Use case: verslagen en resultaten delen via de hub

Een Vlaams algemeen ziekenhuis wil dat de huisarts, andere ziekenhuizen en de patiënt zelf de verslagen en resultaten van een opname of consultatie kunnen inzien. Actoren: het ziekenhuis (opnamedienst, behandelende arts, EPD), de hub (in Vlaanderen o.a. CoZo (Collaboratief Zorgplatform) of de VZN-hub), het eHealth-platform met de metahub, de huisarts met zijn EMD, en de patiënt. Het patroon is beschreven op Hubs-metahubsysteem.

Stap 1 — Toestemming bij opname. De geïnformeerde toestemming geldt nationaal en kan onder meer door de opnamedienst van het ziekenhuis worden geregistreerd, doorgaans met de eID^[1]. Een hub mag in een ziekenhuissetting registratie louter met het INSZ toelaten, mits aanwezigheid van de patiënt en effectieve informatieverstrekking gegarandeerd zijn^[2]. Ook administratief personeel kan, onder verantwoordelijkheid van een arts, de toestemming via eHealthConsent beheren^[3]. Sinds de wetswijziging van 23 november 2023 mogen verwijzingen worden opgenomen tenzij de patiënt zich verzet, maar raadpleging door anderen dan de patiënt vereist nog altijd diens toestemming^[4]. Zie Geïnformeerde toestemming voor gegevensdeling.

Stap 2 — Therapeutische relatie. De inschrijving in een ziekenhuis geldt als bewijs van een therapeutische relatie met de behandelende zorgverleners; de nota formuleert dit als mogelijkheid ("kan worden beschouwd")^[5]. De geldigheidsduur van die toegangsrechten kan worden vastgesteld op drie maanden na hospitalisatie of ambulante behandeling, vernieuwbaar bij een nieuw contact^[5], en op één maand na een spoed- of MUG-contact zonder opname^[5]. Volgt op het spoedcontact een opname, dan geldt de hospitalisatietermijn^[5]. Niet-betrokken artsen kunnen zich er niet op beroepen^[5]. Zie Therapeutische relatie.

Stap 3 — Document opstellen en valideren. Een KMEHR-'contactreport' vereist slechts normalisatieniveau 1; de inhoud mag vrije tekst of een ingekapseld document zijn^[6]. De FRZV wees er in zijn advies FRZV/D/577-2 van 9 maart 2023, over een eerder ontwerp van de BMUC-regeling, op dat documenten vooraf door de behandelende arts gevalideerd moeten worden^[7]. Zorgverlener en patiënt kunnen steeds beslissen een gegeven niet te publiceren^[2].

Stap 4 — Referentie melden bij de hub. Het ziekenhuis sluit aan via een hub, niet rechtstreeks op de metahub ^[8]. De hub moet toelaten een document te melden met minimale metadata, referenties op te zoeken, een melding te herroepen en een document op te halen^[2]. Het ziekenhuis blijft zelf verantwoordelijk voor bewaring en beschikbaarheid^[2]; CoZo bewaart bijvoorbeeld zelf geen resultaten^[1]. Het verwijzingsrepertorium heeft twee lagen: de metahub weet in welke hub informatie zit, de hub bij welke instelling ^[2]; de patiënt wordt geïdentificeerd met zijn INSZ^[2].

Stap 5 — Raadpleging door de huisarts. Huisartsen raadplegen hubdocumenten vanuit hun eigen software ^[9] via KMEHR-hubdiensten zoals getTransactionList, lokaal of over het volledige hubsysteem ^[10]. Bij een interhubraadpleging controleert de vragende hub toestemming en therapeutische relatie, de bewarende hub de documentspecifieke rechten, en elke toegang wordt gelogd^[2]. Delen gebeurt enkel volgens de toegangsmatrix^[11]. Een uitsluiting blokkeert elke toegang, ook bij een therapeutische relatie ^[11]. In nood (breaking the glass) vervalt de voorafgaande controle van toestemming, therapeutische relatie of zorgrelatie^[2]; wel moet in de loggegevens worden geregistreerd dat de zorgverlener een noodsituatie heeft ingeroepen^[2].

Stap 6 — Parallelle push via eHealthBox. Volgens Domus Medica sturen ziekenhuizen sommige verslagen ook via de eHealthBox naar het EMD van de huisarts^[9]; ze zijn daar terug te vinden in de documentenlijst van de patiënt^[9].

Stap 7 — Toegang voor de patiënt. De aangesloten instelling beslist autonoom wat zij via de hub met de patiënt deelt ^[1]; ziekenhuizen hanteren daarbij verschillende regels, bijvoorbeeld vertraagde vrijgave^[9].

Volgens leverancier nexuzhealth (2022) zijn er in Vlaanderen twee hubs: VZN KU Leuven en CoZo^[12]. Het reglement (versie 2 september 2025) noemt echter Abrumet, RSW, Antwerpse Regionale Hub, CoZo en ZOrgDAtaPlatform (ZODAP), maar niet de VZN-hub^[2]. Voor de overige tegenstrijdige tellingen: zie de onzekerheden op Hubs-metahubsysteem. Dankzij het interhubsysteem kan een huisarts ook documenten uit een ziekenhuis buiten zijn regio raadplegen^[9].

• Financieringsvoorwaarde (BMUC/BFM, regeling vanaf 1/7/2025): ontslagbrief, consultatierapport, operatieprotocol, resultaten technische onderzoeken, labo en beeldvorming binnen 0 tot maximaal 7 dagen publiceren via hubs-metahub en toegankelijk maken voor de patiënt^[13], met de juiste metadata zodat publicatietermijn en statistieken gemonitord kunnen worden^[13]. Het KB noemt geen vertrekpunt voor de termijn (contact, ontslag, aanmaak of validatie). 10% van het EPD-budget is een variabele basis per bed om actief en correct hubgebruik aan te moedigen ^[13]. Wie de voorwaarde niet haalt, komt het volgende dienstjaar niet in aanmerking voor dat variabele basisbudget^[13]. Zie BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD.
• Financieringsvoorwaarde (sinds 1/7/2025, criterium d): andere gezondheidsgegevens delen in herbruikbare vorm (CareSets, FHIR, SNOMED CT)^[13]; hoe dit gemonitord wordt, werd niet gevonden. Zie HL7 FHIR en SNOMED CT.
• BFM 1/7/2026 en herziening: voor het BFM van 1/7/2026 blijft art. 61 § 2, met deze hubvoorwaarden, gelden ^[14]. De herziening voor latere jaren is een voorstel: de minister stelde een trendbreuk voor, met een significant deel van de BMUC-middelen naar projectoproepen rond 'data capabilities'^[15], en de FRZV gaf in februari 2026 slechts een voorlopig advies^[16]. Zie BMUC: herziening 2026-2029 (voorstellen).
• Wettelijk kader (toestemming): raadpleging van het verwijzingsrepertorium door anderen dan de patiënt vereist diens toestemming (eHealth-wet, art. 5, 4°, b))^[4].
• Reglement/beraadslaging (therapeutische relatie): raadpleging via de uitwisselingssystemen vereist de voorafgaande verificatie van een therapeutische relatie (hub-metahubreglement)^[2]. Het eHealth-platform vat beide voorwaarden samen op zijn informatieve webpagina^[11].
• Goede praktijk: Domus Medica beveelt aan belangrijke resultaten ook via de eHealthBox te sturen, omdat specifieke documenten via de hub moeilijk terug te vinden zijn^[9].

Een ziekenhuis sluit aan via een hub, niet rechtstreeks op de metahub^[8]. Volgens een interview met Zorgnet-Icuro steunt het model van de Leuvense hub (VZN-hub) op het gedeelde EPD waarop 35 à 40 ziekenhuizen aangesloten zijn^[17]. Wie stap 4 van het proces hierboven (referentie en metadata melden aan de eigen hub) technisch uitvoert, de EPD-partij of het ziekenhuis zelf, is niet met publieke bronnen vastgelegd (zie nexuzhealth (leverancier van het EPD KWS)). - Aanbeveling: een ziekenhuis waarvan de publicatie via de EPD-partij loopt, neemt de naleving van de BMUC-publicatievoorwaarden (termijn, metadata, documenttypes) best ook op in de afspraken en rapportering met die partij.

Aanbeveling (eigen interpretatie, geen bronfeit): het KB noemt geen vertrekpunt voor de termijn van 0-7 dagen, en het FRZV-voorstel om te rekenen vanaf validatie (2023) staat niet in de tekst van 2025. Ga er daarom voorzichtigheidshalve niet van uit dat de termijn pas bij validatie begint. Meet per documenttype zowel de tijd tussen contact/ontslag en publicatie als die tussen validatie en publicatie, vraag de FOD welk tijdstempel (metadata) de monitoring gebruikt, controleer of de metadata volstaan voor de BMUC-monitoring, en maak het beleid voor patiënttoegang (vertraagde vrijgave) expliciet en gedocumenteerd. Volg de BMUC-herziening voor de jaren na 2026 op.

De hub- en metahubinterfaces zijn KMEHR-webservices^[2]; de gepubliceerde webservicedefinities dragen de status 'draft', hoewel de operaties als 'Published' zijn opgelijst^[18]. Een niet-officiële referentie-implementatie moderniseert de interhubtransacties naar IHE MHD op FHIR R4^[19] en verwijst naar een 'Belgian Federated eHealth Interhub FHIR Specification' met een IG die drie normatieve transacties specificeert ^[19]; status en eigenaar van die specificatie werden niet geverifieerd (gap, geen bewijs van afwezigheid). Volgens het RIZIV (BIHR) blijven bestaande KMEHR-stromen ondersteund als alleen-lezen en verlopen nieuwe en aangepaste uitwisselingen vanaf 2028 via FHIR^[20]. Interpretatie: dat bepaalt de levensduur van KMEHR-hubpublicatie; een concrete uitfaseringsdatum voor de hubdiensten werd niet gevonden.

• Publicatietermijn: het BFM-KB (regeling vanaf 1/7/2025) eist publicatie binnen 0-7 dagen, zonder vertrekpunt te noemen^[13]. De FRZV achtte in maart 2023, over een eerder ontwerp, 7 dagen niet haalbaar en stelde "7 dagen na validatie" voor^[7]; dat voorstel staat niet in de tekst van het KB van 10/04/2025. Welk vertrekpunt de FOD hanteert, is een open vraag.
• Lijst van hubs: VZN ontbreekt in het reglement van 2025, dat wel ZODAP noemt^[2][12].
• Verplichte metadata en transactietypes: niet gevonden in een officiële lijst.
• Vitalink-gegevens via de hub: vaccinatiegegevens zijn sinds 15 januari 2026 tijdelijk niet raadpleegbaar via CoZo en de andere hubs^[21]. Volgens CoZo besliste het Departement Zorg om de stroom naar de hubs stop te zetten, zowel voor vaccinaties als voor bevolkingsonderzoeken^[21]; CoZo verwachtte herstel in de loop van Q2 2026^[21]. Raadpleging blijft onder meer mogelijk via software die met Vaccinnet 2.0 geïntegreerd is ^[21]. Vaccinnet 2026 (Vaccinnet 2.0) werd op 15 januari 2026 gelanceerd^[22]. Volgens de minister (2025) zouden ziekenhuizen daarmee, net als andere vaccinatoren, hun software moeten aanpassen voor een directe connectie met Vitalink en zo voor het eerst gegevens in Vitalink schrijven^[23]; registratie kan ook via de Vaccinnet-webapplicatie (zie Vaccinnet). Zie ook en Vitalink. Of de hubstroom na Q2 2026 hersteld is, werd niet geverifieerd.