Europese FHIR-implementatiegidsen van HL7 Europe

Een FHIR-implementatiegids (IG) legt vast hoe de algemene standaard HL7 FHIR voor een bepaald doel of gebied wordt ingevuld: welke profielen, extensies en codes gelden. HL7 Europe, het Europese kantoor van HL7 International (zie HL7 Europe), publiceert zulke gidsen voor de Europese context, de 'EU-realm' met de pakketnamen hl7.fhir.eu.*. Ze vormen samen een groep gidsen ter ondersteuning van de prioritaire categorieën van de EHDS-verordening^[1], en HL7 Europe ontwikkelde zulke gidsen voor alle zes prioritaire categorieën, met steun van de affiliates in haar technische coördinatieteam^[15].

De gidsen zijn afgestemd op het logische model van de Joint Action Xt-EHR^[2]. Volgens HL7 Europe ondersteunen de gidsen van oktober 2026 de EHDS door afstemming op de recentste logische EHDS-modellen en betere mappings van model naar profiel^[16]. Xt-EHR-deliverable D6.2 beschouwt de HL7 Europe-gidsen als integraal deel van de deliverable; ze doorlopen naast de Xt-EHR-consultatie ook het gewone ballotproces van HL7 Europe^[17]. Hoe dat ballotproces verloopt, staat op Besluitvorming en ballotprocedure van HL7 Europe.

Het doel is telkens hetzelfde: de inhoudsgidsen willen de basis zijn voor nationale Europese gidsen, voor het Europese uitwisselingsformaat voor elektronische patiëntendossiers (EEHRxF) en daarmee voor de grensoverschrijdende diensten van MyHealth@EU^[1][18]. Dat is een ambitie, geen besluit: de Commissie moet de technische specificaties van het EEHRxF tegen 26 maart 2027 via uitvoeringshandelingen vastleggen^[11]. Aan de publicaties van oktober 2026 werkten volgens de technisch leider van HL7 Europe meer dan 200 bijdragers uit 29 landen mee^[16].

Een gids doorloopt bij HL7 Europe eerst een ballot, de formele stemronde over een ontwerpversie: iedereen mag commentaar geven, maar alleen affiliates stemmen officieel^[19]. Daarna volgt een publicatie als STU (Standard for Trial Use); in de package-list betekent de status 'trial-use' een specificatie die klaar is voor gebruik op proef^[20]. Een ballotversie is dus geen release. Naast die publicaties bestaat per gids een continue build (CI-build), die uitdrukkelijk geen geautoriseerde publicatie is^[21].

De versie, datum en status per gids komen uit de package-list van elke gids, stand 5 november 2026. De EHDS-fase is het jaar waarin de EHDS-regels voor die categorie beginnen te gelden^[11].

Basislaag en inhoudsgidsen

De Base and Core-IG wil een basis zijn voor interoperabiliteit en hergebruik in nationale projecten, Europese initiatieven en afgeleide HL7 Europe-gidsen^[3]; haar losse basisprofielen en strengere Core-profielen staan op HL7 Europe Base and Core. Het Extensions-pakket hoort bij die laag: versie 1.3.1 is een technische correctie van 1.3.0 die onder meer de extensie Laboratory Accredited uit de Laboratory Report-IG overneemt, met ongewijzigde canonical en inhoud^[23].

De inhoudsgidsen volgen de prioritaire categorieën. Volgens de EU Health Data API definiëren afzonderlijke content-IG's van HL7 Europe de structuur en inhoud van elke categorie^[4]; ze koppelt de patiëntsamenvatting aan Patient Summary, de medische testresultaten aan Laboratory Report, het ontslagverslag aan Hospital Discharge Report en de beeldvorming aan Imaging Study/Report en Imaging Manifest, telkens via documentuitwisseling met het IHE-profiel MHD^[4]. Per gids: - European Patient Summary beschrijft de patiëntsamenvatting in de Europese context, coherent met de richtsnoeren van het eHealth Network^[18]. - Medication Prescription and Dispense is bedoeld voor e-voorschriften en e-afleveringen voor grensoverschrijdende uitwisseling, afgestemd op het EHDS-model^[29]. - Laboratory Report beschrijft laboverslagen voor grensoverschrijdende uitwisseling, afgestemd op het EHDS-model Medical Test Results^[29]. - Imaging Report en EU-MADO dekken het beeldvormingsverslag en het manifest van een beeldvormingsstudie; verslag en manifest zijn bewust gescheiden^[30]. - Hospital Discharge Report legt inhoud en structuur van het ontslagverslag vast, maar beschrijft niet hoe het verslag wordt uitgewisseld^[1].

Common Cancer Model

Het Common Cancer Model valt buiten de zes prioritaire categorieën. Het wil een model documenteren dat onafhankelijk is van kankertype en technische standaard, met mappings naar HL7 FHIR en naar OMOP om primaire uitwisseling en secundair gebruik in onderzoek te verbinden^[31]. Het pakket verscheen op 14 juni 2026 als eerste ballot^[28]; op 24 juni 2026 opende HL7 Europe de ballot als eerste STU van een gemeenschappelijk conceptueel en logisch informatiemodel voor kankergegevens in de Europese context^[32]. Die ballot toetst vooral de conceptuele en logische modellen; de voorbeelden in FHIR en OMOP zijn louter informatief^[32].

Verwante gids buiten HL7 Europe: de Yellow Button van xShare

De Yellow Button-IG van het project xShare is geen HL7 Europe-gids, maar bouwt op de Europese gidsen voort: versie 0.2.0 voegde verwijzingen toe naar de Europese gidsen voor ontslagverslag, voorschrift en aflevering, beeldvormingsverslag en beeldvormingsmanifest^[33]. xShare wil dat iedereen zijn gezondheidsgegevens met één klik op de 'gele knop' in het EEHRxF kan delen, via gezondheidsportalen en patiëntenapps^[33]. Versie 0.3.0 behandelt enkel de functies download en eenmalige link^[34], en de gids wordt continu onderhouden^[34].

Rijpheid tegenover wettelijke fasering (interpretatie). De EHDS-regels gelden vanaf 26 maart 2029 voor patiëntsamenvatting, e-voorschrift en e-aflevering, en twee jaar later voor beeldvorming, testresultaten en ontslagverslagen^[11]. De rijpheid van de gidsen volgt die volgorde niet: Hospital Discharge Report en Laboratory Report, categorieën van 2031, zijn STU^[7][6], terwijl de European Patient Summary, een categorie van 2029, nog op de ballotversie van juni 2026 staat^[9]. Medication Prescription and Dispense (2029) is wel STU^[8], en de beeldvorming (2031) staat in alle drie de gidsen in ballot^[10][25][26].

Formele status. De uitvoeringshandeling die het EEHRxF technisch vastlegt, is op 5 november 2026 nog niet als ontwerp verschenen: de ontwerpstap van Have your say-initiatief 17512 stond toen nog op 'UPCOMING', zonder bijlagen^[14]. De Commissie plant de vaststelling in het vierde kwartaal van 2026^[14]. Tot dan is geen enkele HL7 Europe-gids een wettelijke EEHRxF-specificatie; welke gidsen de handeling zal aanwijzen, werd niet gevonden.

MyHealth@EU. Het MyHealth@EU-werkplan 2026 van de Commissie noemt het invoeren van het EEHRxF voor patiëntsamenvatting en e-voorschrift, met als deadline voor wijzigingsvoorstellen 30 september 2026 (wave 11)^[12]. Voor medische beelden, laboresultaten en ontslagverslagen ligt die deadline op 30 september 2027 (wave 12)^[12]. Om de discussie over de overgang naar FHIR voor te bereiden, staat in hetzelfde werkplan een proof of concept door een oplossingsleverancier met FHIR voor e-voorschrift en patiëntsamenvatting^[12]. De Commissie benadrukt dat de werkelijke inhoud van die waves afhangt van de uitvoeringshandelingen^[12].

Volgende stap bij HL7 Europe. De Working Group Meeting van HL7 Europe in Málaga (16-20 november 2026, gepland) start met transversale onderwerpen, zoals de verplichtingen uit de EHDS-artikelen 15 en 36 en de afstemming op de logische modellen^[35].

Drie van de inhoudsgidsen raken ziekenhuisdocumenten rechtstreeks: het ontslagverslag, het laboverslag en het beeldvormingsverslag. Dat zijn categorieën waarvoor de EHDS-regels, waaronder het EEHRxF van artikel 15, vanaf 26 maart 2031 gelden^[11]. Een EPD moet het EEHRxF kunnen exporteren en importeren, maar hoeft het intern niet te gebruiken^[36]. De gidsen willen de basis worden voor dat formaat^[1], maar de technische specificaties legt de Commissie via uitvoeringshandelingen vast^[11].

België. In de Belgische FHIR-gidsen werd geen afstemming op de Europese gidsen gevonden: de homepagina's van de Belgische core-, core-clinical-, patient-dossier- en medication-gidsen en de guidance-pagina van de Belgische labo-IG vermelden op 12 november 2026 geen HL7 Europe-gids, en de afhankelijkheden van de CI-builds bevatten geen hl7.fhir.eu-pakket (interpretatie)^[13]. Dat zegt iets over de gidsen zelf, niet over plannen daarbuiten; een Belgische verklaring over afstemming werd niet gevonden. De Belgische gidsen staan op Belgische FHIR-implementatiegidsen.

Aanbeveling. Vraag EPD-, LIS- en RIS-leveranciers welke versie van de HL7 Europe-gidsen ze volgen en hoe ze de Belgische en de Europese profielen naast elkaar zullen ondersteunen; volg voor de patiëntsamenvatting en de beeldvorming de stap van ballot naar STU op.

• Aanwijzing door de Commissie: de ontwerpstap van de EEHRxF-uitvoeringshandeling stond op 5 november 2026 nog op 'UPCOMING'^[14]; welke gidsen en versies erin komen, is onbekend.
• FHIR in MyHealth@EU: de MPD-gids stelt dat nieuwe MyHealth@EU-diensten al HL7 FHIR gebruiken^[37], terwijl de Commissie de invoering van het EEHRxF voor beelden, labo en ontslagverslagen pas in wave 12 (deadline 30 september 2027) plant^[12]; welke nieuwe dienst al op FHIR draait, noemt de gids niet.
• Stopzetting van CDA: een officiële datum voor de overgang van MyHealth@EU naar FHIR werd niet gevonden; het werkplan noemt enkel een proof of concept^[12].
• Ballot naar STU: voor de European Patient Summary en Imaging Report werd geen ballotuitslag of STU-planning gevonden; hun versies zijn sinds juni en maart 2026 ongewijzigd^[9][10].
• Belgische afstemming: de vaststelling dat Belgische gidsen niet naar hl7.fhir.eu verwijzen, is een lezing van de gidsen, geen bewijs dat er geen plan bestaat^[13].