ICPC-2 (en ICPC-3)

ICPC (International Classification of Primary Care) werd ontwikkeld door de WONCA International Classification Committee (WICC) en in 1987 voor het eerst gepubliceerd door Oxford University Press^[1]. Het is een classificatie, geen referentieterminologie: ICPC-2 classificeert de contactreden, de behandelde problemen/diagnosen en interventies, en ordent die in een episode-of-care-structuur^[2]. ICPC-2 heeft een biaxiale structuur met 17 hoofdstukken, elk verdeeld in 7 componenten (van symptomen tot ziekten)^[3]. De WHO heeft ICPC-2 binnen de WHO-FIC-familie aanvaard, vooral als classificatie van contactredenen^[3]. Volgens Domus Medica is ICPC op eerstelijnsproblematiek gericht en daardoor grofmazig en weinig specifiek^[4].

Volgens SNOMED International wordt ICPC-2 ontwikkeld en onderhouden door de WICC en ligt het copyright van ICPC bij WONCA^[5]. ICPC-3 wordt beheerd door de WONCA ICPC-3 Foundation^[6]. In België verzorgt het Terminologiecentrum van de FOD Volksgezondheid onderhoud, ondersteuning en release van onder meer de classificaties ICPC, ICD, ICHI en ICF^[7]. De concrete licentievoorwaarden van WONCA voor gebruik in België werden niet gevonden.

Volgens de SNOClass-brochure werd ICPC-3 in drie en een half jaar ontwikkeld, met betere koppelingen naar ICD-11, ICF, ICHI en SNOMED CT^[9]. De codeerregels van ICPC-3 bouwen voort op die van ICPC-2^[11]. Domus Medica noemt ICPC-1 en ICPC-2 verouderd; dat was de aanleiding voor ICPC-3^[8]. De Franse vertaling (CISP-3) werd gemaakt door leden van de Franstalige CISP Club^[12].

Huisartsen. Volgens eHealth wordt ICPC-2 in België door huisartsen gebruikt voor codering, in combinatie met ICD-10 (zie ICD-10-BE)^[2]. Dat gebeurt meestal via de huisartsenthesaurus: 3BT is volgens de FOD de meest gebruikte interfaceterminologie in de Belgische huisartsgeneeskunde, en meer dan 51.000 termen hebben een IBUI-code en een mapping naar ICD-10 en ICPC-2^[13]. De thesaurus koppelt elk tweetalig concept aan minstens één paar ICPC-2/ICD-10-codes^[14]. Procedure- en interventieconcepten zijn niet aan ICD gekoppeld, maar enkel aan één ICPC-code^[14].

Registratiecriteria. De registratiecriteria 2019 voor huisartsensoftware vereisen dat de software in de eerste plaats naar referentietabellen verwijst, waaronder IBUI/Thesaurus en ICPC-2/ICD-10-CM^[15]. De software moet minstens ICD-10-, ICPC-2- en ATC/CNK-codes kunnen lezen en integreren^[15]. De Evidence Linker (koppeling van diagnosen aan CEBAM-richtlijnen) wordt in huisartsensoftware getriggerd door ICPC-codes^[15].

Uitwisseling. In SUMEHR 2.0 worden voor risico's en antecedenten IBUI, ICPC-2 en ICD-10 als codificaties aanbevolen^[16]. De KMEHR-tabel ICPC (versie 1.0, 05/11/2009) bevat slechts een klein illustratief uittreksel^[2]. In de federale FHIR-IG Prescription Search Support (v1.1.0; zie Belgische FHIR-implementatiegidsen) bevat een ValueSet codes uit ICPC-2, naast ICD-10-CM en SNOMED CT^[17].

Overgang naar SNOMED CT. Volgens Domus Medica koos de Belgische overheid voor SNOMED CT om het informatieverlies tussen ICPC en ICD te vermijden^[4]. De uniforme 3BT is een eenmalige versie die niet verder evolueert; de huisartsenthesaurus werd als General Practitioner Reference Set in de Belgische SNOMED CT-extensie geïntegreerd^[13]. Het Terminologiecentrum meldde in januari 2021 dat de GP RefSet beschikbaar was^[18]. Bij de lopende samenwerkingsprojecten van het Terminologiecentrum (maart 2025) horen maps 3BT–SNOMED CT, GP subset–ICD-10 en GP subset–ICPC-2^[19], en SNOMED CT–ICPC-3^[19]; of die maps al gepubliceerd zijn (bv. via de Belgische terminologieserver (FHIR)), werd niet gevonden; een UGent-project (1 januari 2024 – 31 december 2025) ontwikkelt daarvoor een mappingproces^[10]. SNOMED International meldt dat zijn eigen map van SNOMED CT naar ICPC gedeprecieerd is^[20].

Beleid. De B-IHR-conceptnota beoogt codering volgens onder meer SNOMED CT, ICPC-3, ICD-11 en LOINC^[21]. Voor de EHDS vraagt België per relevant veld één Europese waardenset, bij voorkeur SNOMED CT, met mapping naar onder meer ICPC-3^[22].

• Huisartsen coderen met ICPC, ziekenhuizen registreren veelal volgens ICD; mappingtabellen bestaan, maar er gaat vaak relevante informatie verloren^[4]. Diagnosen in een Sumehr of verwijzing kunnen dus ICPC-2- of IBUI-codes bevatten^[16].
• In een presentatie over SNOMED CT in het EPD (05/11/2025) staat dat het EPD moet kunnen werken met mappings van SNOMED CT naar classificaties zoals ICPC-2/3 voor statistiek en rapportering^[23]. Interpretatie: ICPC wordt zo een van SNOMED CT afgeleide classificatie; bij de start van een UGent-project bestond zo'n automatische afleiding via mapping nog niet^[10], en het project ontwikkelt daarvoor een mappingproces^[10].
• Aanbeveling: bewaar bij ontvangen huisartsgegevens de oorspronkelijke code (ICPC-2/IBUI) en het codesysteem, en map niet zelf naar ICD-10-BE voor officiële registratie zonder klinische validatie.

• Mappings tussen ICPC en ICD bestaan, maar veel codes zijn niet rechtstreeks uitwisselbaar^[4].
• De internationale GP/FP-subset en de map naar ICPC-2 werden tussen 2010 en 2013 ontwikkeld; de laatste release notes dateren van juli 2018^[5]. Die internationale map is gedeprecieerd^[20].
• Bij de start van het UGent-project bestond geen automatische afleiding via mapping van SNOMED CT naar ICPC-3^[10].

• ICPC-2 of ICPC-3? De registratiecriteria 2019 en SUMEHR 2.0 noemen ICPC-2^[15][16], terwijl de B-IHR-conceptnota en het Belgische EHDS-principe ICPC-3 noemen^[21][22]. Een Belgische beslissing of tijdlijn voor de overgang werd niet gevonden.
• De FOD-informatie over 3BT is een archiefkopie uit 2022^[13]; een actuele pagina werd niet gevonden.
• Niet gevonden: of de map GP subset–ICPC-2 gepubliceerd is en in welke release, en of een officiële map SNOMED CT–ICPC-3 intussen verschenen is.
• Nieuwere functionele registratiecriteria voor huisartsensoftware die ICPC-2/IBUI vervangen, werden niet gevonden.