IHE (Integrating the Healthcare Enterprise)

IHE (Integrating the Healthcare Enterprise) is een initiatief van zorgprofessionals en industrie om de manier te verbeteren waarop computersystemen in de zorg informatie delen; het bevordert het gecoördineerde gebruik van bestaande standaarden zoals DICOM en HL7 voor concrete klinische noden.^[1] IHE schrijft dus zelf geen nieuwe basisstandaard: een IHE-profiel legt vast welke actoren (systeemrollen), transacties (berichten tussen die rollen) en informatie-inhoud nodig zijn voor een klinische use case, door naar bestaande standaarden te verwijzen.^[2] IHE publiceert alle specificaties via een open consensusproces en stelt ze vrij beschikbaar onder een Creative Commons-licentie.^[7]

IHE werkt in een jaarlijks terugkerend proces in vier stappen dat gebruikers en ontwikkelaars van zorg-IT samenbrengt.^[2] De laatste stap is het testen van leverancierssystemen op zorgvuldig geplande en begeleide evenementen, de Connectathons.^[2] IHE-Europe definieert de Connectathon als een test zoals omschreven in ISO/TR 28380-1:2014, waarin leveranciers de conformiteit van hun systemen met de IHE Technical Frameworks en hun interoperabiliteit met andere systemen valideren.^[11] Het centrale resultatenportaal beschrijft Connectathons sinds 2001, jaarlijks in Azië, Europa en Noord-Amerika.^[12]

Opbouw: IHE International, IHE-Europe en IHE Belgium

IHE International, Incorporated is een vereniging zonder winstoogmerk opgericht naar het recht van de Amerikaanse staat Illinois.^[3] Ze bestaat uit lidorganisaties; een lid kan vertegenwoordigers aanduiden in domeincomités en in nationale of regionale deployment committees.^[3] Het IHE International Board is het hoogste bestuursorgaan voor alle IHE-ontwikkelwerk en bestaat uit vertegenwoordigers van de domeinen, de nationale en regionale IHE-initiatieven en de sponsororganisaties.^[3] De Principles of Governance werden op 5 oktober 2007 door het bestuur aangenomen; de geldende gewijzigde versie dateert van 8 mei 2025.^[3]

Het inhoudelijke werk zit in domeinen: elk domein heeft een technisch comité dat de profielen uitwerkt en een planningscomité dat de lange termijn plant en testevenementen en opleidingen organiseert, en elk domein beheert zijn eigen Technical Framework.^[13] Volgens de governancepagina behoren onder meer Devices, Endoscopy en IT Infrastructure tot de actieve domeinen.^[3]

IHE-Europe is lid van IHE International als Regional Deployment Committee en is de koepel voor de nationale deployment committees, gebruikersorganisaties en leveranciersleden in Europa.^[4] Volgens de KBO is ze sinds 1 juni 2008 een internationale vereniging zonder winstoogmerk (ondernemingsnummer 0898.675.997), met zetel sinds 1 januari 2025 aan de de Meeûssquare in Brussel.^[14][14] Haar interne reglement verwijst voor de niet-winstgevende doelen naar de Belgische wet van 25 oktober 1919 op de internationale verenigingen met wetenschappelijk doel.^[11] Volgens de statuten, zoals het reglement van 6 mei 2026 ze samenvat, heeft IHE-Europe onder meer een algemene vergadering, een stuurcomité en een uitvoerend comité.^[11] Om lid te worden van IHE-Europe moet een organisatie al lid zijn van IHE International, en een nationaal comité krijgt het lidmaatschap van IHE International automatisch via zijn actief lidmaatschap van IHE-Europe.^[11][11]

Een nationaal deployment committee vraagt de steun van een of meer IHE-sponsors, doorgaans gezondheidsoverheden of beroepsverenigingen.^[5] Volgens IHE-Europe heeft België zo'n comité, net als onder meer Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk.^[5] IHE Belgium werd volgens Agoria in december 2016 opgericht om IHE in België vorm te geven.^[8] Het is ondergebracht in de eHealth-standaardisatiewerkgroep van Agoria, die Agoria ICT als door het NBN erkende sectorale operator leidt.^[8] Die groep behandelt Belgische interoperabiliteitsvragen met IHE- en HL7-standaarden en komt elk kwartaal samen; ze omvat ook HL7 Belgium en staat open voor elke belanghebbende.^[15][16] IHE Belgium wil het gebruik van IHE-profielen bevorderen bij overheidsinitiatieven, bij leveranciers in België en bij Belgische zorgverleners in hun aanbestedingen, vereisten en eigen ontwikkelingen.^[8]

Levenscyclus van een profiel

Nieuwe IHE-inhoud verschijnt als supplement dat drie fasen doorloopt: public comment, trial implementation en final text.^[17] De trial-implementationversie is de versie waarmee leveranciers software ontwikkelen voor de jaarlijkse Connectathons.^[17] Supplementen worden jaarlijks beoordeeld op opgeloste wijzigingsvoorstellen en voldoende implementaties en kunnen dan final text worden.^[17] Zodra een specificatie final text is, verbiedt de IHE-governance brekende wijzigingen.^[17] Voor een gebruiker betekent die fase dus iets: een trial-implementationprofiel zoals SDPi kan nog veranderen na tests op Connectathons.^[18]

Testen: Connectathons, Gazelle en IHE Catalyst

Volgens IHE-Europe organiseert ze de jaarlijkse Connectathon in Europa sinds 2001.^[26] Als regionaal comité is IHE-Europe doorgaans eigenaar en organisator, rechtstreeks of via IHE Catalyst, van die Connectathon, die telkens een lokale host in een land van haar gebied heeft.^[11] De Connectathon 2026 vond plaats van 23 tot 27 maart 2026 in Brussel, volgens Agoria voor het eerst in meer dan twintig jaar in België.^[27][28] In die week liep ook een Plugathon voor toestellen rond SDC/SDPi-integratie.^[29]

Gazelle is een testomgeving voor de interoperabiliteit van eHealth-systemen, ontwikkeld door IHE-Europe met steun van IHE in de VS, Japan, Korea en Australië.^[23] De ontwikkeling verhuisde in 2011 naar Kereval, een bedrijf in Rennes dat gespecialiseerd is in testen.^[23] IHE Catalyst is een organisatie zonder winstoogmerk die de inzet en adoptie van IHE wil versnellen.^[24] Ze zet de vroegere IHE-Services voort met professionele diensten voor IHE-leden, nationale en regionale overheden en projecten die IHE-profielen inzetten, levert diensten aan IHE-Europe en IHE USA, en stuurt de investeringen in het Gazelle-platform en de testtools.^[24][24][24]

Aankoop: de Europese lijst van ICT-specificaties

Het Europese multistakeholderplatform voor ICT-normalisatie beoordeelde op 2 oktober 2014 27 IHE-profielen positief voor verwijzing bij overheidsopdrachten, en het eHealth Network bevestigde dat advies.^[6] Besluit (EU) 2015/1302 van de Commissie bepaalt daarop dat de IHE-profielen in de bijlage in aanmerking komen om naar te verwijzen bij overheidsopdrachten.^[6] Het besluit motiveert dat zulke verwijzingen interoperabiliteit mogelijk maken, lock-in voor overheden helpen vermijden en concurrentie aanmoedigen.^[6] Welke profielen in die bijlage staan, beschrijft IHE-profielen voor documentdeling (XDS, XCA, XCPD, MHD en verwante).^[6]

Europees beleid: EHDS en MyHealth@EU

IHE-Europe en HL7 Europe bundelen hun werk voor de EHDS in het gezamenlijke initiatief EURIDICE, en volgens de white paper van IHE-Europe op basis van een formele statement of understanding.^[7][26] EURIDICE wil implementeerbare specificaties maken die de Commissie en de lidstaten voor de EHDS-uitvoeringshandelingen kunnen gebruiken; dat is een aanbod, geen beslissing.^[7] IHE PRISM is een programma dat IHE International in 2025 startte om markt- en beleidsnoden om te zetten in testbare specificaties, en IHE-Europe lanceerde een IHE PRISM EHDS gericht op de invoering van de EHDS.^[25][25]

Voor MyHealth@EU is IHE vooral testpartij: in epSOS, de voorloper, verliep het aantonen van conformiteit met normen zoals IHE en HL7 via IHE International, met de Gazelle-testtools en Connectathons.^[30] Volgens IHE-Europe worden de IHE-testtools sinds 2017 gebruikt om de oplossingen van het eHealth Network, nu MyHealth@EU, op conformiteit te testen.^[26]

In de Belgische actieplannen staat IHE als werkmethode en als adviesbron.^[34][35] Het actieplan e-Gezondheid 2019-2021 stelde voor om, naast KMEHR, IHE Profile and Design Principles toe te passen om een zorgsituatie te beschrijven met actoren en transacties.^[34] Datzelfde plan liet de governanceorganen toe advies te vragen aan gespecialiseerde organen, met IHE Belgium als voorbeeld.^[34] In het actieplan 2022-2024 is advies van experten, onder wie IHE Belgium, in sommige gevallen vereist voor een beslissing van de interkabinettenwerkgroep (IKW).^[35]

Ook in de Belgische bijdrage aan de Europese gesprekken klinkt vooral FHIR door: in de Belgische roadmap-presentatie van het eHealth-platform op de IHE-Europe Experience Days 2026 vraagt België eenduidige, direct implementeerbare Europese technische specificaties per berichttype, uitgewerkt in FHIR R4-resources.^[36] Op Europees niveau stelt de Xt-EHR-deliverable D6.2 dat IHE en HL7 Europe de lidstaten geen bedrijfsregels of gegevensvereisten kunnen opleggen.^[32]

Experts uit de Belgische industrie en ziekenhuizen werkten bijna twee jaar aan Belgische extensies op het IHE-profiel PAM (Patient Administration Management); Agoria biedt daarvan een ontwerp aan, en een gepubliceerde nationale extensie werd niet gevonden.^[8][8] Als gastland van de Connectathon-week 2026 organiseerde IHE-Belgium samen met lifetech.brussels, Abrumet en Agoria een nationaal seminarie over internationale standaarden en IHE-profielen.^[37] Agoria biedt sinds 2016 academies aan over onder meer IHE XDS.^[38]

• Verplichting: geen Belgische regel die een ziekenhuis een IHE-profiel oplegt werd in de verwerkte bronnen gevonden; Besluit (EU) 2015/1302 laat de profielen enkel in aanmerking komen als referentie in overheidsopdrachten.^[6]
• Aankoop: een ziekenhuis dat onder de overheidsopdrachtenregels aankoopt, kan in een bestek naar de 27 geïdentificeerde IHE-profielen verwijzen; het besluit ziet daarin een middel tegen lock-in en voor concurrentie.^[6][6]
• Testbewijs: Connectathons zijn het moment waarop leveranciers de conformiteit van hun systemen met de Technical Frameworks valideren, en de trial-implementationversie is wat ze daar testen.^[11][17]
• Fase lezen: een final-textprofiel krijgt geen brekende wijzigingen meer, een trial-implementationprofiel wel nog.^[17][17]
• Aanbeveling (eigen): vraag bij een aanbesteding voor een EPD, PACS, LIS of integratieplatform per gevraagd IHE-profiel welke actor het product speelt, in welke fase het profiel staat en of er een Connectathon-resultaat of integratieverklaring bestaat; behandel het woord 'IHE-conform' zonder profiel en actor als leveranciersclaim.

• 'In aanmerking komen' of 'vereist': Besluit (EU) 2015/1302 zegt enkel dat de IHE-profielen in aanmerking komen om naar te verwijzen bij overheidsopdrachten.^[6] IHE-Europe leest dat ruimer: volgens haar zal IHE-conformiteit in aanbestedingen voor eHealth-systemen op elk niveau vereist zijn, en aanvaardde de Commissie de 27 bouwstenen als de normatieve set voor het eHealth Network.^[10][26] De rechtstekst legt geen verplichting op; de formuleringen van IHE-Europe zijn een eigen lezing.
• Telt België mee als nationaal comité? IHE-Europe noemt België een land met een nationaal deployment committee.^[5] Op de governancepagina van IHE International werd België in die lijst niet gevonden (zie de open vragen).
• IHE Belgium heeft weinig zichtbaar eigen werk: de Belgische PAM-extensie bleef in de verwerkte bronnen een ontwerp.^[8]
• Belgische Connectathon-deelname: een volledige lijst van Belgische leveranciers of instellingen in de Connectathon-resultaten werd niet gevonden; het resultatenportaal heeft geen landfilter. Losse vermeldingen staan op de betrokken productpagina's.
• Europese rol nog niet beslist: de specificaties van EURIDICE en de EU Health Data API zijn voorstellen waarover de Commissie en de lidstaten nog beslissen.^[7][31]