SNOMED CT Belgische editie (releases, refsets, BE Maps)

De Belgische editie is de Belgische release van SNOMED CT, die het Terminologiecentrum van de FOD Volksgezondheid als National Release Center (NRC) publiceert^[4]. Sinds november 2024 is ze een volledige momentopname met internationale en Belgische inhoud, en geen extensie meer^[1]. Vroeger bevatte de Belgische extensie vooral Nederlandse en Franse beschrijvingen van internationale concepten plus language refsets, die samen met de meest recente International Edition gebruikt moesten worden^[4]. De editie van september 2026 bevat concepten, relaties en referentiesets met Nederlandse, Franse en Duitse vertalingen^[2]. Beheer, licentie en het algemene gebruik van SNOMED CT staan op SNOMED CT; deze pagina behandelt de releases, de refsets, de BE Maps en de BE Drug Extension.

Het Terminologiecentrum verdeelt en beheert SNOMED CT in België en maakt de Nederlandse en Franse vertalingen ^[5] (zie Terminologiecentrum (FOD Volksgezondheid)). Licentiehouders downloaden de Belgische release via MLDS ^[4]; het Terminology Portal verwijst ook naar de REST API van MLDS voor toegang tot de Belgische releases en voor integratie met andere systemen^[6]. Sinds 2025 verspreidt het Terminologiecentrum de editie ook via de Belgische terminologieserver (FHIR)^[1]. Externe bijdragen moeten uiterlijk op de laatste werkdag van de maand vóór de geplande release bij het NRC binnen zijn^[7]. Enkel sets die uitsluitend uit SNOMED CT-concepten bestaan, mogen als referentieset van SNOMED CT België gepubliceerd worden^[8]; subsets met uitsluitend interne (niet-SNOMED CT) codes kunnen via de Ontoserver van het Terminologiecentrum gepubliceerd worden^[8].

Historiek. De eerste Belgische release dateert van 15 maart 2018 en was een pilootproject rond de Kaiser Permanente-refset "Hospital Core"^[4]. De tweede release hergebruikte vooral bestaande vertalingen uit SAMv2 ^[4]; de release van maart 2020 (BEMARC20) bracht bijkomende SAMv2-vertalingen en een refset rond allergie ^[4]. De laatste release die de oudere FOD-webpagina beschrijft, is BESEPT20 (september 2020)^[4]. Sinds de release van juni 2026 neemt de editie de Duitse vertalingen van het Duitse NRC over, telkens de maand na hun halfjaarlijkse publicatie^[2].

Releasekalender. Volgens de Release Policy (PDF zonder datum in de tekst; bronmetadata juni 2025) verschijnt de editie elke maand op de 15de, behalve in januari en augustus^[7]. Oudere bronnen noemen een halfjaarlijkse release via MLDS^[5], volgens de FOD-pagina op 15 maart en 15 september^[4]; ook SNOMED International en de FOD-beschrijving van het Terminologiecentrum spreken van halfjaarlijkse releases^[5]. Interpretatie: de Release Policy is de recentste primaire bron en heeft voorrang. Het releasebeleid van november 2024 verfijnt dat per onderdeel: concepten, vertalingen en value sets maandelijks, klinische refsets halfjaarlijks en mappings jaarlijks^[1]. In MLDS telt het package 'Belgian National Edition' 29 versies, van maart 2019 tot september 2026; sinds november 2024 verschijnt bijna elke maand een versie, maar april 2025 ontbreekt in de lijst (interpretatie van de packagelijst, 29/09/2026)^[9].

Release 20260915 (september 2026, productie). Deze release bevat 269 nieuwe en 75 geïnactiveerde concepten uit de recentste International Edition^[2], maar geen nieuwe Belgische concepten^[2]. Er werd één refset bijgewerkt, de Belgian Transversal FHIR HL7 subset for Body Location; refsets worden enkel opnieuw gepubliceerd als ze gewijzigd zijn^[2].

Versies op de servers. Op 26/09/2026 toonde de publieke metadata van de FOD-Ontoserver de Belgische versies 20250715 en 20251215^[10], en die van de publicatieserver dte-tx 20260515 en 20260915^[11] (interpretatie van servermetadata). De tegenstrijdigheid staat uitgewerkt op Belgische terminologieserver (FHIR).

Vertalingen. De drie nationale language refsets van release 20260915 tellen samen 634.074 actieve Nederlandse beschrijvingen (voorkeursterm en aanvaardbaar synoniem) voor actieve concepten, 481.175 Franse en 195.868 Duitse ^[2]. Sinds de release van maart 2026 tellen die cijfers enkel actieve beschrijvingen binnen actieve concepten^[2]. Interpretatie: vergelijk ze dus niet rechtstreeks met oudere cijfers, zoals de bijna 580.000 Nederlandse en 250.000 Franse gevalideerde vertalingen van de oudere FOD-pagina^[5] of de 295.776 concepten met een Nederlandse vertaling in de nieuwsbrief 2024-01^[12]; die tellen ook anders (vertalingen of concepten in plaats van beschrijvingen).

Twee soorten refsets. De editie bevat refsets voor klinische registratie in EPD-software (halfjaarlijks, mei en november) en refsets voor data-interoperabiliteit, vooral subsets die value sets uit Belgische FHIR-profielen voorstellen (maandelijks bij wijzigingen)^[2].

Stand mei 2024 bevatte de Belgische extensie al subsets voor verpleegkunde, medische problemen en vier specialismen, plus vier refsets met de concepten uit de value sets van de CareSets Allergy Intolerance en Vaccination^[12]; zie BIHR: CareSets en EHDS-roadmap. De roadmap van maart 2025 vermeldde de subsets voor cardiologie, intensieve zorg, hematologie en infectieziekten al^[13]. Voor de ziekenhuiscontext laat het Terminologiecentrum (stand maart 2025) een Problem List Reference Set en Medical Speciality Reference Sets voor het patiëntendossier ontwikkelen en onderhouden, samen met externe partijen^[3].

Huisartsen-refset (GP RefSet). De Belgische GP subset ontstond uit de map tussen 3BT en SNOMED CT en werd daarna uitgebreid^[2]. De twee GP language refsets bevatten in release 20260915 samen 17.193 Nederlandse en 15.238 Franse vertalingen; de GP RefSet wordt dus als deel van de maandelijkse editie gepubliceerd^[2]. In mei 2024 telde de zesde versie 17.776 Nederlandse en 16.141 Franse termen^[12]; ook dat is een andere telwijze dan in 2026 ^[2].

Bekend probleem (september 2026). De RVF-validatie vond 70 ongeldige records in de Belgische subset voor medische problemen (40811000172108); het NRC corrigeert ze vóór de release van november, omdat klinische refsets een halfjaarlijkse cyclus volgen^[2].

Refset-overzicht. Het enige gevonden actuele refset-overzicht staat in de release notes op de Confluence van SNOMED International; de documentenbibliotheek van het Terminology Portal bevat geen releaselijst en geen refset-overzicht (interpretatie van de portaal-API, 29/09/2026)^[14].

Volgens de Release Policy bevat elke release "BE Maps" naar andere systemen zoals ICD (voor facturatie of statistiek) en een BE Drug Extension^[7]. Het refset-overzicht van september 2026 noemt echter geen map-refsets en geen BE Drug Extension; de BE Maps staan als aparte MLDS-packages met november 2023 als recentste versie, terwijl de GP subset zelf wel in de editie zit (interpretatie)^[2].

Mappingprojecten (geen gepubliceerde maps). Stand maart 2025 liepen er mappingprojecten van SNOMED CT naar ICHI, ICF, BelRAI en ICPC-3^[3]; de BelRAI-map koppelt aan de verzameling beoordelingsinstrumenten voor functioneren en zorgbehoeften^[3] (zie BelRAI 2.0 (federale databank en webservice)). Een gepubliceerde map naar ICPC-3 werd op 29/09/2026 niet gevonden (gap).

Naar ICD-10-BE. Een officiële map van de Belgische editie naar ICD-10-BE werd niet gevonden; ook de ICD-pagina van het Terminology Portal biedt geen mappingtabel aan (interpretatie, 29/09/2026)^[18]. Interpretatie: de internationale SNOMED CT-naar-ICD-10-map (WHO-ICD-10) zit vermoedelijk in de editie, omdat die de International Edition bevat, maar dat is niet uitdrukkelijk bevestigd en het is geen map naar ICD-10-BE^[2]. De alternatieven staan op SNOMED CT.

BE Drug Extension. Volgens de Release Policy bevat ze namen van geneesmiddelen, ingrediënten, toedieningswijze, sterkte en lokale merknamen^[7]. Stand maart 2025 werkte het Terminologiecentrum aan de integratie van SNOMED CT-codes uit de Belgische geneesmiddelenextensie in SAM v2, op basis van een mapping van SAM v2-concepten; dat is een lopend project, geen gepubliceerd product^[3]. Zie SAM v2 – Authentieke Bron Geneesmiddelen. Een publieke omschrijving van haar status (aparte module? in welke release?) werd niet gevonden (gap).

• Klinische registratie: de refsets voor medische problemen en specialismen zijn bedoeld voor registratie in EPD-software^[2]; de problem-list-refset en specialisme-refsets voor het patiëntendossier richten zich uitdrukkelijk op de ziekenhuiscontext^[3].
• FHIR-profielen: de core-clinical IG dateert de gebruikte Belgian Edition op "15-mai 2026"^[19]; zie Belgische FHIR-implementatiegidsen.
• Roadmap: de planning voor SNOMED CT in EPD's (lokale terminologieserver, gecodeerde probleemlijst) staat op SNOMED CT.

• Implementatievoorwaarde: een Affiliate-licentie is nodig voor wie de Belgische core-clinical FHIR-specificaties implementeert^[20].
• Updatefrequentie: tien releases per jaar volgens de Release Policy^[7], met klinische refsets halfjaarlijks^[1].
• Aanbeveling: vraag de EPD-leverancier welke specialisme-refsets (bv. cardiologie, intensieve zorg) en welke versie van de subset voor medische problemen de software laadt, en of de correctie van november 2026 wordt meegenomen.
• Aanbeveling: gebruik de BE Maps niet als basis voor MZG-codering in ICD-10-BE; ze vertrekken vanuit de huisartsen-subset en dateren van november 2023.

De BE Maps vertrekken vanuit de huisartsen-subset en niet vanuit de volledige editie^[16][17]. Interpretatie: voor ziekenhuisspecialismen of MZG-codering bieden ze weinig houvast. Een publiek, citeerbaar refset-overzicht bestaat enkel in de release notes^[14].

• Mappings jaarlijks versus laatste in 2023 (open tegenstrijdigheid): volgens het releasebeleid van november 2024 verschijnen mappings jaarlijks^[1], maar in MLDS dateren alle Belgische map-packages van november 2023 of vroeger^[15][16][17]. Niet gevonden ≠ bestaat niet.
• Maandelijks versus ontbrekende april 2025 (open tegenstrijdigheid): de Release Policy noemt maandelijkse releases behalve januari en augustus^[7], maar april 2025 ontbreekt in de MLDS-lijst^[9].
• Releasekalender: maandelijks (Release Policy) versus halfjaarlijks (oudere bronnen)^[7][4].
• Doel van de GP-map naar ICD-10: WHO-ICD-10 of ICD-10-BE is niet gepreciseerd^[16].
• BE Drug Extension: Release Policy noemt haar als vast onderdeel^[7], het refset-overzicht van september 2026 niet^[2]; enkel een project in SAM v2 is gevonden^[3].
• Vertaalcijfers: door de nieuwe telwijze sinds maart 2026 zijn de cijfers van 2024 en 2026 niet vergelijkbaar ^[2].