interRAI

interRAI is een samenwerkingsnetwerk van onderzoekers en praktijkmensen in meer dan 35 landen dat de zorg voor personen met een beperking of complexe medische noden wil verbeteren^[1]. Het is een organisatie zonder winstoogmerk naar Amerikaans belastingrecht en houdt het auteursrecht op zijn beoordelingssystemen^[1]. In België worden de instrumenten gebruikt onder de naam BelRAI^[2].

Wat is een interRAI-instrument?

Een interRAI-instrument is een gestandaardiseerde beoordeling. In de Belgische toepassing verzamelen zorgverleners, alleen of in team en samen met de persoon, gegevens over diens lichamelijk, psychisch en sociaal functioneren, en geven die op een gestandaardiseerde wijze in^[2]. De instrumenten zijn opgebouwd uit een gemeenschappelijke kern van items met identieke definities, aangevuld met items die eigen zijn aan een doelgroep of zorgsetting^[3]. Daardoor zijn ze ontworpen om compatibel te zijn over zorgsectoren heen, wat de continuïteit van zorg verbetert en organisaties toelaat klinische uitkomsten te meten^[3].

Er zijn twee soorten. Uitgebreide instrumenten brengen functioneren, gezondheid, sociale steun, zorggebruik, stemming en gedrag in kaart, met ingebouwde status- en uitkomstschalen, hulpmiddelen voor zorgplanning en middelentoewijzing en kwaliteitsindicatoren^[3]. Screeninginstrumenten zijn korter en verzamelen de informatie om te beslissen over de dringendheid van zorg, de nood aan een uitgebreide beoordeling en doorverwijzing^[3]. Elk instrument is getest op de betrouwbaarheid en validiteit van items, uitkomstmaten, actieplannen, case-mixalgoritmen en kwaliteitsindicatoren^[1]. Het uitgangspunt is dat een systeem informatie één keer verzamelt en voor meerdere doelen gebruikt, ten behoeve van cliënten, zorgprofessionals, managers en beheerders^[4].

Wat levert een beoordeling op?

Uit de ingevulde gegevens worden met algoritmen van interRAI resultaten berekend^[5]; interRAI beschrijft vier soorten:

De afkorting CAP stond vroeger voor 'Clinical Assessment Protocol'; interRAI spreekt nu van 'Collaborative Action Plan' om de persoon als deel van het team te benadrukken^[7]. CAP's automatiseren de zorgplanning niet: ze moeten de persoon en de zorgverleners in gesprek brengen om samen te beslissen^[7]. In BelRAI heten ze ook 'aandachtspunten'^[2], en de beoordeelde persoon ziet ze in vereenvoudigde vorm in MyBelRAI^[10].

Instrumenten per zorgsetting

Licenties en auteursrecht

Gebruik van interRAI-instrumenten mag enkel met een schriftelijke licentie van interRAI; de aankoop van een handleiding geeft geen gebruikslicentie^[1]. Een licentie vraagt doorgaans royalty's van softwareleveranciers, overheden of zorgverstrekkers en het delen van volledig geanonimiseerde gegevens met interRAI, uitsluitend voor onderzoek^[1]. De schalen, algoritmen en case-mixmaten zijn niet auteursrechtelijk beschermd, de afzonderlijke items waarop ze steunen wel^[1]. Nieuwe instrumenten en handleidingen verschijnen doorgaans eerst in het Engels; vertalingen bestaan onder meer in het Frans, Duits en Nederlands^[1].

België (BelRAI). Na een analyse van wetenschappelijk onderbouwde instrumenten en buitenlandse praktijk kozen de Belgische overheden voor de instrumenten van interRAI^[12]. In mei 2006 sloten de Belgische autoriteiten een akkoord met interRAI om de implementatie in België te testen^[12]. De instrumenten werden aan de Belgische context aangepast en in de drie landstalen omgezet^[12]. Volgens het Protocolakkoord BelRAI worden de gebruikersrechten aan interRAI betaald als nationale licentie^[5], en maakt de Belgische Staat (FOD Volksgezondheid) de contractuele afspraken met interRAI in overleg met de deelstaten^[5]. In de BelRAI-omgeving komen geen instrumenten die niet beantwoorden aan de logica van de interRAI-instrumenten^[5]. De BelRAI-screener is een eigen Belgisch instrument, ontwikkeld met financiering van de Belgische overheden in overleg met interRAI en met wetenschappers die lid zijn van interRAI^[12]. In Vlaanderen wordt BelRAI digitaal toegepast via het Vlaams IT-platform BelRAI^[13].

Voor het acute ziekenhuis bestaan de interRAI-instrumenten AC en AC-CGA^[11]. Wie BelRAI-resultaten leest of BelRAI in software inbouwt, werkt met interRAI-items, -schalen en -CAP's; in BelRAI worden CAP's, RUG's en schalen enkel centraal berekend^[5]. Een ziekenhuis of softwareleverancier die interRAI buiten BelRAI wil inzetten, heeft volgens interRAI een schriftelijke licentie nodig^[1].

Aanbeveling: ga bij een EPD-integratie na of het gebruik onder de Belgische nationale licentie via BelRAI valt, in plaats van zelf interRAI-items in formulieren over te nemen.

• Zetel en bestuursorganen van interRAI werden op interrai.org niet gevonden; enkel de rechtsvorm staat er^[1].
• Of AC-CGA in de Belgische BelRAI-toepassing beschikbaar is, is niet eenduidig: zie BelRAI 2.0 (federale databank en webservice)^[11].
• interRAI hernoemde CAP's tot 'Collaborative Action Plans'^[7], terwijl het protocolakkoord van 2018 nog 'Clinical Assessment Protocol' gebruikt^[5]; welke benaming of versie BelRAI vandaag volgt, is niet nagegaan.