. De bijlagen bij de Zwitserse EPD-wet leggen de technische en semantische interoperabiliteitsvereisten vast^[5].

Denemarken (DK Core en MedCom Core). DK Core wordt beheerd door HL7 Denmark in de Deense FHIR-werkgroep^[6] en staat op 3.7.0, actief sinds 30 mei 2026^[6]. HL7 Denmark beschouwt de Deense wetgeving als eerste bron van waarheid bij het ontwerp van modellen^[6]. DK Core probeert zijn basisprofielen af te stemmen op die van Noorwegen, Zweden en Finland^[6]; de Noorse basisprofielen staan in het register op 2.2.2^[32]. DK Core definieert conformiteit met de International Patient Access-gids (IPA) anders dan de andere Noordse gidsen: in plaats van IPA-profielen uit te breiden, voert het aparte IPA-DK-versies van geselecteerde profielen in^[6]. MedCom publiceert eigen kernprofielen (MedCom Core) die van DK Core erven^[25]; ze leggen de basisverwachting vast voor onder meer patiënt, contact, zorgverlener en organisatie bij uitwisseling binnen de Deense zorg^[25], en staan op 4.0.0 (release), op FHIR R4^[25].

Oostenrijk (AT Core). Het technisch comité FHIR van HL7 Austria coördineert en beschrijft de nodige lokalisaties en helpt bij FHIR-conforme koppelvlakken^[7]. De Core-gids bevat enkel de profielen en extensies waarvoor aanpassingen voor Oostenrijk nodig zijn^[7]. De gepubliceerde R4-versie is 2.0.0^[7], en HL7 Austria publiceert daarnaast ook een kerngids op FHIR R5^[26]. Het EPD-systeem ELGA steunt vooral op HL7 CDA, maar gebruikt de Core-gids als basis voor zijn FHIR-implementatiegidsen^[7].

België (BE Core). Met de gids 'Federal Core Profiles' (BE Core) publiceert het eHealth-platform de Belgische federale basisprofielen, waarop projecten kunnen verwijzen en voortbouwen^[2]. De gepubliceerde versie is 2.2.0 (release), op FHIR R4^[2]. De Belgische profielen gebruiken FHIR zo dicht mogelijk bij de basisstandaard en beperken zich tot nuances en verduidelijkingen^[2]. BE Core vraagt dat elke resource-instantie expliciet vermeldt wanneer een Belgisch of ander profiel gebruikt werd^[2]. De eerste Belgische iteratie (vierde kwartaal 2019) profileerde Patient, Practitioner, PractitionerRole, Organization, Observation, Provenance en AllergyIntolerance^[2]. Interpretatie: de afhankelijkhedentabel van BE Core 2.2.0 noemt enkel HL7 Terminology, het FHIR Extensions Pack en de FHIR Tooling Extensions, en geen IPS of HL7 Europe Base and Core^[2]. Governance, versies en de andere Belgische gidsen staan op Belgische FHIR-implementatiegidsen.

De IPS als internationale noemer. De gepubliceerde versie van de IPS-gids is 2.0.1 (STU 2), op FHIR R4^[17]. De gids verwacht dat landen en regio's op de IPS profileren en vraagt dat zulke gidsen vermelden of hun profielen IPS-conform zijn of ermee botsen^[17]. Een nationale aanpassing mag extra beperkingen toevoegen, zodat elk document dat het nationale profiel volgt ook IPS-conform is, maar een IPS uit een andere regio niet noodzakelijk aan dat nationale profiel voldoet^[17]. Omgekeerd zegt de IPS-gids rekening te houden met nieuwere ontwikkelingen zoals US Core om wereldwijd haalbaar te blijven^[17].

HL7 Europe Base and Core als Europese noemer. De gids wil een basis zijn voor interoperabiliteit en hergebruik in nationale projecten, Europese initiatieven en afgeleide HL7 Europe-gidsen^[33]; het uitgesproken doel is grensoverschrijdende samenhang over nationale en Europese initiatieven heen^[34]. HL7 Europe houdt daarbij rekening met verschillen tussen nationale en Europese specificaties, zodat de profielen algemeen genoeg zijn voor hergebruik en precies genoeg voor praktische interoperabiliteit^[34]. De Core-profielen zijn strenger beperkt dan de Base-profielen, vaak rechtstreeks bruikbaar en streven naar aansluiting bij de IPS^[33]. Volgens HL7 Europe realiseren ze de logische modellen van de EHDS (European Health Data Space)^[34]. Versie 2.0.1 is actief sinds 13 september 2026^[33], en de ontwikkeling werd ondersteund door de Joint Action Xt-EHR, met afstemming op het Europese gezondheidsbeleid en de EHDS-vereisten^[33]. De domeingidsen van HL7 Europe voor het Europese uitwisselingsformaat (EEHRxF (European EHR Exchange Format)) staan op Europese FHIR-implementatiegidsen van HL7 Europe.

Hoe landen aansluiten. Drie werkwijzen komen in de bronnen voor: formele conformiteitsverklaring per profiel (nl-core met compliesWithProfile)^[12], aangekondigde overerving (FR Core)^[4] en de stand volgen die beschikbaar is, omdat de HL7 Europe-specificaties nog in ontwikkeling en deels niet definitief gepubliceerd zijn (ISiK)^[13]. Interpretatie: van de onderzochte landen verwijzen Nederland, Frankrijk en Duitsland in hun eigen bron naar de HL7 Europe-profielen; in de bekeken BE Core-gids werd zo'n verwijzing niet gevonden^[2].

In België is BE Core de federale basis waarop projecten kunnen verwijzen en voortbouwen^[2]; de buitenlandse gidsen zijn voor een ziekenhuis vooral een vergelijkingspunt. Leveranciers die in meerdere landen actief zijn, bouwen hun FHIR-koppelvlakken op verschillende nationale lagen, zoals ISiK voor Duitse ziekenhuissystemen^[21] of UK Core in Engeland^[11]. Wie FHIR-koppelingen aankoopt, kan daarom vragen op welke basisprofielen een product steunt en of het BE Core-instanties met het juiste profiel aanduidt, zoals BE Core vraagt^[2].

Aanbeveling: vraag bij een aanbesteding met FHIR-koppelingen naar conformiteit met BE Core en met de Belgische domeingidsen, en volg of België een aansluiting op HL7 Europe Base and Core plant; voor uitwisseling binnen de EHDS bepaalt die keuze mee hoeveel een leverancier moet bijwerken.

• US Core in de wet: de opname van US Core in 45 CFR 170.215 en de wijziging van 28 oktober 2026 konden niet worden getoetst, omdat de eCFR-pagina bij het ophalen een botcontrole teruggaf; de verplichtingsgraad in de tabel steunt daarom enkel op de ONC-oorsprong^[14].
• Versie op de site tegenover het register: voor UK Core (2.0 tegenover 2.0.2) en FR Core (2.2.0 tegenover 3.0.0-ballot) verschilt de versie op de site van de gids van de 'latest' in het pakketregister^{[3][18][4][24]}; dat is geen tegenspraak, maar een patch- of ballotversie naast de gepubliceerde.
• CH Core en nl-core zijn geen definitieve releases: de gepubliceerde CH Core-versie is een ballot en het nl-core-pakket staat in bèta^[5][20].
• België en Europa: dat BE Core geen IPS of HL7 Europe noemt, is een interpretatie van één afhankelijkhedentabel^[2]; een plan of beslissing hierover werd niet gevonden.
• Verplichting in Nederland, Frankrijk, Zwitserland en Denemarken: de onderzochte bronnen noemen geen wettelijk instrument dat het basisprofiel zelf aanwijst; de Franse verplichting staat in de gids^[4] en de Zwitserse EPD-bijlagen leggen vereisten vast zonder dat een directe verwijzing naar CH Core gevonden werd^[5].