Belgische SNOMED CT-referentiesets (refsets)

Een referentieset (refset) is een afgebakende verzameling SNOMED CT-componenten met een eigen numerieke code. Volgens de FAQ van het Terminology Portal bieden refsets een gestandaardiseerd formaat om SNOMED CT-componenten aan te passen en te verdelen^[1]. Een subset is een refset die eenvoudig een lijst concepten afbakent, bijvoorbeeld alle concepten die in een probleemlijst passen; een taalrefset (language refset) duidt per taal de voorkeursterm en de aanvaardbare synoniemen aan. Deze pagina beschrijft de refsets die België publiceert als deel van de SNOMED CT Belgische editie (releases, vertalingen, BE Maps); de algemene uitleg over SNOMED CT staat op die pagina.

De editie bevat twee soorten refsets: voor klinische registratie in EPD-software en voor data-interoperabiliteit, vooral subsets die ValueSets uit de Belgische FHIR-profielen voorstellen^[2]. Een ValueSet is in FHIR de lijst codes die in een bepaald veld toegelaten is. Het refset-overzicht in de release notes kent enkel die twee soorten en noemt geen map-refsets^[2].

Twee soorten refsets

De elf subsets voor bijlage 81 gaan van medisch probleem en verpleegkundige diagnose tot lichaamslocatie en verwijzen naar de Digital Referral Prescription-IG (interpretatie van het overzicht)^[6]; zie Belgische FHIR-IG's voor verwijzing: Referral-IG, DRP-IG en eReferral-IG.

Publicatie en releasecyclus

Refsets voor data-interoperabiliteit hebben een maandelijkse releasecyclus, indien er wijzigingen zijn^[11]; volgens het releasebeleid van november 2024 verschijnen klinische refsets halfjaarlijks^[4]. De release notes van november 2026 preciseren dat de refsets voor klinische invoer in EPD-software een zesmaandelijkse cyclus hebben met updates in mei en november, en dat de refsets voor data-interoperabiliteit maandelijks verschijnen, telkens enkel bij wijzigingen^[3]. Refsets worden enkel opnieuw gepubliceerd als ze gewijzigd zijn^[2]. Enkel sets die uitsluitend uit SNOMED CT-concepten bestaan, mogen als referentieset van SNOMED CT België gepubliceerd worden^[5]; subsets met uitsluitend interne (niet-SNOMED CT) codes kunnen via de Ontoserver van het Terminologiecentrum gepubliceerd worden^[5] (zie Belgische terminologieserver (FHIR)). Het Terminologiecentrum laat (stand maart 2025) voor de ziekenhuiscontext een Problem List Reference Set en Medical Speciality Reference Sets voor het patiëntendossier ontwikkelen en onderhouden, samen met externe partijen^[12].

Het refset-overzicht met omschrijving en releasecyclus per refset staat in de release notes van elke editie ^[6]. De release notes melden ook bekende validatiefouten in klinische refsets, die het NRC binnen de halfjaarlijkse cyclus corrigeert^[6]; de details per release staan op SNOMED CT Belgische editie (releases, vertalingen, BE Maps).

De huisartsen-subset (GP subset)

De Belgian GP subset (721000172106) ontstond uit een map tussen 3BT en SNOMED CT en werd daarna uitgebreid ^[6]. De uniforme 3BT evolueert niet verder; de huisartsenthesaurus werd als General Practitioner Reference Set in de Belgische extensie geïntegreerd en wordt daar verder onderhouden en uitgebreid^[13]. Het Terminologiecentrum meldde in januari 2021 dat de GP RefSet beschikbaar was^[14] en laat (stand maart 2025) de GP refset en de mappingtabel 3BT–SNOMED CT met externe partijen ontwikkelen en onderhouden^[12].

De twee GP-taalrefsets worden als deel van de maandelijkse editie gepubliceerd; in release 20260915 telden ze 17.193 Nederlandse en 15.238 Franse vertalingen^[2], in release 20261015 17.149 Nederlandse en 15.207 Franse ^[6]. In mei 2024 telde de zesde versie 17.776 Nederlandse en 16.141 Franse termen^[15]; sinds maart 2026 tellen de release notes enkel actieve beschrijvingen binnen actieve concepten, dus die cijfers zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar^[2].

Ontwikkeling sinds 2024

Stand mei 2024 bevatte de Belgische extensie al subsets voor verpleegkunde, medische problemen en vier specialismen (neonatologie, nefrologie, pneumologie en reumatologie), drie refsets voor materialen en eetbare stoffen, en vier refsets met de concepten van de CareSets Allergy Intolerance en Vaccination^[15]; zie BIHR: CareSets en EHDS-roadmap. De roadmap van maart 2025 vermeldde ook subsets voor cardiologie, intensieve zorg, hematologie en infectieziekten^[16]. In de release van september 2026 werd één refset bijgewerkt, de transversale FHIR-subset voor lichaamslocatie ^[2].

Voor de release van november 2026 (20261115, aangekondigd) vermelden de release notes een reeks bijgewerkte refsets, waarin inactieve concepten werden verwijderd en vervangers toegevoegd, of leden werden toegevoegd of verwijderd ^[3]. Daaronder zitten de Belgian GP subset (721000172106)^[3], aangevuld met nieuw gemapte concepten uit het package '3BT - SNOMED CT Simple Map'^[3], en de subset voor medische problemen (40811000172108)^[3]. De notes vermelden nul bekende problemen^[3]; dat de ongeldige records van september en oktober daarmee rechtgezet zijn, zeggen ze niet uitdrukkelijk (zie SNOMED CT Belgische editie (releases, vertalingen, BE Maps)).

In het EPD

Volgens het vereistendocument voor SNOMED CT in het EPD (v1.0) gebruikt de software de terminologiebinding, refset of subset van de klinische context om zoekresultaten voorrang te geven of te beperken, met de mogelijkheid ruimer te zoeken waar de binding dat toelaat^[9]. Volgens vereiste TSP1 van hetzelfde document werken de FHIR-terminologiediensten van het EPD op de refsets voor problemen, observaties, allergie en intolerantie, vaccinatie en verrichtingen (interpretatie van de opsomming)^[9]; zie SNOMED CT-implementatievereisten voor EPD's. Voor huisartsensoftware geeft het ontwerp van november 2025 voorrang aan concepten uit de BE GP refset en gebruikt de interface de BE GP language refset ^[17]; zie Registratie (homologatie) van huisartsensoftware.

In de Belgische FHIR-gidsen

Zie Belgische FHIR-implementatiegidsen en Belgische FHIR-IG's voor verwijzing: Referral-IG, DRP-IG en eReferral-IG.

Op de terminologieservers

Een anonieme $expand op dte-tx van de subset voor medische problemen (40811000172108) gaf op 5 november 2026 Nederlandse weergavetermen terug, op basis van de editie 20260915^[18]. Tijdens een test via de Ontoserver FHIR API werden de Belgische subsets voor AllergyIntolerance en Vaccination uitgeklapt, met keuze van weergavetaal en filters ^[19]. Zie Belgische terminologieserver (FHIR).

Refsets zijn het Belgische middel om SNOMED CT hanteerbaar te maken: een EPD hoort volgens het vereistendocument de refset van de klinische context te gebruiken bij het zoeken^[9], en het Terminologiecentrum laat voor het ziekenhuisdossier een probleemlijst-refset en specialisme-refsets onderhouden^[12]. Waar een FHIR-profiel naar een refset verwijst, bepaalt die refset welke codes geldig zijn^[7].

• Aanbeveling: vraag de EPD-leverancier welke Belgische refsets (probleemlijst, specialismen) de software laadt, in welke versie, en hoe snel ze de maandelijkse refsets voor data-interoperabiliteit volgt.
• Aanbeveling: controleer bij elke FHIR-koppeling of de ValueSet naar een Belgische refset verwijst of codes zelf opsomt; in het tweede geval kan de lijst afwijken van de refset in de editie.

• Binding nog niet normatief: de ValueSet Problem Code is een placeholder tot de Belgische terminologie-IG verschijnt ^[10]; een gepubliceerde versie van die IG werd niet gevonden.
• Refset of eigen lijst: de allergie-IG verwijst naar refsets^[7], de verwijs-IG voor bijlage 81 somt codes op als demonstratief voorbeeld^[8], hoewel de editie elf subsets voor bijlage 81 bevat ^[6].
• Releasecyclus: maandelijks voor data-interoperabiliteit, halfjaarlijks voor klinische refsets^[2]; de FAQ van het portaal spreekt voor de hele extensie nog van een halfjaarlijkse publicatie^[1] (zie SNOMED CT Belgische editie (releases, vertalingen, BE Maps)).
• Tellingen GP-taalrefsets: door de nieuwe telwijze sinds maart 2026 zijn de cijfers van 2024 en 2026 niet vergelijkbaar^[2].