BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD

Hoe financiert de federale overheid het effectieve gebruik van een geïntegreerd elektronisch patiëntendossier (EPD) in ziekenhuizen, en welke criteria gelden daarbij? Sinds 2016 zijn er via het budget van financiële middelen (BFM) financiële stimulansen, gekoppeld aan het BMUC-versnellingsprogramma^[1]. Het gaat om een financieringsvoorwaarde: in de geraadpleegde bronnen werd geen algemene wettelijke EPD-plicht gevonden.

Deze pagina beschrijft de geldende regeling. Twee deelpagina's werken onderdelen uit: BMUC: rapportering en FAQ (jaarlijkse aangifte, FAQ en functionaliteitenlijst) en BMUC: herziening 2026-2029 (voorstellen) (voorstellen en FRZV-adviezen).

Bronlabels: KB 10/04/2025 via de etaamb-spiegel [etaamb], verdeling gecontroleerd in de officiële NL- en FR-tekst op ejustice [ejustice]^[3][4]; BMUC-document (2016) en actieplan 2019-2021 via de Wayback Machine [Wayback]. FRZV-adviezen zijn geen regelgeving.

Budget 1/7/2025 en 1/7/2026

• 1/7/2025: art. 61 § 2 vermeldt 62.282.829,25 euro voor algemene ziekenhuizen (waarde 1/7/2024)^[1] en 10.562.585,06 euro voor psychiatrische ziekenhuizen^[1]. In het BFM van 1/7/2025 is dat, geïndexeerd op 1/7/2025, 63.528.487,41 euro voor de algemene ziekenhuizen, eveneens volgens art. 61 § 2^[14], en 10.773.837,05 euro voor de psychiatrische ziekenhuizen^[14].
• 1/7/2026: 64.799.055,26 euro voor algemene en 10.989.313,46 euro voor psychiatrische ziekenhuizen (index 1/1/2026)^[5]. De bedragen zijn met 2% geïndexeerd op 1/1/2026; voor 1/7/2026-30/6/2027 rekent de nota met een bijkomende indexering (coëfficiënt 1,03020)^[5]. Eigen afleiding: dat zijn, op afronding na, de volledige bedragen van 1/7/2024, tweemaal met 2% geïndexeerd; een verschuiving naar projecten of B1 is in het BFM 1/7/2026 niet zichtbaar^[1][5].
• De financiering loopt in het BFM van 1/7/2026 via de B4-lijnen 912, 913, 914, 915 en 916, gekoppeld aan art. 61 § 2; de nota neemt daarbij de formulering 'Op 1 juli 2025' over^[5]. Voor de bedragen per bed rekent het BFM bij de algemene ziekenhuizen ook de psychiatrische bedindexen mee van ziekenhuizen met alleen G- en/of Sp-bedden naast erkende A-, T- of K-bedden^[5].

Voorwaarden vanaf 1/7/2025, ook geldig op 1/7/2026 (algemene ziekenhuizen)

Het budget wordt in vijf delen verdeeld; telkens gaat het om een financieringsvoorwaarde^[6].

Vaste basis (10%) – een vaste basis per ziekenhuis om de governancestructuur en het beheer van bestaande programma's te versterken^[1], jaarlijks herberekend en gelijk voor alle ziekenhuizen van dezelfde groep^[3]. Voorwaarde is de jaarlijkse aangifte met zelfevaluatie, stuurplan en stand van zaken^[1]; zie BMUC: rapportering en FAQ.

Hub-basis (10%) – een variabele basis per bed om actief en correct gebruik van de hubs aan te moedigen^[1]. Het KB somt zes voorwaarden op:

• a) zorggegevens (ontslagbrief, consultatierapport, operatieprotocol, resultaten van technische onderzoeken, labo, beeldvorming) worden binnen 0 dagen (standaard) tot maximaal 7 dagen gepubliceerd via hubs-metahub en zijn toegankelijk voor de patiënt^[1];
• b) de documenten uit a) zijn toegankelijk voor de patiënt^[1];
• c) zorgverleners in de instelling raadplegen via hubs en gezondheidskluizen de informatie van andere instellingen, de SumEHR en het medicatie-overzicht^[1];
• d) andere elektronische gezondheidsgegevens worden via hubs-metahub gedeeld in een herbruikbare vorm (Caresets, FHIR, SNOMED CT)^[1];
• e) de documenten zijn toegankelijk volgens de toegangsmatrix van het eHealth-platform^[1];
• f) de hub kan automatische rapporten of statistieken leveren over het aantal publicaties en consultaties^[1], ter beschikking van het ziekenhuis en van de FOD Volksgezondheid^[1].

Voorwaarde d) noemt Caresets, FHIR en SNOMED CT enkel als voorbeelden tussen haakjes, zonder datum en zonder verplichte codering van diagnoses; het is de enige vermelding van SNOMED CT in een Belgisch KB en dus een financieringsvoorwaarde, geen algemene wettelijke plicht^[15]. Zie Verplichting of planning? Rechtsgrond voor SNOMED CT, CareSets en FHIR. Om a) en f) te kunnen monitoren, annoteert het ziekenhuis alle via hubs-metahub gedeelde gegevens met de juiste metadata^[1]. Bijlage 19 (functionaliteit 9) koppelt de documenttypes aan KMEHR-transactieprofielen: operatie- en anesthesieverslagen aan Report, consultverslagen aan Contact report^[3], en verslagen van medisch-technische onderzoeken en beeldvorming aan Procedure result^[3]; ook ontslagbrief, verwijsbrief, laboresultaat, voorschriftrapporten en attesten staan op de lijst^[3]. De omzendbrief van 11/03/2024 gebruikte dezelfde 'Lijst van type documenten en hun metadata'^[16]. Eigen afleiding: via de profielen op de standaardensite komt dat neer op CD-TRANSACTION 'report' respectievelijk 'result'; specialisatiecodes of monitoringvelden legt het KB niet vast^[3]. Details op KMEHR. Sanctie: wie niet voldoet, komt het volgende dienstjaar niet in aanmerking voor de variabele basis per bed^[1].

Accelerator kernfunctionaliteiten (10%) – acceleratorbudget per bed voor de kernfunctionaliteiten van bijlage 19^[3]. Voorwaarde: minstens 16 kernfunctionaliteiten, gebruikt voor 80% van de gedefinieerde populatie^[1]; voor psychiatrische ziekenhuizen minstens 15^[1]. Wie in de referentieperiode onvoldoende functionaliteiten gebruikt, krijgt het jaar daarop dit acceleratorbudget niet^[1]. Twee kernfunctionaliteiten raken aan standaarden: nr. 10 telt de ontvangst van labresultaten in FHIR-structuur en LOINC-gecodeerd als dienst die 'in gebruik' moet zijn^[15], en nr. 2 ('Lijst van problemen') meet gevalideerde diagnoses, behandelingen of procedures bij ontslag zonder SNOMED CT-codering te vereisen^[15]. Over de door de FAQ aangekondigde versoepeling: zie BMUC: rapportering en FAQ.

Accelerator menufunctionaliteiten (60%) – acceleratorbudget per bed voor de menufunctionaliteiten^[3]. Voorwaarde: minstens 8 menufunctionaliteiten, gebruikt voor 80% van de gedefinieerde populatie; de referentieperiode is december voor 2025 en september voor de volgende jaren^[1]. Voor psychiatrische ziekenhuizen is de drempel minstens 5^[1].

Peer review (10%) – deelname aan het peer-reviewproces^[1]; wie niet deelneemt, krijgt het volgende boekjaar dat pakket niet^[3]. De FRZV steunt peer review, op voorwaarde dat er geen complexe metingen voor nodig zijn^[7].

Verdeling kern/menu (opgelost): de etaamb-weergave van art. 61 § 2 kent vanaf 1/7/2025 10% toe aan het acceleratorbudget voor kernfunctionaliteiten en 60% aan dat voor menufunctionaliteiten^[1]. § 2 geeft 10% kern en 60% menu, zowel in de officiële Nederlandse^[3] als in de Franse tekst^[4]. De 50% kern^[1] en 20% menu^[1] horen bij § 1 (situatie 1/7/2024). Het gaat om een bewuste verschuiving, geen vertaalfout.

Inhoud van de criteria (BMUC 2016, historisch) [Wayback]

De BMUC kiezen bewust voor een functionele benadering: ze vereisen functies en hun uitrol, geen specifieke EPD-architectuur^[8]. Voorbeelden:

• intramuraal voorschrijven (CPOE): geneesmiddelvoorschriften worden gestructureerd ingevoerd^[8];
• kernfunctionaliteit 12 (geïnformeerde toestemming): het EPD registreert vooral de procedures en behandelingen waarvoor toestemming vereist is^[8]; als Belgische aanvulling ook de toestemming voor het delen van gezondheidsinformatie^[8] (zie Geïnformeerde toestemming voor gegevensdeling). In bijlage 19 (KB 2025) is dat functionaliteit 7, eveneens voor behandelingen^[1]; de toestemming voor gegevensdeling komt er alleen terug in de noemer van de hub-functionaliteit^[1];
• kernfunctionaliteit 14: medische resultatenserver, losstaand van het type contact en longitudinaal beschikbaar^[8];
• kernfunctionaliteit 15: communicatie met hubs en eHealth, met onder meer de eHealthBox en raadpleging van dossiers, SUMEHR en medicatieschema via hubs^[8]; het toestemmingsstatuut moet online opgevraagd worden^[8].

Het Actieplan e-Gezondheid 2019-2021 stelt dat het EPD moet aansluiten bij het eHealth-platform en extramurale samenwerking moet ondersteunen^[2]. Dit wordt hier als historische beleidscontext weergegeven.

Herziening (samenvatting)

De minister stelde voor 2026 een trendbreuk voor met een significant deel van de middelen naar projectoproepen rond "data capabilities"^[12], gemotiveerd met de EHDS-verplichtingen en de nieuwe actieplannen^[7]. De FRZV gaf in februari 2026 slechts een voorlopig advies^[7], vraagt structurele financiering via B1^[7] en stelt dat de evoluties richting EHDS/BIHR bijkomende budgetten vragen^[7]. Uitwerking, projectoproepen en homologatie: BMUC: herziening 2026-2029 (voorstellen).

Via de hub-basis koppelt de federale overheid een deel van de EPD-financiering aan hubpublicatie, raadpleging van kluizen en herbruikbare formaten^[1]. Het zwaartepunt ligt sinds 1/7/2025 bij de menu-accelerator (60%)^[3][4]. Voor het BFM van 1/7/2026 is er inhoudelijk niets veranderd aan art. 61 § 2^[5]. Dat de BMUC daarmee de belangrijkste hefboom zijn, is een eigen inschatting (interpretatie). De herziening wordt gekaderd in het actieplan 2026-2029, BIHR (Belgian Integrated Health Record) en de EHDS (European Health Data Space)^[17][7]; de EHDS laat lidstaten eigen financieringsregels voor EPD-systemen^[13].

• Deadline 2026 (financieringsvoorwaarde): referentiemaand september 2026, aangifte uiterlijk 12 november 2026^[6]; werkwijze op BMUC: rapportering en FAQ.
• Checklist hub-basis (financieringsvoorwaarde): gebruik de voorwaarden a–f hierboven als checklist, samen met Use case: verslagen en resultaten delen via de hub; wie niet voldoet, verliest de hub-basis het volgende dienstjaar^[1].
• Toestemming: de BMUC-toestemmingsfunctionaliteit gaat over behandelingen^[1]; toestemming voor gegevensdeling doet volgens de BMUC-tekst een Therapeutische relatie ontstaan^[8].
• Aanbeveling (eigen): wijs één eigenaar aan voor de jaarlijkse BMUC-meting en volg de herziening op via BMUC: herziening 2026-2029 (voorstellen).

In advies 577-2 (maart 2023, over een eerder ontwerp) vond de FRZV 7 dagen niet haalbaar, omdat documenten eerst gevalideerd moeten worden, en stelde "7 dagen na validatie" voor^[18]. Ook wees de raad erop dat het nut van raadpleging via hubs en kluizen afhangt van de context, en dat volledige publicatie centraal moet staan^[18]. Ziekenhuizen zijn voor het halen van de criteria sterk afhankelijk van hun softwareleveranciers^[7].

• Hub-basis: per bed of forfait? Het KB noemt de hub-basis een variabele basis per bed, maar ook een jaarlijks berekend forfait dat identiek is voor alle ziekenhuizen van elke groep^[3]. Welke verdeelsleutel de FOD toepast, is niet bevestigd.
• FAQ versus KB (open tegenstrijdigheid): de FAQ kondigt een versoepeling aan (maximaal 2 menufunctionaliteiten meetellen, minimaal 14)^[6], terwijl art. 61 § 2, 3° minstens 16 kernfunctionaliteiten blijft eisen^[1]. Uitwerking op BMUC: rapportering en FAQ.
• Regeling 1/7/2026: het BFM van 1/7/2026 past art. 61 § 2 toe^[5]. Een KB dat art. 61 voor 1/7/2026 wijzigt, werd niet gevonden; het KB van 30/05/2026 paste enkel de Franse tekst van bijlage 19 aan^[11] (hiaat, geen bewijs van afwezigheid). Verschuivingen buiten het BFM werden niet onderzocht.
• Functionaliteit 9 NL/FR (opgelost): tot het KB van 30/05/2026 verschilden de NL- en FR-tekst^[19]; de correctie werkt terug tot 1/7/2025^[11]. Volgens advies 79.227/3 van de Raad van State dient de wijziging om de Franse omschrijving van de indicator over de beschikbaarheid van medische documenten in overeenstemming te brengen met de Nederlandse tekst^[11].
• Publicatietermijn: het KB houdt 0-7 dagen aan en volgde het FRZV-voorstel "7 dagen na validatie" niet^[1][18].
• Aantal en nummering van kernfunctionaliteiten: het BMUC-document (2016) en bijlage 19 tellen niet hetzelfde aantal, en de voorwaarde spreekt van minstens 16^[8][1] (open tegenstrijdigheid in het register). De toestemmingsfunctionaliteit heet in 2016 nummer 12^[8] en in bijlage 19 nummer 7^[1]; hanteer de nummering van bijlage 19.
• Inkanteling van innovatieprojecten (leveranciersclaim): volgens Amaron wil de overheid succesvolle Data Capabilities-projecten zoals SHIFT en E17 on FHIR op termijn in de BMUC-financiering opnemen^[20]. Een officiële bron (KB, BFM, FOD) die dat bevestigt, werd niet gevonden (hiaat).
• Primair KB 2016: de vroegste financieringsregels zijn enkel via een ongedateerd nieuwsbericht bekend^[9] (hiaat).
• Bronkwaliteit: zie de bronlabels bovenaan; een BMUC-omzendbrief voor 2025 of 2026 werd niet gevonden (hiaat).