Protocolakkoord BelRAI (26 maart 2018)

Het Protocolakkoord BelRAI werd op 26 maart 2018 in Brussel gesloten; de Atlas leest de tekst zoals bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 4 juni 2018^[1]. Het is een akkoord tussen de federale overheid en de deelstaten over BelRAI, het Belgische systeem voor gestandaardiseerde zorgbeoordelingen met instrumenten van interRAI^[1]. Volgens het protocol is de prioritaire doelstelling van BelRAI de ondersteuning van het zorgplan, om de kwaliteit en continuïteit van zorg te optimaliseren^[1]. Tot de doelstellingen behoort ook het mogelijk maken van een recht op tegemoetkoming of financiering van zorg voor een persoon^[1].

Voorgeschiedenis

Begin jaren 2000 opperden de ministers van Volksgezondheid op federaal en deelstaatniveau het idee van een uniform beoordelingsinstrument voor de afhankelijkheidsgraad van kwetsbare personen^[2]. In mei 2006 sloten de Belgische autoriteiten een akkoord met interRAI om de implementatie van de instrumenten te testen^[2], waarna BelRAI ongeveer tien jaar experimenteel werd gebruikt in studies en projecten^[2]. Het protocolakkoord verbindt de partijen ook tot de toegang van de patiënt en zijn mantelzorgers tot de eigen gegevens, in uitvoering van actiepunt 10 van het Plan eGezondheid 2015-2018^[1]; zie Interfederaal actieplan eGezondheid.

Instrumenten en resultaten. Vanaf 2018 bestaat het BelRAI-instrument uit zes uitgebreide multidisciplinaire instrumenten en twee vereenvoudigde instrumenten (screeners)^[1]. Uit de ingezamelde gegevens worden met algoritmes van interRAI CAP's, RUG's en schalen berekend^[1], en die berekende scores worden enkel in de centrale toepassing gemaakt en nooit uit een andere toepassing opgeladen^[1]. In de BelRAI-omgeving worden geen instrumenten toegevoegd die niet beantwoorden aan de logica van de interRAI-instrumenten^[1].

Toegang. Alle zorgverleners onder de gecoördineerde wet van 10 mei 2015 met een therapeutische of zorgrelatie met de patiënt hebben toegang tot diens BelRAI-gegevens^[1]. De patiënt en zijn mantelzorgers krijgen toegang tot hun eigen gegevens^[1]; volgens belrai.org loopt die toegang sinds januari 2023 via MyBelRAI^[2].

Architectuur. Gegevens die in gedecentraliseerde software zijn ingezameld en afgesloten, moeten binnen 24 uur automatisch via een webservice met de centrale database worden gesynchroniseerd^[1]. De gegevens worden opgeslagen in een centrale database in de g-cloud^[1]. Het datawarehouse wordt gebouwd, onderhouden en ter beschikking gesteld door healthdata.be^[1].

Bestuur. De juridische verantwoordelijkheid voor het beheer van de database, het datawarehouse, de webtoepassing en de website belrai.org en voor de controle op het gebruik ervan ligt bij de FOD Volksgezondheid^[1]. De implementatie en aansturing van BelRAI en de centrale database vallen onder de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid, ondersteund door de interkabinettenwerkgroepen Chronische ziekten en eGezondheid^[1]. Het protocol richt een BelRAI-stuurgroep op met vertegenwoordigers van elke deelstaat, de federale beleidscel, de FOD Volksgezondheid, het RIZIV en drie wetenschappelijke deskundigen^[1].

interRAI en kosten. De contractuele afspraken met interRAI worden gemaakt door de Belgische Staat (FOD Volksgezondheid) in overleg met de deelstaten^[1], en de gebruikersrechten worden betaald als nationale licentie^[1]. Vanaf 2019 worden de BelRAI-kosten voor 80% door de federale overheid en voor 20% door de deelstaten gedragen^[1].

Het samenwerkingsakkoord eHealth & BelRAI was volgens een antwoord op een Vlaamse schriftelijke vraag van februari 2026 nog niet gefinaliseerd^[4]. Of dat akkoord dit protocol zal aanvullen of vervangen, werd niet gevonden.

• Instrument: Acute care is een van de zes uitgebreide instrumenten uit het protocol^[1]; een algemene gebruiksplicht voor ziekenhuizen staat niet in de geciteerde bepalingen.
• Eigen software: wie beoordelingen in eigen software afsluit, synchroniseert ze binnen 24 uur via de webservice^[1] en laadt geen zelf berekende scores op^[1].
• Toegang: raadplegen vraagt een therapeutische of zorgrelatie met de patiënt^[1].

• Of het protocol nog onverkort geldt, werd niet nagegaan; het ontwerp-samenwerkingsakkoord eHealth & BelRAI is nog niet gefinaliseerd^[1][4].
• Het protocol noemt healthdata.be als bouwer van het datawarehouse^[1]; healthdata.be ging op 1 april 2026 over van Sciensano naar het Health Data Agency^[5], terwijl belrai.org het beheer nog bij Sciensano legt^[3].
• Het protocol noemt bij acute zorg enkel 'Acute care'^[1], terwijl de eHealth-dienstpagina AC en AC-CGA noemt^[6].