ICD-10-BE

ICD-10-BE is een classificatie (statistisch, exhaustief) voor diagnosen en procedures, geen klinische terminologie zoals SNOMED CT. België sloot een akkoord met de Amerikaanse CDC om ICD-10-CM en ICD-10-PCS samen als "ICD-10-BE" aan te duiden^[1]. Het is dus de Belgische versie van ICD-10-CM/PCS, met een vertaling naar het Nederlands en het Frans^[1]. Volgens de FOD-presentatie van 2014 gaat het voor ICD-10 om een onofficiële vertaling, beperkt tot codelabels, en blijven de codes in de officiële bronnen in het Engels^[1]. Of ICD-10-BE ook inhoudelijke Belgische aanpassingen bevat, werd niet onderzocht. Vanaf MZG 2015/1 bestaat ICD-10-BE uit ICD-10-CM (diagnosen) en ICD-10-PCS (procedures)^[3].

De voorganger ICD-9-CM heeft een eigen pagina, ICD-9-CM; tot en met MZG 2014 werd in de MZG uitsluitend ICD-9-CM gebruikt voor diagnosecodering^[3]. Deze pagina beschrijft de overgang naar ICD-10-BE.

Interpretatie: de term "IDC9" in de oorspronkelijke onderzoeksvraag is vermoedelijk een letteromwisseling voor ICD-9, in de Belgische ziekenhuiscontext concreet ICD-9-CM zoals gebruikt in de MZG t.e.m. registratiejaar 2014 ^[3]. Dit is een eigen lezing, geen bronfeit.

De FOD Volksgezondheid publiceert de officiële coderingsrichtlijnen^[7] en berekent de APR-DRG zelf met een grouper; ziekenhuizen geven die niet mee^[6].

Licentie (stand 2014, volgens de FOD-presentatie): voor ICD-10 bestond een licentie met de WHO en voor ICD-10-CM een akkoord met de Amerikaanse CDC^[1]. ICD-10-PCS werd overgenomen van de Amerikaanse CMS en valt in het publieke domein^[1]. De FOD-codeertool was gratis toegankelijk en werd gratis verdeeld aan ziekenhuizen en leveranciers^[1]. De actuele licentievoorwaarden voor gebruik in software werden niet gevonden (open vraag).

Het KB van 10 april 2014 verving vanaf 1 januari 2015 de MZG-registratie in ICD-9-CM door ICD-10-CM/PCS ^[2]. Welke versie geldt, hangt af van het registratiejaar (niet van de publicatiedatum):

De MZG-richtlijnen koppelen aan elke versie ook een codeerhandboek, waarvan het jaar kan afwijken van het versiejaar (bv. ICD-9-CM versie oktober 2004 met handboek 2005)^[3]; de tabel neemt de handboeken niet op.

ICD-10-BE versie 2025 en APR-DRG V42. Met omzendbrief DBI/OMZ-CIR/n.03_25 van 02-06-2025 liet de FOD aan de ziekenhuizen weten dat het haar voornemen is om gegevens gecodeerd in ICD-10-BE versie 2025 vanaf 01/01/2026 te groeperen met de grouper Solventum APR-DRG V42^[4]. Dezelfde omzendbrief past APR-DRG V42 ook toe op de laagvariabele zorg voor opnames vanaf 01/01/2026; de overgang van V40 naar V42 wijzigt de definitie van de patiëntengroepen 16, 17, 18, 31, 42 en 43^[4]. De FOD (Cel Standaarden) publiceerde op 06/11/2025 het handboek ICD-10-BE versie 2025 op het Belgian Health Terminology Portal, opgesteld volgens de versie 2025 van de officiële codeerrichtlijnen^[5]. Geverifieerd is de Franstalige versie ('Manuel ICD-10-BE Version 2025'); 'v1.0' komt uit de bestandsnaam, en een Nederlandstalige versie is in die bron niet bevestigd. Het voorwoord noemt info.icd@health.fgov.be als contactadres voor codeervragen en foutmeldingen^[5]. Daarmee is de eerder enkel door leverancier Arxis gemelde "codeerhandboek ICD-10-BE 2025 versie 1.0"^[9] bevestigd als officieel FOD-document. Luxemburg, dat ICD-10-BE ook gebruikt, schrijft voor zijn eigen registratie van ziekenhuisverblijven met ontslagdatum in 2026 eveneens het handboek versie 2025 voor^[10]; dat is Luxemburgse regelgeving, maar bevestigt het versiejaar. Op het Terminology Portal staan referentielijsten "FY2025_Reflist_ICD-10-BE" in versies v1.0 tot v1.2 (bestandsnamen, inhoud niet geopend)^[11]. Interpretatie: "2025" verwijst naar de Amerikaanse jaargang van ICD-10-CM/PCS en niet naar het registratiejaar; het handboek steunt op de versie 2025 van de officiële codeerrichtlijnen^[5]. Hoe deze versie zich verhoudt tot de MZG-richtlijnen, staat onder 'Onzekerheden'.

Overgang ICD-9-CM → ICD-10-BE. De FOD-codeertool icd10be.health.belgium.be bood (stand 2014) onder meer conversie tussen ICD-9-CM en ICD-10-BE^[1]; dezelfde slide vermeldt ook 'crossmap tables'^[1]. Voor de APR-DRG-berekening geldt een geldige ICD-9-CM-code t.e.m. MZG 2014/2 en een ICD-10-BE-code vanaf MZG 2015/1 als geverifieerde opnamediagnose^[6].

ICD-11. In de FOD-analyse van alternatieven (presentatie 2014) werd genoteerd dat een latere overgang naar ICD-11-CM/PCS makkelijker zou verlopen via ICD-10-BE^[1]; ICD-11-CM werd toen pas rond 2039 verwacht ^[1]. Het gaat dus om de Amerikaanse klinische modificatie, niet om ICD-11 van de WHO. Interpretatie: de slide somt alternatieven met hun nadelen op; dat wachten op ICD-11-CM/PCS daarom werd afgewezen, is een afleiding. De B-IHR-conceptnota (2023) noemt ICD-11 bij de internationale terminologieën en classificaties waarvoor aandacht nodig is ^[8]. Interpretatie: dat is een beleidsambitie, geen implementatiebesluit. Volgens de SNOMED CT-roadmap van het Terminologiecentrum (maart 2026) wordt ICD-11 geïmplementeerd en gebruikt via een mapping vanuit SNOMED CT; dat is een beleidsvoornemen zonder datum^[12]. Een officieel Belgisch invoeringsplan voor ICD-11 werd niet gevonden (wat niet betekent dat het niet bestaat). Zie ook BIHR (Belgian Integrated Health Record).

• MZG-registratie (wettelijk geregeld): diagnosen en procedures in de Minimale Ziekenhuisgegevens worden sinds MZG 2015/1 in ICD-10-BE gecodeerd^[3], op basis van het KB van 10 april 2014^[2].
• Procedures breder dan de MZG (volgens de FOD): volgens een informatieve FOD-webpagina (archiefkopie juni 2025) trad ICD-10-PCS op 1 januari 2015 in werking en moet elke applicatie en databank waarin medische procedures worden geregistreerd dit classificatiesysteem gebruiken^[7]. Die pagina is geen rechtsnorm; een wettelijke grondslag voor deze bredere verplichting werd niet gevonden (gap).
• Financiering: de APR-DRG wordt door de FOD-grouper berekend op basis van de ICD-codering^[6]. Voor gegevens in ICD-10-BE versie 2025 vanaf 01/01/2026 is dat volgens de omzendbrief APR-DRG V42, ook voor de laagvariabele zorg^[4]. Volgens de FOD kunnen de gecodeerde gegevens onder meer dienen ter bepaling van de financiering van zorg^[7]. Hoe de APR-DRG precies doorwerkt in het BFM, staat niet in de hier geciteerde bronnen.
• Mapping met SNOMED CT: de FOD noemde in 2014 administratieve vereenvoudiging dankzij mapping met SNOMED CT als voordeel van ICD-10-CM/PCS^[1], en mapping van SNOMED CT naar ICD-10-CM en ICD-10-PCS als aandachtspunt ^[1]. Volgens de Release Policy van de SNOMED CT Belgian Edition (juni 2025) bevat elke release "BE Maps" tussen SNOMED CT en andere systemen zoals ICD, gebruikt voor facturatie of statistiek^[13]. De enige gevonden BE Map naar ICD vertrekt echter vanuit de huisartsen-refset, dateert van november 2023 en gaat naar 'ICD-10' zonder te preciseren of dat ICD-10-BE is^[14] (zie SNOMED CT Belgische editie (releases, refsets, BE Maps)). Een officiële map SNOMED CT → ICD-10-BE werd op 29/09/2026 niet gevonden: de ICD-pagina van het Terminology Portal (gewijzigd 17/07/2026) biedt referentielijsten ICD-10-BE, codeerhandboeken, Amerikaanse codesets en richtlijnen en een link naar de codeertool, maar geen mappingtabel (interpretatie)^[15].
• Alternatief: de NLM-map naar ICD-10-CM: de Amerikaanse NLM publiceert een SNOMED CT-naar-ICD-10-CM-map voor semi-automatische afleiding van ICD-10-CM-codes, voor terugbetaling en statistiek^[16]. Ze wordt bijgewerkt bij elke US Edition (maart en september)^[16], en wie ze gebruikt, moet een licentie hebben voor zowel SNOMED CT als ICD-10-CM^[16]. Interpretatie: ze dekt enkel het diagnosedeel (ICD-10-CM), niet ICD-10-PCS, volgt Amerikaanse versies die niet samenvallen met de ICD-10-BE-versie in de MZG, en een Belgische goedkeuring ervan werd niet gevonden^[16]. De internationale map van SNOMED International gaat naar WHO-ICD-10 (2016), niet naar ICD-10-CM^[17]; zie SNOMED CT.
• Eerste lijn en mappings: huisartsen coderen met ICPC, ziekenhuizen veelal met ICD; mappingtabellen bestaan, maar er gaat vaak relevante informatie verloren^[18]. De Belgische huisartsenthesaurus (nu onderdeel van 3BT) koppelt elk tweetalig concept aan minstens één paar ICPC-2/ICD-10-codes^[19]. Volgens dezelfde bron zijn procedureconcepten niet aan ICD maar enkel aan één ICPC-code gekoppeld^[19]. Interpretatie: "ICD-10" is daar vermoedelijk de WHO-versie en niet noodzakelijk ICD-10-BE.

• Wettelijke verplichting: MZG-codering in ICD-10-BE (vanaf 2015, KB 10/04/2014)^[2].
• Volgens de FOD (geen wettelijke grondslag gevonden): ICD-10-PCS voor elke applicatie die medische procedures registreert^[7]. Lees dit niet als bewezen wettelijke plicht voor bv. OK-planning, RIS of LIS.
• Financiële impact: de codering bepaalt de APR-DRG die de FOD berekent^[6].
• Omschakeling 2026 (aangekondigd): zie de alinea 'ICD-10-BE versie 2025 en APR-DRG V42' en 'Onzekerheden' ^[4]. Aanbeveling: controleer of codeersoftware, referentielijsten (FY2025, laatst gevonden v1.2) en de opleiding van codeerders op versie 2025 staan, en vraag de FOD (info.icd@health.fgov.be) hoe verblijven over de jaargrens 2025-2026 moeten worden gecodeerd.
• Aanbeveling: bewaar voor analyses over 2008-2014 kennis van ICD-9-CM en de versie per registratiejaar; longitudinale analyses over 2015 heen kunnen een conversie naar ICD-10-BE vereisen.
• Aanbeveling: laat codeersoftware en EPD-diagnoselijsten de versie per registratiejaar volgen (niet per publicatiedatum), en schakel over op een nieuwe versie wanneer de FOD die aan een periode of MZG-jaar koppelt (via de MZG-richtlijnen of een omzendbrief, zoals voor versie 2025). Behandel ICD-10-BE als registratie-/financieringsclassificatie naast SNOMED CT voor klinische uitwisseling. Vraag de FOD of de bredere ICD-10-PCS-verplichting een bindende grondslag heeft voordat interne systemen erop worden aangepast.

ICD-10-BE volgt de Amerikaanse ICD-10-CM/PCS via het akkoord met de CDC^[1]. Interpretatie: Belgische versies volgen daardoor vermoedelijk Amerikaanse jaargangen met eigen ingangsjaren (niet in een bron bevestigd). De FOD-presentatie (2014) vermeldt een conversiefunctie en 'crossmap tables' in de codeertool, gratis verdeeld aan ziekenhuizen en leveranciers^[1]; een actuele downloadlocatie voor een mapping ICD-9-CM ↔ ICD-10-BE of SNOMED CT → ICD-10-BE werd niet gevonden^[15]. De huidige codeertool biedt enkel ICD-10-CM en ICD-10-PCS (versies 2025 en 2023) als zoekfilter; de conversie ICD-9-CM ↔ ICD-10-BE werd er niet teruggevonden (interpretatie, 29/09/2026)^[20]. Zie ICD-9-CM.

• Reikwijdte van de ICD-10-PCS-verplichting: FOD-webpagina versus KB (enkel MZG); uitgewerkt onder 'Gebruik in België'^[7][2]. Niet gevonden ≠ bestaat niet.
• ICD-10-BE versie 2025 vs. MZG-richtlijnen (tegenstrijdigheid): de FOD-omzendbrief van 02-06-2025 kondigt aan dat gegevens in ICD-10-BE versie 2025 vanaf 01/01/2026 met APR-DRG V42 gegroepeerd worden^[4], en het FOD-handboek versie 2025 dateert van 06/11/2025^[5]. De MZG-richtlijnen van februari 2026 noemen echter nog ICD-10-BE versie 2023 vanaf MZG 2024, zonder latere versie^[3]. Twee nuances: de omzendbrief spreekt van een "voornemen", niet van een besluit, en ze koppelt de versie aan een datum (01/01/2026), niet uitdrukkelijk aan het registratiejaar MZG 2026. Interpretatie: waarschijnlijk is de versietabel in de richtlijnen niet bijgewerkt en geldt versie 2025 voor verblijven vanaf 2026; Luxemburg past het handboek 2025 toe op ontslagen in 2026 ^[10] (zie hoger). Een FOD-bron die versie 2025 expliciet aan "MZG 2026" koppelt, werd niet gevonden (gap). De leveranciersmelding van Arxis (27/01/2026)^[9] is door het FOD-handboek bevestigd.
• ICD-11: geen tijdslijn gevonden; enkel een analyse over ICD-11-CM/PCS (2014) en een beleidsambitie (2023) ^[1][8].
• Mappings: geen officiële Belgische map SNOMED CT → ICD-10-BE en geen actuele ICD-9-CM ↔ ICD-10-BE-tabel gevonden (29/09/2026)^[15]; de NLM-map naar ICD-10-CM is een Amerikaans product zonder gevonden Belgische goedkeuring ^[16]. Niet gevonden ≠ bestaat niet.
• Licentie: de beschikbare informatie dateert van 2014^[1].
• "IDC9": interpretatie als ICD-9-CM, niet als ICD-9 (WHO)^[3].