Locoregionale klinische ziekenhuisnetwerken

De wet van 28 februari 2019 bevat de wettelijke verplichting om deel uit te maken van één en slechts één locoregionaal klinisch ziekenhuisnetwerk voor de ziekenhuizen die onder de betrokken bepaling vallen.^[1] Uitgezonderd zijn ziekenhuizen die enkel psychiatrische ziekenhuisdiensten (kenletter A, T of K) hebben, eventueel samen met Sp- of G-diensten, en psychiatrische ziekenhuizen.^[1] De Koning kan de voorwaarden bepalen waaronder zulke niet-verplichte ziekenhuizen vrijwillig in een netwerk worden opgenomen.^[1] De bepaling met de verplichting treedt in werking op een door de Koning bepaalde datum, uiterlijk op 1 januari 2020.^[1]

De Orde der artsen verwacht in haar advies van 15 februari 2020 dat netwerking de samenwerking tussen ziekenhuizen bij de ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologie bevordert.^[2] Voor de relatie met de eerste lijn acht zij een vast overlegorgaan tussen het klinische ziekenhuisnetwerk en de ermee samenwerkende huisartsenkringen essentieel.^[2]

Het Belgische wettelijke kader voor deelname aan een locoregionaal klinisch ziekenhuisnetwerk is opgenomen in de wet van 28 februari 2019.^[1]

Open vraag: hoe zijn bestuur, toezicht en verantwoordelijkheden per netwerk ingevuld?

De FRZV noemt in haar BMUC-advies van 8 februari 2024 netwerkintegratie als een van de redenen waarom ziekenhuizen in 2024 en 2025 naar een nieuw elektronisch patiëntendossier zouden migreren.^[3]

Open vraag: welke gezamenlijke ICT-diensten of EPD-oplossingen zijn binnen de afzonderlijke netwerken daadwerkelijk beschikbaar?

De relatie met BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD en de BMUC-herziening 2026-2029 betreft onder meer het verzoek van de FRZV om bij de maturiteitsstappen voor 2026 ook andere functionele samenwerkingsverbanden tussen ziekenhuizen te ondersteunen.^[4]

Deontologisch advies: in dezelfde paragraaf over de persoonlijke levenssfeer herinnert de Orde eraan dat de arts het recht op privacy van de patiënt en de Algemene Verordening Gegevensbescherming respecteert.^[2] Zij benadrukt daarnaast het belang van structureel overleg met de huisartsenkringen.^[2]

Financieringsvoorstel: in het advies van 8 februari 2024 vroeg de FRZV een alternatief of afwijkend financieringsmechanisme voor ziekenhuizen die naar een nieuw EPD migreren, waaronder migraties wegens netwerkintegratie.^[3]

Aanbeveling: beoordeel bij een EPD-migratie afzonderlijk de netwerkafspraken, de gegevensuitwisseling met partners en de toepasselijke financieringsvoorwaarden; controleer de formele besluitvorming voordat een advies als budgettaire zekerheid wordt gebruikt.

In haar advies van 13 maart 2025 over BMUC vroeg de FRZV expliciet om naast locoregionale ziekenhuisnetwerken ook andere functionele samenwerkingsverbanden toe te laten en wees zij op de continue naleving van de kwaliteitswet bij structureel gegevensdelen.^[4] De FRZV motiveerde dat met de huidige stand van zaken van de ziekenhuisnetwerken en de duurzame meerwaarde van andere samenwerkingsverbanden.^[4]

Aanbeveling: leg voor een concreet uitwisselingsproject binnen een netwerk vast wie toegang krijgt, voor welk zorgdoel en onder welke voorwaarden (bv. therapeutische relatie en geïnformeerde toestemming), bepaal of de uitwisseling via de hubs of een gedeeld EPD loopt, en laat de juridische grondslag afzonderlijk beoordelen.

De wet legt voor de inwerkingtreding enkel een uiterste datum vast (1 januari 2020)^[1]; de precieze datum werd niet als bron opgenomen. De claimtekst van^[1] spreekt vereenvoudigd over '(niet-psychiatrisch) algemeen ziekenhuis', terwijl de wet ook ziekenhuizen met enkel A/T/K-diensten naast Sp- of G-diensten uitzondert^[1]. Nog te onderzoeken: eventuele verplichtingen rond een gemeenschappelijk EPD en de omzetting van de FRZV-voorstellen in bindende financieringsvoorwaarden. Deze vragen blijven open; trek hieruit geen conclusie dat zulke regels ontbreken.