VIDIS en ziekenhuizen: stand van zaken

Hoe en wanneer krijgt ziekenhuissoftware lees- en schrijftoegang tot het gedeeld Gedeeld medicatieschema via VIDIS en het FHIR-medicatiemodel, en welke rol krijgen ziekenhuisarts en Ziekenhuisapotheker en het gedeeld medicatieschema? Deze pagina bundelt de stand van zaken voor de use case Use case: medicatieschema bij opname en ontslag. VIDIS zelf (fasen, ontwerp, planning) staat op VIDIS.

TG1 en de tweede lijn. Een deelnemer aan TG1 meldt in augustus 2026 dat de kick-off ging over het aanmaken en bijwerken van medicatielijnen en voorschriften, en vraagt hoe dat in de tweede lijn moet^[3]. Volgens dezelfde deelnemer waren ook de getoonde visualisaties vooral op de eerste lijn gericht^[3]. Interpretatie: dat issue (#2, 3/8/2026) had op 29/9/2026 nog geen enkele reactie^[7].

Historische actiefiche AP 3 (2015). De bron is een kopie van de actiefiche 'Medicatieschema' uit het actieplan e-Gezondheid 2013-2018 (roadmap 2.0), gehost op plan-egezondheid.be, een site die zichzelf nu een onafhankelijke uitgave noemt; een officiële kopie werd niet gevonden (hiaat). AP 3.3 voorzag pilootprojecten voor het aanmaken of aanpassen van een digitaal medicatieschema bij ontslag uit het ziekenhuis^[10]. Na de interoperabiliteit tegen Q3 2017 zou de toegang tot het schema uit de eerste lijn eerst in pilootziekenhuizen via integratie in het EPD worden gerealiseerd ^[10]. Tussen Q3 2017 en Q4 2018 zou een medicatiemodule of EPD-integratie in alle Belgische ziekenhuizen worden uitgerold^[10]. Actie AP 3.5bis vroeg dat elk EPD-ziekenhuis het Vitalink-schema uiterlijk één jaar na een volledig gespecificeerde, actieve link met Vitalink kon raadplegen en actualiseren^[10]. Als meetindicator gold het aandeel ontslagen patiënten met een actueel medicatieschema op een beveiligd digitaal platform; dat was geen financieringsvoorwaarde^[10]. Een evaluatie van die piloten werd niet gevonden (hiaat). Ook het Actieplan 2019-2021 voorzag dat ziekenhuizen het medicatieschema binnen VIDIS niet alleen zouden raadplegen maar ook schema's publiceren^[11].

Het RIZIV-jaarverslag 2025 beschrijft het interoperabiliteitswerk als uitwisseling tussen de kluizen en de software van voorschrijvers en apothekers; ziekenhuissoftware wordt niet apart genoemd^[4]. In september 2026 noemt een deelnemer die over 'our (VIDIS) MedicationLine' spreekt het dringend om de FHIR-objecttypes voor medicatie en de mapping van businesslaag naar applicatielaag te valideren^[14]. Dezelfde reactie situeert de VIDIS-MedicationLine het dichtst bij een 'medication plan'^[14]. Het ontwerp van VIDIS fase II (draft) heeft een apart blok voor de VIDIS-API en ziekenhuissoftware, zonder datum^[15]; details op VIDIS.

• Toegangsmatrix (Vitalink): het beroep bepaalt tot welke gegevens een zorgverlener toegang krijgt en wat hij ermee mag doen^[16]. Interpretatie van de tabel: voor medicatie hebben onder meer arts en apotheker lees- en schrijfrecht, zonder aparte rij voor ziekenhuisarts, ziekenhuisapotheker of ziekenhuis^[16]. Voor journaalitems bepaalt de therapeutische relatie de toegang, niet het beroep^[16]. Zie Toegangsmatrix (reglement eHealth-platform en Informatieveiligheidscomité).
• RIZIV-folder (2021): de ziekenhuisapotheker bewaakt in het bijzonder het geneesmiddelenbeheer van geneesmiddelen die via de ziekenhuisapotheek zijn afgeleverd^[17]; de Franstalige folder rekent hem tot de 'délivreurs'^[18]. Een door een voorschrijver opgestarte lijn stoppen mag enkel een voorschrijver, of een apotheker na overleg met de voorschrijver^[17]. Wie als enige elektronisch werkt, onderhoudt het gedeeld schema^[17]. De rolmatrix van de brochure staat op Ziekenhuisapotheker en het gedeeld medicatieschema.
• FHIR-model: in Recip-e/UHMEP sturen toestemmingsbepalingen de zichtbaarheid van een voorschrift; daarvoor vroeg Smals extra rolcodes (voorschrijver, GMD-houder, apotheek)^[19]. Volgens de HL7 Belgium-werkgroep (juni 2026) moet VIDIS nog bepalen welke rollen nodig zijn^[20]. Interpretatie: een aparte rol voor ziekenhuisapotheker of ziekenhuis staat er niet bij^[19].
• Planning: als volgende stap wil het RIZIV zorgverleners en patiënten in werkgroepen samenbrengen om rollen en verantwoordelijkheden rond het schema te documenteren^[4].
• Standpunt VZA: de VZA vraagt vlotte e-Health-toegang voor alle medewerkers van de ziekenhuisapotheek^[21], het ontsluiten van onder meer het medicatieschema^[21] en een multidisciplinair medicatieschema in het BIHR^[21]. Haar werkgroep transmurale zorg neemt deel aan onder meer de gebruikersgroep VIDIS^[22]. Een standpunt van de AFPHB werd niet gevonden (hiaat).

• Financiering: raadpleging van het medicatie-overzicht via hubs en kluizen is een BMUC-voorwaarde (criterium c)^[23], die ook in het BFM van 1/7/2026 geldt^[24]; zie BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD. Een incentive voor het voeden (schrijven) van het schema door ziekenhuizen werd niet gevonden (hiaat).
• Registratie: de registratiecyclus 2023-2026 voor het medicatieschema is bedoeld voor software in ambulante settings^[25]. Een zorginstelling die zelf software ontwikkelt die integreert met een toepassing met verplichte registratietest, is zelf verantwoordelijk voor die registratie^[26]; zie Registratie van EPD-software per zorgberoep.
• Gepland: de volgende fase van VIDIS bereidt een nieuwe auditcyclus voor, zonder datum^[5]; het RIZIV bereidt in 2026 de FHIR-auditcycli voor^[27] en wil ze in 2027 met de sector organiseren^[27]. Een doelgroep 'ziekenhuis' werd daarin niet gevonden (hiaat).

• ProGezondheid-belofte vs. jaarverslag: de ProGezondheid-pagina kondigt al sinds minstens december 2023 'later dit jaar' toegang voor ziekenhuisapothekers aan^[2][28]. Het jaarverslag 2025 somt bij de realisaties voor zorgverleners enkel de visualisatie op^[4], zonder ziekenhuizen (interpretatie)^[4].
• Planning vs. 'on hold': het RIZIV plant voor 2026-2027 steun aan Vitalink, RSW en RSB bij FHIR^[27], terwijl de integratie met RSW/RSB voor zorgverleners 'on hold' staat^[4].
• Aangekondigde piloten: de minister (2025) spreekt van RIZIV-piloten met ziekenhuizen^[1]; de gevonden RIZIV-rapportering bevestigt ze niet (interpretatie)^[4].
• Historische planning: de uitrol tegen Q4 2018^[10] staat tegenover de vaststelling dat ziekenhuizen begin 2025 enkel konden lezen^[1]; dat is een niet gehaalde planning, geen tegenspraak over de huidige stand.
• 'Vervangt' of 'bouwt voort op' Vitalink: interpretatie: het jaarverslag (VIDIS visualiseert het schema uit de kluizen) en het ontbreken van een FHIR-medicatieresource bij Vitalink ondersteunen de lezing 'kluizen blijven, model wijzigt'^[4]; zie VIDIS.

De open vragen staan in de frontmatter van deze pagina.

Aanbeveling (eigen): volg TG1-TG3 en de BeMedicationLine-wijzigingen bij HL7 Belgium op, vraag de EPD-leverancier of hij aan de testtrajecten deelneemt en wanneer hij lezen en schrijven via FHIR plant, en behandel elke ziekenhuisdatum als onbevestigd tot het RIZIV ze publiceert.