Software voor de ziekenhuisapotheek: functies, lijsten en leveranciers

Wat moet software voor de ziekenhuisapotheek kunnen, en welke producten zijn er? Deze pagina is de canonieke deelpagina van Ziekenhuisapotheker en het gedeeld medicatieschema over software. De rol van de ziekenhuisapotheker, de ontslagmedicatie en het gedeeld Gedeeld medicatieschema staan op de hoofdpagina. Officiële lijsten voor officina-software staan op Apotheeksoftware in België en Apotheeksoftware: officiële lijsten per pakket; het EPD-landschap staat op EPD-markt van de Belgische ziekenhuizen. Leveranciersclaims zijn telkens zo gelabeld.

Functies en architectuur volgens de regelgeving

Het KB van 30 september 2020 noemt geen softwareproduct, maar legt taken op die in de praktijk software vragen. Welke functie bij welke component hoort, is een eigen lezing (interpretatie); de verplichtingen zelf staan in de tabel.

Volgens Zorgnet-Icuro (2022, in samenwerking met de VZA) omvat het werk van de ziekenhuisapotheek naast aankoop, registratie, bereiding, stockage en aflevering steeds meer taken zoals unidose verpakken en labelen, tracering en bedside scanning^[5]. Dezelfde bron stelt dat slechts een beperkt deel van de unit-dosisverpakkingen een scanbare code met de wettelijke gegevens heeft, terwijl ziekenhuizen die vanaf 1 januari 2023 moeten scannen ^[5].

Volgens de VZA (statement van 18/4/2024) vraagt een closed-loop-medicatieproces een robuust controlesysteem met barcodes om het vierogenprincipe bij toediening te borgen^[6]. Een netwerk van ziekenhuisapotheken kan volgens hetzelfde statement een centraal systeem voor aankoop, voorraadbeheer en distributie omvatten, met automatisering en data-analyse^[6]. Idealiter werkt zo'n netwerk met een uniform elektronisch voorschrijfsysteem^[6].

Externe koppelingen

• Recip-e (ambulant loket): in de Recip-e FHIR-API gebruiken ziekenhuisapotheken een eigen M2M-client, gescheiden van de voorschrijvende ziekenhuisclient (interpretatie: ze koppelen zelf als uitvoerder)^[7]. Zie Recip-e (elektronisch voorschrift in de ambulante sector) en UHMEP en het digitaal verwijsvoorschrift (eReferral).
• MyCareNet Hoofdstuk IV: de dienst voor ziekenhuizen laat ook de ziekenhuisapotheker akkoorden raadplegen ^[8]. Op de MyCareNet-lijst van erkende ziekenhuispakketten (situatie 22/05/2025) staat onder Hoofdstuk IV naast EPD's ook een apart apotheekpakket, Zorgi - ZCS (Drugbox)^[9]. Zie MyCareNet.
• SAMv2: het RIZIV noemt Zorgi in de lijst van software die op 31 maart 2025 in orde was voor SAMv2, zonder product of ziekenhuisapotheekmodule te noemen^[10]. Zie SAM v2 – Authentieke Bron Geneesmiddelen.
• Voorraadmelding: via de Stock Monitoring Tool in FarmaStatus kunnen onder meer ziekenhuisapotheken stockgegevens manueel of machine-to-machine doorgeven^[11].
• VIDIS en GFD: een productnaam van software waarmee ziekenhuisapotheken in productie aan VIDIS of het gedeeld farmaceutisch dossier deelnemen, werd niet gevonden (hiaat); zie Ziekenhuisapotheker en het gedeeld medicatieschema.

Officiële lijst: Recip-e, tabel 'Ziekenhuisapothekers'

De positieve Recip-e-lijst (laatste update 14/12/2022) heeft een aparte tabel 'Ziekenhuisapothekers' met negen pakketten, gevalideerd voor het ophalen van een voorschrift via eID of rijksregisternummer met reservatie^[2]. De gevonden validatiedata liggen tussen 4/3/2021 (Deliver-e) en 12/12/2022 (APO)^[2]. Hieronder staat de volledige lijst; het type is een eigen indeling (interpretatie).

De lijst noemt voor de drie eigen ontwikkelingen het ziekenhuis als softwarehuis; de Atlas neemt die namen hier niet over. Interpretatie: Recip-e-uitvoering in de ziekenhuisapotheek loopt zowel via het EPD als via aparte apotheek- of workflowsoftware^[2]. De validaties dateren van vóór de Recip-e FHIR-API; een lijst voor de nieuwe implementatie werd niet gevonden (hiaat).

Leveranciersclaims per product

Voor Workflower, ZORGI PHARMA en de Infohos-module bestaan geen aparte productpagina's, omdat onafhankelijke bronnen ontbreken. ZORGI PHARMA is niet hetzelfde als het ziekenhuis-EPD ZORGI CARE (ex-Xperthis Care, xCare) van dezelfde leverancier ^[16].

Het wettelijke kader is duidelijker dan de markt. Het KB van 30/9/2020 vraagt een geïnformatiseerd register met logging ^[1], productidentificatie met lotnummer^[1] en validatie vóór distributie^[1]. De enige gevonden officiële naamlijst toont een gemengd landschap van EPD's, aparte apotheek- en workflowsoftware en eigen ontwikkelingen^[2], maar dateert van 2022^[2]. Over ZORGI PHARMA en Workflower zijn enkel leveranciersclaims gevonden^[4][3]. Eigen lezing (interpretatie): het verschil tussen 'EPD met apotheekmodule' en 'aparte apotheeksoftware' is uit publieke bronnen niet per ziekenhuis af te leiden.

• Verplichting (KB 30/9/2020): een geïnformatiseerd afleverregister met logging^[1], productidentificatie^[1] en lotnummer sinds 1/1/2023^[1]. Het toedieningsschema en het farmaceutisch patiëntendossier zijn in Justel toekomstig recht^[1].
• Goede praktijk (beroepsvereniging): barcodes en het vierogenprincipe in een closed loop^[6]; centrale systemen voor aankoop, voorraad en distributie binnen een netwerk^[6].
• Aanbeveling (eigen): toets een pakket of EPD-module aan de taken uit het KB (validatie, geïndividualiseerde distributie, register met audittrail, lotnummer, toedieningsschema) en vraag productspecifiek bewijs voor Recip-e (FHIR), Hoofdstuk IV, SAMv2 en de Stock Monitoring Tool, in plaats van enkel een leveranciersbrochure.

Voor de Recip-e FHIR-API is een aparte M2M-client van de ziekenhuisapotheek nodig^[7]. Barcodes op unit-dosisverpakkingen ontbraken volgens Zorgnet-Icuro (2022) vaak, en zelf barcoderen vraagt grote investeringen ^[5]. Historisch vroeg de Infohos-module een eHealth-certificaat van het ziekenhuis (leveranciersclaim) ^[15].

• Art. 30 in werking? Justel geeft 1/1/2026 als inwerkingtreding, maar de tekst is maar bijgewerkt tot 11-04-2024; een latere wijziging of uitstel is niet uitgesloten^[1].
• Lotnummerplicht en praktijk: de registratie van het lotnummer geldt sinds 1/1/2023^[1], terwijl Zorgnet-Icuro in 2022 meldde dat slechts een beperkt deel van de unit-dosisverpakkingen een scanbare code had ^[5]. Hoe ziekenhuizen dat in 2026 oplossen, werd niet gevonden.
• Identiteit van producten: de Recip-e-rij 'Apotheek | ZORGI (Infohos Solutions)'^[2], 'Zorgi - ZCS (Drugbox)'^[9] en ZORGI PHARMA^[12] zijn mogelijk verwant; een bron die dat bewijst, werd niet gevonden.
• Actualiteit: de Recip-e-lijst dateert van 14/12/2022^[2] en de Infohos-bron is ongedateerd ^[15].
• Hiaten: een officiële inventaris of marktstudie van ziekenhuisapotheeksoftware, robots of unit-dose-systemen, en productspecifiek bewijs voor koppelingen van ZORGI PHARMA met SAMv2, Recip-e/UHMEP, Hoofdstuk IV of VIDIS, werden niet gevonden.