LOINC en de Belgische labosubset (ReTaM)

LOINC is een internationale terminologie voor laboratoriumtesten en observaties. In FHIR krijgt elk codesysteem een eigen URL (bv. http://loinc.org), zodat de herkomst van elke code expliciet is^[1]. België koos, zoals andere Europese landen, voor een beperkte nationale subset omdat de volledige LOINC minder werkbaar is; dat leidde tot de Belgische subset en ReTaM^[2]. De Belgische set laboratoriumcodes is een authentieke bron gebaseerd op LOINC^[3]. Voor concepten zonder LOINC-code wordt een sequentiële numerieke Albertcode toegekend ^[3].

LOINC en SNOMED CT vullen elkaar aan: namen van micro-organismen en lichaamsdelen in laborapporten zijn beter vertegenwoordigd in SNOMED CT dan in LOINC^[2]. Eenheden volgen UCUM: de UCUM-eenheid wordt in de LOINC-code van de Belgische subset geïntegreerd wanneer er consensus is over een specifieke eenheid, anders wordt een generieke code toegewezen^[2].

De Belgische set laboratoriumcodes wordt beheerd in ReTaM (Reference Table Management), een tool ontwikkeld door het eHealth-platform met steun van de FOD Volksgezondheid^[3]. Volgens de huidige broncode van de Belgische Lab-IG (CI-versie; bestand laatst gewijzigd 9/2/2026, een bestandsdatum en geen gedocumenteerde wijzigingsdatum van de link) verwijst de IG voor de subset naar de nieuwe ReTaM-toepassing op apps.health.belgium.be/retam^[4]. Interpretatie: de publicatie is verhuisd naar een FOD-domein; een FOD-bron die dit als officiële publicatieplaats bevestigt, werd niet gevonden; of ook het beheer van het eHealth-platform naar de FOD is verschoven, werd niet bevestigd. Licentievoorwaarden van LOINC (Regenstrief) werden in deze cyclus niet onderzocht (gap).

• Oudere FOD-pagina: de gepubliceerde Belgische subset droeg het versielabel 2017^[3].
• Exports op het Terminology Portal (interpretatie van bestandsnamen): publiek downloadbare ReTaM-exports van juli en oktober 2023, juni en oktober 2024, maart en september 2025; de laatst gevonden is ReTaM_Export_092025 ^[5]. Die exports werden niet geopend. Daarmee is het label "versie 2017" achterhaald.
• Nieuwe ReTaM-webapp: de toepassing bevat een LOINC-importhistoriek, maar welke LOINC-versie actief is, was zonder login niet leesbaar^[6]. De publicatieserver dte-tx laadt LOINC 2.82^[7]; dat is niet noodzakelijk de basisversie van de Belgische subset (interpretatie).

• FHIR Lab-IG: in de Belgische Lab-IG (v1.0.0, Trial Use) moeten labresultaten (SHALL) gecodeerd worden in LOINC volgens de subset van de FOD, anders met ALBERT-codes^[8]. Eenheden worden er in UCUM uitgedrukt; de KMEHR-tabel CD-UNIT wordt niet gebruikt^[8]. De enige gepubliceerde release is v1.0.0 (trial-use, 8 september 2022); daarnaast bestaat enkel een CI-build^[9][10]. Het eHealth-platform noemt het labo-IG werk-in-uitvoering^[11]. De verouderde subsetlink in de gepubliceerde IG staat onder 'Onzekerheden'. Zie Belgische FHIR-implementatiegidsen.
• Secundair gebruik: healthdata.be gebruikt bij labresultaten LOINC met voorrang voor de Belgische ReTaM-subset, afgestemd op het Terminologiecentrum van de FOD^[12].
• Delen via de hubs (voorstel): het DIGIRELAB Phase 3-API-voorstel ("Phase 2 & 3 meetings"; GitHub-bestand laatst gewijzigd maart 2026, "to be finetuned"; gebaseerd op overleg met de hubs in 2024-2025) beschrijft een doel-API die besproken werd met de hubs en enkele labo's^[13]. Observations worden daarin op LOINC-code doorzocht^[13]. Elke zoekvraag moet minstens een patiënt-id en een maximaal aantal resultaten bevatten^[13]. Dit is een voorstel, geen productie. Zie Hubs-metahubsysteem.
• Beleid: de B-IHR-conceptnota (2023) noemt LOINC bij de beoogde codering, naast onder meer SNOMED CT en ATC ^[14]. Frank Robben (eHealth-platform) stelde in juni 2026 dat een standaard voor de uitwisseling van labresultaten al twee jaar bestaat, maar niet veralgemeend is (nieuwsbron, parafrase door de journalist) ^[15]. Een aparte CareSet voor laboratoriumresultaten werd niet gevonden; de CareSet Clinical Observation dekt iets anders^[16]. Zie BIHR (Belgian Integrated Health Record).
• Europa: België vraagt in de EHDS-context per relevant veld één Europese waardenset, bij voorkeur op basis van onder meer SNOMED CT en LOINC^[17]. Testresultaten, inclusief labo, zijn een prioritaire EEHRxF-categorie ^[18], met toepassing vanaf 26 maart 2031^[19]. HL7 Europe publiceerde op 5 mei 2026 de Laboratory Report-IG versie 2.0.0 (STU 2)^[20]. Zie EHDS (European Health Data Space) en EEHRxF (European EHR Exchange Format).

• Implementatievoorwaarde in de Belgische Lab-IG (trial-use, geen wettelijke verplichting): LOINC volgens de FOD-subset, anders Albertcode, en UCUM-eenheden^[8].
• Financieringsvoorwaarde (breder): onder de BMUC-hubvoorwaarde moeten onder meer labo-resultaten binnen 0 tot 7 dagen via het hubs-metahubsysteem gepubliceerd worden^[21]. De voorwaarde legt in de geciteerde passage geen LOINC-codering op. Zie BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD.
• Europese richting: labresultaten vallen vanaf 2031 onder het EEHRxF^[19].
• Aanbeveling: laat het ziekenhuislabo zijn lokale testcodes mappen naar de actuele ReTaM-subset (export 09/2025 of nieuwer), niet naar de verouderde eHealth-link of de versie 2017. Leg het versiebeheer van die mapping vast (welke export, welke datum). Volg DIGIRELAB en een eventuele nieuwe Lab-IG-release op, en vraag de LIS- en EPD-leverancier hoe ze de Belgische subset en toekomstige updates inladen.

De Belgische subset is beperkt, zodat niet elke lokale test een LOINC-code heeft; daarvoor dient de Albertcode ^[3]. De ReTaM-app en het Terminology Portal zijn webapplicaties zonder server-side leesbare tekst; een citeerbare actuele versie of inhoud werd niet gevonden (gap). Of de subset als FHIR-ValueSet op de nationale terminologieserver beschikbaar is, werd niet nagegaan (zie Belgische terminologieserver (FHIR)).

• Publicatieplaats (canonieke vermelding): de gepubliceerde Lab-IG v1.0.0 verwijst voor de subset nog naar de oude eHealth-URL (vas.ehealth.fgov.be/webretam), die op 26/09/2026 een HTTP 404 gaf^[8], terwijl de CI-bron naar de nieuwe ReTaM-app op een FOD-domein verwijst^[4].
• Versie: zie 'Versies en tijdslijn' (versielabel 2017 versus exports tot september 2025); de onderliggende LOINC-versie is onbekend^[6].
• Beheerder: ReTaM werd ontwikkeld door het eHealth-platform^[3], maar draait nu op een FOD-domein ^[4]; de huidige beheersverdeling is niet bevestigd.
• Standaard voor labuitwisseling: welke "bestaande standaard" Frank Robben bedoelt, staat niet in de nieuwsbron ^[15]; de Lab-IG heeft sinds 2022 geen nieuwe release^[9].