Medidoc (labformaat)

'Medidoc' verwijst in deze pagina naar twee verwante dingen: een ouder berichtformaat (protocol) waarmee labo's resultaten naar huisartsensoftware sturen, en een lijst Medidoc-labocodes voor analyses. In een GitHub-issue rond de start van DIGIRELAB (2022) omschreef een deelnemer het bestaande formaat als bijvoorbeeld XML met het Medidoc-protocol^[1]. Volgens de leverancier Corilus werd midden jaren '80 een codeersysteem voor labo-onderzoeken gelanceerd om labo-analyses automatisch uit te wisselen met artsen die het EMD Medidoc gebruikten; die 'Medidoc labo-codes' werden gratis aan labo's ter beschikking gesteld^[2] (leveranciersclaim).

Let op de naam. 'Medidoc' is ook de naam van een softwarepakket voor artsen van Corilus dat op de NIC-lijst van erkende softwarepakketten staat^[3]. Dat product valt buiten deze pagina.

Interpretatie: het formaat liet labo's toe resultaten elektronisch in het huisartsdossier te integreren, vóór de huidige nationale standaarden; volgens Corilus groeiden de codes uit tot een eerste officieuze standaard^[2]. MEDIDOC werd in 1986 in Huisarts Nu voorgesteld als een nieuw, zeer volledig pakket computerprogramma's voor de huisartsgeneeskunde^[4]. Al in 1989 beschreef Huisarts Nu, op basis van ervaring met het MEDIDOC-programma, de integratie van labo-uitslagen in een volwaardig huisartsdossier^[5]. De codes dienen ook voor tweetalige weergave: een BVAS-bericht beschrijft een probleem dat enkel optrad wanneer een arts het laboverslag in een andere taal raadpleegde dan die van het labo^[6].

Er werd geen overheidsbron gevonden die Medidoc als standaard vastlegt, en geen publieke specificatie of versienummer (gap, geen bewijs van afwezigheid). 'Officieus' is de eigen formulering van de leverancier^[2].

Overgang naar FHIR (DIGIRELAB). Het huidige eHealth-formaat voor laboresultaten kan volgens de FOD nationale LOINC-codes, labospecifieke codes én niet-gecodeerde resultaten bevatten^[7]. In een GitHub-issue van de FHIR Technical Workshop (september 2022) schreef een deelnemer dat bij de start verwacht werd dat zenders en ontvangers enkele maanden het bestaande formaat, bijvoorbeeld XML met het Medidoc-protocol, zouden mogen blijven gebruiken^[1]; een officiële beslissing of de effectieve duur werd niet gevonden (gap). De FAQ van het project verwijst naar mappingtabellen tussen LOINC-codes en Medidoc- en RSW/FRATEM-codes die de LIS-leverancier kan gebruiken^[8]. Bij de ontwikkeling van de Belgische FHIR Lab-IG (zie Belgische FHIR-implementatiegidsen, november 2021) werd voorgesteld om in observaties naast LOINC ook Medidoc-codes en de eigen code van de zender op te nemen^[9]. Zie Uitwisseling van laboresultaten en, voor de aanvraagkant, Elektronische laboaanvragen.

Huisartsensoftware. Volgens de toelichting bij de registratiecriteria 2019 moest huisartsensoftware minstens een vorm van niet-gestandaardiseerde integratie van laboresultaten ondersteunen; gestandaardiseerde structurering werd pas voor de criteria 2020 voorzien^[10]. De software maakt daarbij onderscheid tussen het protocol (het geproduceerde document) en de eigenlijke resultaten^[10].

Leveranciersclaims over het huidige gebruik (gelabeld). - De leverancier van Medispring vraagt labresultaten bij voorkeur in FHIR, ondersteunt HealthOne (UTF-8) nog en verwacht verslagen van collega's in Medidoc-formaat^[11]. - Integratieleverancier Amaron biedt een koppeling die bestanden 'in het formaat van de huisarts' (Medidoc, HealthOne, MedAr, enz.) uit mappen leest en via de eHealthBox verstuurt^[12]. - Een LIS-leverancier (Clinisys) schreef in maart 2024 dat de overheid na succesvolle tests alle labo's bij wet zal verplichten labresultaten in HL7 FHIR naar huisartsenpakketten te sturen^[13]; een wettekst of datum wordt daarin niet genoemd.

• Ziekenhuislabo's en verslaggevende diensten die resultaten naar huisartsen sturen, kunnen tijdens de overgang meerdere formaten naast elkaar moeten ondersteunen (Medidoc, HealthOne-formaat, FHIR); zo vraagt een huisartsenpakketleverancier labresultaten bij voorkeur in FHIR maar ondersteunt HealthOne nog en verwacht verslagen van collega's in Medidoc-formaat^[11] (leveranciersclaim; interpretatie voor ziekenhuizen).
• Wie Medidoc-labocodes gebruikt, hangt af van een codelijst die volgens de leverancier door Corilus beheerd wordt en na registratie beschikbaar is^[2].
• Er is geen gevonden verplichting om Medidoc te gebruiken of ermee te stoppen; de overgang naar FHIR is beleid zonder datum^[7].
• Aanbeveling: houd in het LIS de mapping tussen eigen analysecodes, LOINC/ReTaM en eventuele Medidoc-codes bij, zodat het oude formaat kan uitdoven zonder verlies van vergelijkbaarheid met historische resultaten.

• Geen publieke specificatie gevonden: implementaties steunen op leveranciersdocumentatie en bilaterale afspraken.
• De codes zijn gevoelig voor fouten in tweetalige omzetting, zoals het voorval van 2019 toont^[6].

• Naamverwarring: 'Medidoc' duidt zowel een labo-uitwisselingsformaat^[1] als een huisartsenpakket van Corilus aan^[3]; bronnen maken dat onderscheid zelden expliciet. Hetzelfde geldt voor HealthOne (formaat en pakket, zie HealthOne).
• Overgangsperiode DIGIRELAB: de enige bron is de verwachting van een deelnemer in een GitHub-issue (2022), in de toekomende tijd en gevolgd door vragen over de aanpak^[1]; geen officiële beslissing van FOD, RIZIV of eHealth-platform gevonden.
• Einddatum: de FOD spreekt van een geleidelijke overgang^[7], een leverancier van een komende wettelijke verplichting^[13]; een wettekst of datum werd niet gevonden.
• Beheer: dat Corilus de labocodes beheert, steunt op de website van Corilus zelf^[2] en één BVAS-bericht^[6]; wie het berichtformaat beheert, werd niet gevonden.
• Niet gevonden: gebruikscijfers, transportkanaal en de volledigheid van de mapping Medidoc–ReTaM. Niet gevonden betekent niet dat het niet bestaat.