be.Prepared (voorheen Be-HERA)

Be-HERA heet inmiddels be.Prepared: een overkoepelende Belgische infrastructuur om de surveillance van infectieziekten te verbeteren^[1]. be.Prepared staat voor Belgian Preparedness Architecture for Infectious Diseases en is een samenwerking tussen verschillende diensten binnen Sciensano; healthdata.be levert de technische documentatie^[2]. Het landschap bestaat uit een centraal datawarehouse dat gegevens uit verschillende bronnen koppelt en harmoniseert, plus een centraal BioIT-platform en een centraal NRC-platform^[1]. Het healthdata.be-platform omvat het gepseudonimiseerde datawarehouse, bruikbaar voor rapportering en onderzoek^[1].

De architectuur koppelt klinisch-epidemiologische en genomische gegevens: bij de nationale referentiecentra (NRC) worden klinische en epidemiologische gegevens verzameld en naar healthdata.be gestuurd, genomische gegevens gaan naar het BioIT-platform^[1]. Voor de labosurveillance levert ze één centrale gegevensverzameling voor meerdere infectieziekten, die makkelijk aan te passen is^[3]. Via de nominatieve stroom kunnen gegevens in realtime naar de regionale gezondheidsautoriteiten ter ondersteuning van de verplichte meldingen^[4]. Het ontwerp volgt afspraken uit eerdere interfederale actieplannen eGezondheid, waaronder terminologische en technische standaarden en gegevensverzameling uit de bronsystemen van zorgverleners^[5].

Eigenaar is Sciensano^[2]. Nominatieve gegevens blijven slechts beperkt in de tijd op het Be-HERA-platform en zijn enkel toegankelijk voor een specifiek team van healthdata.be^[4]. Healthdata.be werd op 1 april 2026 overgedragen aan het Health Data Agency; de huidige technische infrastructuur blijft nog enkele jaren in gebruik^[6]. Wat dat voor be.Prepared betekent, werd niet gevonden (gap).

EPILABO (productie). Het netwerk van sentinellabo's bestaat sinds 1983 en steunt op vrijwillige wekelijkse aanlevering van diagnostische gegevens voor meer dan 40 pathogenen^[4]. Voor de nieuwe EPILABO-gegevensverzameling werd op 6 december 2022 een machtiging van het Informatieveiligheidscomité verkregen; de uitrol was gepland in 2023 samen met healthdata.be^[7]. Labo's sturen positieve en negatieve testresultaten via HD4DP v2 naar Be-HERA^[8].

• Aanlevering: HD4DP 2.0 laat labo's aanleveren via een system-to-system-API (JSON), een CSV-batch via sFTP of een webformulier^[4].
• Terminologie: EPILABO codeert staaltypes, testmethodes en pathogenen met LOINC en SNOMED CT; het codesysteem werd samen met ReTaM en microbiologielabo's ontwikkeld^[4].
• Nominatieve stroom: op basis van het INSZ, via het Be-HERA-platform^[4].
• Gepseudonimiseerde stroom: pseudonimisering via eHealth (Pseudonimiseringsdiensten van het eHealth-platform) vóór het datawarehouse van healthdata.be^[4][8]. EPILABO ontvangt binnen de Be-HERA-doelstellingen slechts een beperkte set gepseudonimiseerde gegevens^[7].
• FHIR: in 2022 werd een FHIR-API aangekondigd voor klinische, epidemiologische en genomische data, met geplande vertaling naar SNOMED CT en LOINC^[9]; realisatie niet bevestigd.

BE-SURVID wil geautomatiseerde system-to-system-gegevensoverdracht en secundair gebruik van elektronische dossiers van huisartsen, labo's en ziekenhuizen invoeren voor realtime surveillance^[11].

• Ziekenhuislabo's die als sentinellabo deelnemen, doen dat vrijwillig^[4] en leveren via HD4DP 2.0 aan (API, CSV of webformulier)^[4].
• De codering volgt LOINC en SNOMED CT^[4]; dezelfde LOINC-mapping die het LIS voor FHIR-labresultaten onderhoudt, is daarvoor herbruikbaar.
• BE-SURVID mikt op automatische aanlevering uit ziekenhuisdossiers^[11]; een verplichting of specificatie daarvoor werd niet gevonden.
• Aanbeveling: volg op of BE-SURVID een FHIR-gebaseerde aanlevering kiest, voordat een ziekenhuis eigen koppelingen voor surveillance bouwt.

• Nominatieve verwerking steunt op de IVC-machtiging van 6 december 2022^[7].
• Nominatieve gegevens worden slechts beperkt bewaard en zijn beperkt toegankelijk^[4].

• Stroom via Be-HERA: volgens de EPILABO-documentatie loopt enkel de nominatieve stroom via het Be-HERA-platform^[4] en gaat de gepseudonimiseerde stroom via eHealth naar het datawarehouse^[4]. Een andere bron stelt dat labo's alle positieve en negatieve resultaten naar Be-HERA sturen, dat daaruit geaggregeerde statistieken voor het datawarehouse berekent^[8]. Het uitwisselingsregister (labo-sciensano-epilabo) volgt de tweede lezing.
• Naam: bronnen gebruiken Be-HERA, HERA-BE en be.Prepared door elkaar^[1][3].
• Niet gevonden: de uitbater na 1/4/2026 en een productiebevestiging van de nominatieve stroom. Niet gevonden betekent niet dat het niet bestaat.