Zorgepisode (Episode of Care)

Wat is een zorgepisode? VIVEL omschrijft de zorgepisode ('episode of care') als een manier van registreren die patiëntinformatie per probleem synthetisch samenbrengt, en noemt ze voor de Vlaamse en de federale overheid een essentieel element in het debat over het BIHR^[1]. Een episode loopt over meerdere contacten en in elk contact kunnen meerdere episodes voorkomen; het voorbeeld in de nota (naar famenet.nl) loopt van een luchtweginfectie bij de huisarts via een pneumonie naar een verwijzing naar de longarts^[1]. Andere bronnen omschrijven het begrip gelijkaardig: het GDOS-rapport (juni 2026) definieert een zorgepisode als de gegevens over één gezondheidsprobleem, van de eerste hulpvraag tot het laatste contact daarvoor^[5], en ICPC-2 ordent contactreden, problemen en interventies in een episode-of-care-structuur^[6].

Standpunt van VIVEL (visienota 2024). De nota zorgepisodes is een visienota van de strategische werkgroep e-gezondheid en e-welzijn, goedgekeurd door het bestuursorgaan van VIVEL op 20 september 2024^[1]. Kernpunten:

• Probleemlijst: de titels van de zorgepisoden vormen samen de probleemlijst, en een probleem kan gezondheids- of welzijnsgerelateerd zijn^[1].
• Samen registreren: zorgaanbieder, patiënt (pzon) en mantelzorger registreren samen; patiënt en mantelzorger kunnen de informatie van de zorgaanbieder niet corrigeren, wel eigen informatie toevoegen^[1].
• Structuur en codering: de essentiële informatie van een episode wordt in een careset gepresenteerd, met modules volgens FHIR en codering in SNOMED CT; in 2024 was publicatie in Vitalink de bedoeling^[1]. Beroepsgroepen willen volgens VIVEL hun eigen classificaties blijven gebruiken naast ICPC-3, ICD-11, ATC, ICF en ICHI^[1].
• Nut: gestructureerde registratie maakt beslissingsondersteuning mogelijk (bv. een melding bij een antibioticum dat niet past bij de nierfunctie) en secundair gebruik zoals beleidsondersteuning en populatiemanagement^[1].
• Gefaseerde start: geen big bang maar een geleidelijke uitrol in co-creatie met huisartsen, apothekers, kinesitherapeuten en thuisverpleegkundigen, volgens de nota de vier beroepen die bij 80% van de interacties betrokken zijn^[1]. Het concept moet in lopende projecten (bv. geïntegreerde zorg) worden ingevoerd, niet als nieuw initiatief ernaast^[1].
• Ziekenhuizen: die zullen aanvankelijk niet systematisch met zorgepisodes werken; de eerste lijn verwijst elektronisch met de episode-informatie, de specialist stuurt zijn verslag gestructureerd terug en een ontslagbrief in de juiste standaarden kan in de episodes gebruikt worden^[1]. Tegelijk wil VIVEL ziekenhuizen zo vroeg mogelijk betrekken om problemen met workflow of architectuur tijdig te ondervangen^[1].
• Randvoorwaarden: VIVEL vraagt een governancekader van de overheid^[1], overleg en een gemeenschappelijke testomgeving^[1], en heeft een voorkeur voor open-sourceontwikkeling^[1].

Aanvulling in de nota authentieke bronnen (2026). De afbakening van een probleem, en dus van de episodetitel, blijft een werkpunt; bij een complicatie als 'diabetische voet' kiest VIVEL voor een nieuwe episode^[4]. Per episode kan zo nodig een zorgteam bestaan^[4], en het zorgplan ontstaat uit wat in de 'planning' van de contactregistraties van de actieve episodes staat^[4].

Zorgepisode bij VIVEL en in BIHR

De BIHR-lijn is ouder dan de nota's van VIVEL: de conceptnota B-IHR (2023) wilde gegevens al rond zorgepisodes structureren, met een diagnose als episodetitel zoals in het Problem-Oriented Medical Record^[9]. Frank Robben noemde in april 2026 'operationalisering op basis van zorgepisodes' een kernpunt van het BIHR^[3], en het GDOS-rapport ziet brede consensus over een gedeelde infrastructuur met informatie op zorgepisodeniveau^[5]. Op de BIHR Summer Day (24 augustus 2026) ging plenum 3 over probleemlijst en zorgepisode^[7], en de slides verwijzen bij de structurering van het 'Contact Report' in een Episode of Care naar het Vivel-document over zorgepisodes^[7]. Zie Contact report (BIHR-registratie na elk contact).

Verwante bouwstenen

• Probleemlijst en CareSet Problem: er bestaat een gepubliceerde CareSet "Problem" om patiëntproblemen uniform te registreren^[10]; zie BIHR: CareSets en EHDS-roadmap. Volgens VIVEL evolueert de probleemlijst naar de International Patient Summary^[4]. Een CareSet voor de episode zelf werd niet gevonden.
• Zorgplan en zorgteam: per episode kan een zorgteam bestaan^[4]; volgens VIVEL gaat Alivia als zorgplan al de richting uit om de zorgepisode als basisblokje te gebruiken^[1], en verloopt de planning quasi automatisch als Alivia gevoed wordt vanuit levensdoelen en probleemlijst^[4].
• BelRAI: BelRAI is een aparte rubriek van authentieke bronnen^[4]; volgens VIVEL moet BelRAI na afstemming van de federale en Vlaamse versie mee in het BIHR^[4]. Hoe BelRAI-evaluaties aan episodes gekoppeld worden, beschrijven de bronnen niet.
• Contactregistratie: een 'connector' combineert gegevens uit meerdere authentieke bronnen bij visualisatie en stuurt ze bij opslag naar de juiste bron^[4]; zie BIHR-connector (FHIR-broker).

Bevinding: de zorgepisode is zowel een standpunt van de Vlaamse eerste lijn (VIVEL, 2024 en 2026) als een BIHR-bouwsteen op werkgroepniveau, en de Summer Day-slides verwijzen expliciet naar de Vivel-nota^[1][2][7]. Beide lijnen starten in de eerste lijn en laten ziekenhuizen voorlopig aan de rand^[1][3]. Het is geen regelgeving en er is geen technische specificatie voor de episode zelf gevonden.

• Geen verplichting: er werd geen regelgeving, CareSet of FHIR-profiel voor de zorgepisode gevonden (stand 2026-10-01). Ziekenhuizen zitten niet in de eerste BWO-fase^[3].
• Verwachte rol (standpunt VIVEL): verwijzingen met episode-informatie ontvangen en verslagen en ontslagbrieven gestructureerd en in de juiste standaarden terugsturen^[1]; publicatie via de hub (Use case: verslagen en resultaten delen via de hub) blijft de bestaande weg.
• Aanbeveling (eigen): ga na of het EPD diagnoses en problemen gecodeerd en per probleem kan vastleggen, zodat ontslagbrieven en verslagen later aan episodes van de eerste lijn gekoppeld kunnen worden.
• Aanbeveling (eigen): volg de uitwerking van de CareSet Problem en een eventuele CareSet of FHIR-profiel voor de episode via BIHR: CareSets en EHDS-roadmap, vóór er in het EPD een eigen episodemodel wordt gekozen.

VIVEL koppelt de uitrol aan een governancekader van de overheid^[1] en een testomgeving voor alle partijen^[1], en vraagt een 'architect' met overzicht over de vele initiatieven^[1]. Brede communicatie hoort volgens VIVEL pas bij een uitrol^[1]. De afbakening van een probleem blijft een werkpunt^[4], en beroepsgroepen willen hun eigen classificaties houden^[1].

• Opslaglocatie (evolutie, geen echte tegenspraak): de nota van 2024 stelt publicatie van caresets in Vitalink als bedoeling^[1]; de nota van 2026 laat regionale kluis of federale hub open, afhankelijk van interfederale besluitvorming^[4].
• Startgroep: VIVEL noemt vier beroepen, onder wie thuisverpleegkundigen^[1]; BWO fase 1 noemt verpleegkundigen in het algemeen en ook maatschappelijk werkers^[3]. Of dat een bewuste verbreding is, staat in geen van beide bronnen.
• Openen en sluiten: de nota's definiëren niet wie een episode opent of afsluit (hiaat).
• Niet gevonden: het aparte document met uitgewerkte voorbeelden waarnaar de nota van 2024 verwijst, en een formele reactie van RIZIV of eHealth-platform op de nota's buiten de verwijzingen op de Summer Day-slides^[7]. Niet gevonden is geen bewijs van afwezigheid.
• Termen: de nota's spreken van 'contactregistratie' en 'connector', niet van 'contact report', BWO of 'Only Once'^[4]; de koppeling met BWO fase 1 is dus niet in de nota's zelf gedocumenteerd.