HL7 Europe Medication Prescription and Dispense (MPD)

De HL7 Europe Medication Prescription and Dispense-IG (MPD) behandelt e-voorschrift en e-aflevering in de Europese context, coherent met de richtsnoeren van het eHealth Network (eHN) en het voorbereidende werk voor de EHDS^[1]. Een implementatiegids (IG) is een pakket profielen en regels dat vastlegt hoe FHIR-resources voor één toepassing worden ingevuld. De gids is ontworpen als flexibele basis voor nationale specificaties en voor grensoverschrijdende diensten^[1]. Het IG-portaal van HL7 Europe omschrijft haar als e-voorschriften en e-afleveringen voor grensoverschrijdende uitwisseling, afgestemd op het EHDS-model^[6].

De gids richt zich op de scope die de EHDS oplegt (een geneesmiddel dat een zorgverlener voor een patiënt voorschrijft en dat een apotheek aan een natuurlijke persoon aflevert), maar blijft bruikbaar voor aanpalende gevallen zoals ziekenhuismedicatie en aflevering door een toestel^[7].

Voorgeschiedenis

De eerste operationele grensoverschrijdende diensten voor patiëntsamenvatting en e-voorschrift gingen in 2019 van start, gebaseerd op HL7 CDA R2.0 (Clinical Document Architecture, de oudere XML-documentstandaard van HL7), als resultaat van het epSOS-project (2008-2014)^[4]. Via MyHealth@EU worden vandaag die twee diensten uitgerold^[8]; HL7 Europe wil dat de MPD-gids ook de basis wordt voor de grensoverschrijdende diensten van MyHealth@EU^[1].

Versies en status

Wie ontwikkelt en beheert het

Volgens de gids schrijft HL7 Europe het Europese MPD-profiel en biedt ze het platform voor de samenwerking rond de EHDS^[1]. De gids is het resultaat van een samenwerking tussen standaardenorganisaties met IHE Pharmacy, de farmaciegroep van IHE^[1]. Volgens het nieuwsbericht van HL7 Europe van 25 mei 2026 gebeurde dat werk binnen het MPD GEMINI-project, met onder meer de farmaciegroepen van IHE en HL7^[11].

Ook de Joint Action Xt-EHR werkt mee; ze bereidt in werkpakket 6, taak 6.2 de toekomstige EHDS-uitvoeringshandelingen voor e-voorschrift en e-aflevering voor^[1]. Xt-EHR-deliverable D6.2 verwijst voor de FHIR-uitwisselingsspecificaties naar deze gids, met een eigen snapshot en publicaties voor R4 en R5^[10]. In de werkgroep zitten ook deelnemers van MyHealth@EU, HL7 Pharmacy en verschillende EPD-leveranciers, met geïnteresseerden uit meer dan 20 landen^[1].

Gegevensmodel zonder transacties

De gids definieert de gegevensmodellen voor Europese e-voorschriften en e-afleveringen, maar niet de mechanismen waarmee die gegevens tussen systemen stromen^[2]. Ze raadt implementatoren, onder wie EPD-ontwikkelaars en landen zonder bestaande transactie-infrastructuur, aan haar modellen te combineren met de transacties van het IHE-profiel Medication Prescription and Dispense; dat advies is informatief, niet voorschrijvend^[2]. De gids legt uitdrukkelijk geen grensoverschrijdende specificaties vast: MyHealth@EU heeft eigen regels en veel landen hebben al een e-voorschriftinfrastructuur met eigen transacties^[2].

Nationale basis en grensoverschrijdende afleiding

De MPD-gids is de minder strikte specificatie, geschikt om voor nationale toepassingen aan te passen; een striktere specificatie voor grensoverschrijdende uitwisseling kan ervan worden afgeleid, en de nationale contactpunten staan in voor de omzetting waar dat nodig is^[4]. Volgens de gids wordt de Europese Commissie eigenaar van de EHDS-specificaties^[4].

HL7 Europe wil dat de gids deel wordt van de specificaties van het EEHRxF (het Europese uitwisselingsformaat voor EPD's) en als basis dient voor nationale gidsen en voor MyHealth@EU^[1]. Dat is een ambitie van de gids, geen besluit; welke specificatie het EEHRxF voor e-voorschrift vastlegt, hangt af van de uitvoeringshandeling van artikel 15^[4].

MyHealth@EU: nog CDA, later FHIR

Volgens de gids werken de grensoverschrijdende diensten voor e-voorschrift en e-aflevering van MyHealth@EU in de nabije toekomst nog met HL7 CDA, gebruiken nieuwe MyHealth@EU-diensten al HL7 FHIR en schakelen de bestaande diensten later over op FHIR; een datum noemt de gids niet^[4]. De Commissie beschrijft MyHealth@EU met twee uitgerolde diensten, e-voorschrift/e-aflevering en patiëntsamenvatting, terwijl beelden, laboresultaten en ontslagbrieven op langere termijn volgen^[8]. Het MyHealth@EU-werkplan 2026 voorziet een proof of concept door een oplossingsleverancier met FHIR voor e-voorschrift en patiëntsamenvatting, om de discussie over de overgang naar FHIR voor te bereiden^[12].

België

België pleit voor één unieke Europese technische FHIR-standaard per berichttype, ook voor e-voorschrift en e-aflevering^[13]. Een grensoverschrijdend bericht wordt in België zo dicht mogelijk bij de informatiebron aangemaakt: door de beheerder van een centrale databank, zoals Recip-e voor e-voorschriften, of door het EPD-softwarepakket^[13]. Het Belgische nationale contactpunt voor eHealth is nog in voorbereiding en richt zich eerst op de patiëntsamenvatting^[13]. Een Belgische bron die verklaart dat Belgische medicatieprofielen op de MPD-gids worden afgestemd of ervan afgeleid, werd niet gevonden; dat is geen bewijs dat er geen plan bestaat.

De uitkomst van wave 11 na de deadline van 30 september 2026 werd niet gevonden. HL7 Europe verwacht dat de definitieve uitvoeringshandeling van artikel 15 de vereisten licht wijzigt, wat een herziening van de gids zal uitlokken^[4].

De gids bestrijkt in de eerste plaats het voorschrift dat een apotheek aan een natuurlijke persoon aflevert, maar is uitdrukkelijk bruikbaar voor ziekenhuismedicatie^[7]. Voor een ziekenhuis ontstaat geen rechtstreekse plicht uit de gids zelf; de EHDS-verplichtingen voor e-voorschrift gelden vanaf 26 maart 2029^[5]. In de Belgische aanpak maakt de beheerder van de centrale databank of het EPD-pakket het grensoverschrijdende bericht aan^[13].

Aanbeveling: vraag EPD- en voorschrijfsoftwareleveranciers hoe hun medicatiemodel zich verhoudt tot de MPD-gids en tot de Belgische profielen, zonder uit de gids zelf een implementatieplicht af te leiden.

Aanbeveling: volg de uitvoeringshandeling van artikel 15 EHDS; pas die bepaalt welke versie of afgeleide specificatie bindend wordt.

• Welke MyHealth@EU-diensten al FHIR gebruiken: de MPD-gids (mei 2026) stelt dat nieuwe MyHealth@EU-diensten al HL7 FHIR gebruiken^[4], terwijl de Commissie MyHealth@EU met twee diensten beschrijft^[8] en het EEHRxF voor beelden, labo en ontslagverslagen pas met een deadline voor wijzigingsvoorstellen in september 2027 (wave 12) plant^[12]. Welke nieuwe dienst al op FHIR draait, noemt de gids niet.
• Overgang van CDA naar FHIR: een officiële datum voor de overgang van de bestaande e-voorschriftdienst werd niet gevonden; er is enkel de proof of concept uit het werkplan^[12].
• Definitieve vereisten: de uitvoeringshandeling van artikel 15 kan de vereisten nog wijzigen^[4].
• Belgische afstemming: niet gevonden hoe Belgische medicatieprofielen en de omzetting voor grensoverschrijdend gebruik zich tot deze gids verhouden.