SHIFT, SHIFT 2 FAITH en E17 on FHIR (Data Capabilities-projecten met gefedereerde FHIR-uitwisseling)

Hoe kunnen zorgverleners buiten een ziekenhuis gestructureerde gegevens (allergieën, probleemlijsten, laboresultaten) uit meerdere ziekenhuizen opvragen zonder die data centraal te verzamelen? SHIFT laat ziekenhuizen hun lokale data structureren volgens BeAllergyIntolerance en BeProblem en ontsluiten via een eigen FHIR-repository.^[6] Interpretatie: het is een variant van de uitwisseling via de hub (zie Use case: verslagen en resultaten delen via de hub), maar met gestructureerde FHIR-resources in plaats van documenten.

E17 on FHIR stelt een tweede vraag: hoe gebruik je dezelfde bouwstenen voor gefedereerde analyse binnen een ziekenhuisnetwerk? Het project zet lokale klinische data om naar standaardterminologieën en maakt ze toegankelijk voor gefedereerde uitwisseling en analyse binnen een E17 Data Space.^[5]

SHIFT (pilot)

Deelnemers volgens de FOD-projectwiki (volledige lijst uit de bron):^[6]

Alle SHIFT-ziekenhuizen werken volgens de projectwiki met dezelfde technische partner, Amaron.^[6] Een interview met CoZo op de Amaron-website (september 2026) noemt vier partners, zonder Heilig Hart Lier (zie 'Onzekerheden').^[3]

Stappen in de SHIFT-flow, volgens een use case van Amaron (2024, leveranciersclaim):

1. CoZo controleert in welke instellingen de patiënt gekend is, de toestemming, de therapeutische relatie en nationale uitsluitingen, en zet de bevraging daarna om in een FHIR-query.^[1] (Zie Geïnformeerde toestemming voor gegevensdeling en Therapeutische relatie.)
2. Een FHIR Station Hub centraal bij CoZo maakt de bevraging FHIR-conform en biedt ze enkel aan de instellingen aan waar de patiënt gekend is.^[1]
3. Elk gekoppeld ziekenhuis heeft een FHIR Station dat de query doorstuurt naar de lokale FHIR-repository: een FHIR Box van Amaron of een repository van een andere leverancier.^[1] Zie FHIR Station (Amaron).

Volgens het CoZo-interview vormt die gateway de brug tussen de bestaande hub/metahub-architectuur en de nieuwe FHIR-laag, en kan CoZo FHIR-data nu mengen met klassieke KMEHR-resultaten in de bestaande viewer; of dat productie of test is, zegt de bron niet.^[3][3] CoZo kiest volgens hetzelfde interview voor een parallelle FHIR-architectuur zonder centrale repositories.^[3]

SHIFT 2 FAITH (pilot, testomgeving)

Het FOD-overzicht van de Data Capabilities-projecten (februari 2026) beschrijft SHIFT 2 FAITH als de verdere ontwikkeling, validatie en evaluatie van een schaalbare, interoperabele FHIR-infrastructuur voor de Belgische zorg.^[2]

Deelnemers volgens het FOD-overzicht (volledige lijst uit de bron, in de volgorde van de bron):^[2]

• UZ Gent, AZ Maria Middelares, AZ Jan Palfijn, AZ Sint-Lucas en CoZo;
• CH Jean Titeca, UMC Sint-Pieter, Epsylon, UMC Brugmann;
• CHR Citadelle, CHU Liège, CHR Huy;

• PZ ASSTER, PC Ariadne, Alexianen Zorggroep Tienen, Zorggroep Guislain, PZ Sint-Alexius, PC Sint-Amandus, PC Sint-Jan-Baptist, Zorggroep Sint-Kamillus, Zorggroep Multiversum, CNP Saint-Martin en CP Saint-Bernard.

• Architectuur (officiële FOD-beschrijving): elke FHIR-client communiceert uitsluitend met één aangewezen 'FHIR Node', een gestandaardiseerd toegangspunt dat verzoeken coördineert, data aggregeert en de toegang per instelling beperkt; een specifiek product wordt niet genoemd.^[2]

• Pilot: de SHIFT-architectuur dient als referentiemodel, met tijdelijk lokale registers in plaats van een metahub, als blauwdruk voor bredere uitrol door andere FHIR-nodes.^[2]
• Samenwerkingen (volgens het CoZo-interview): MOB-PSY (via Abrumet), ePSUM (Luikse ziekenhuizen) en Futureproof EPD (GGZ-organisaties).^[3]
• Status: de gefedereerde FHIR-viewer werkt volgens het CoZo-interview in de testomgeving, met allergieën en probleemlijsten over hubs, regio's en netwerken heen.^[3]

E17 on FHIR (pilot)

Deelnemers volgens een use case van Amaron (2024, leveranciersclaim) (volledige lijst uit de bron): de zeven partnerziekenhuizen van het E17-netwerk, met az groeninge Kortrijk als coördinator.^[4]

• Gedeelde data volgens dezelfde bron: ADT, laboratorium, medicatie en geboortedata.^[4]
• De officiële FOD-projectrepository (poster, symposium van 19 januari 2026) beschrijft omzetting naar SNOMED CT, LOINC en ATC, opslag in FAIR-conforme FHIR-repositories en toegang via een 'FHIR station'.^[5]
• Leveranciersclaim: in elk ziekenhuis staat een FHIR Station als gateway, en op netwerkniveau een cloudgebaseerde FHIR Station Hub die de resultaten samenvoegt.^[4] Een citaat van het netwerk noemt het een pilootproject.^[4] Zie ook Locoregionale klinische ziekenhuisnetwerken.

Verwante test: BE FHIR-A-THON (juni 2026)

CoZo bood in partnerschap met Amaron een testatelier 'Federated FHIR exchange' aan, waarin allergieën, probleemlijsten en granulaire laboresultaten uit meerdere FHIR-repositories werden opgehaald, in een vereenvoudigde opstelling.^[7] Het laboluik sluit aan bij DIGIRELAB: volgens het CoZo-interview werkt de selectieve bevraging van laboresultaten op LOINC-codes via het CoZo FHIR-netwerk in een eerste proof of concept.^[3]

Uitwisselingsregister: shift-ziekenhuis-cozo-fhir-allergie-probleem, e17-ziekenhuis-netwerk-fhir-benchmark, cozo-digirelab-labo-loinc-fhir (alle drie pilot).

SHIFT draait via de Vlaamse hub CoZo.^[1] SHIFT 2 FAITH betrekt volgens het FOD-overzicht ook Brusselse en Luikse instellingen.^[2] Interpretatie: of de andere hubs (RSW, Abrumet, VZN) dezelfde FHIR-laag overnemen, is uit de verwerkte bronnen niet af te leiden.

Er is geen verplichting gevonden. Leveranciersclaim: volgens Amaron worden de Data Capabilities-projecten met Europese middelen gefinancierd en wil de overheid succesvolle projecten op termijn inkantelen in de BMUC-financiering (zie BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD); een officiële bron voor die inkanteling werd niet gevonden.^[8]

Interpretatie: SHIFT toont een aansluitingsmodel waarin een ziekenhuis een lokale FHIR-repository en een gateway voorziet, en de hub de toegangscontroles doet.^[1][1] De lessen uit het CoZo-interview gelden breder: slechts een beperkt deel van de allergie- en probleemdata in de EPD's was gestructureerd, en elk EPD gebruikte SNOMED op zijn eigen manier.^[3]

Aanbeveling: wie zich op Belgische FHIR-profielen en gefedereerde bevraging voorbereidt, meet eerst hoeveel allergie- en probleemdata gestructureerd en met SNOMED CT gecodeerd is, en houdt de keuze voor een gateway leveranciersonafhankelijk zolang de rol van de 'FHIR Node' niet officieel gespecificeerd is.

• Een bevraagbare lokale FHIR-repository per instelling is een voorwaarde.^[6][1]
• Zonder uniforme Belgische SNOMED-subsets is interoperabiliteit volgens CoZo een illusie.^[3]
• Voor laboresultaten gebruikt de DIGIRELAB-proof of concept een nationale LOINC-subset (Retam, circa 2000 preferentiële codes) in plaats van de volledige LOINC.^[3]

• Tegenstrijdigheid: vier of vijf SHIFT-ziekenhuizen. De FOD-projectwiki en de Amaron-use case (2024) noemen vijf ziekenhuizen, met Heilig Hart Lier.^[6][1] Het CoZo-interview (september 2026) noemt er vier, zonder Heilig Hart Lier.^[3] Ook het FOD-overzicht van SHIFT 2 FAITH (februari 2026) noemt Heilig Hart Lier niet.^[2] Interpretatie: mogelijk een latere wijziging of een onvolledige opsomming; geen bron verklaart het verschil.
• Bronnen via de leverancier. De beschrijving van de flow en de E17-deelnemers komt uit use cases van Amaron, en het CoZo-interview staat op de Amaron-website; enkel de FOD-wiki, het FOD-overzicht en de FOD-projectrepository zijn officiële bronnen.^[1][4][3]
• FHIR Node. Of de 'FHIR Node' uit SHIFT 2 FAITH een product (de FHIR Station Hub) of een leveranciersonafhankelijke rol is, zegt de officiële beschrijving niet.^[2]
• Productie. Geen van de projecten is als productiedienst bevestigd; de viewer werkt volgens het interview in test.^[3]