Conceptrecord · Organisatie
InterMutualistisch Agentschap (IMA-AIM)
- Organisatie
- in productie
- België (federaal/interfederaal)
- Secundair datagebruik en registers
- Facturatie en verzekerbaarheid
- Beleid en markt
Atlas-ID ima-aim · 26 beweringen · 15 bronnen
· Laatst geverifieerd 07-10-2026
· Release 2026.10.08-2
Het InterMutualistisch Agentschap (IMA) is een vereniging van de landsbonden van ziekenfondsen die de gegevens van de zeven Belgische ziekenfondsen samenbrengt voor analyse. Het bundelt gepseudonimiseerde populatiegegevens en gegevens over terugbetaalde zorg en geneesmiddelen van de 11 miljoen verzekerden. Overheden, het KCE en onderzoekers gebruiken die gegevens; onderzoekers krijgen begeleiding van de aanvraag bij het Informatieveiligheidscomité tot de interpretatie. RIZIV, FOD Volksgezondheid, FOD Sociale Zekerheid en KCE zitten in de Raad van Bestuur. Terugbetaalde verstrekkingen die via eAttest of eFact (derdebetalersregeling) lopen, komen via de ziekenfondsen gepseudonimiseerd bij het IMA terecht.
In het kort
✎ Reageer- Wat: het IMA is een vzw van de landsbonden van ziekenfondsen, eind 2002 opgericht met de programmawet van 24 december 2002 als wettelijke basis[1], met als missie de door de verzekeringsinstellingen verzamelde gegevens te analyseren en er informatie over te verstrekken[2].
- Welke gegevens: de datacollectie omvat de terugbetaalde zorg en geneesmiddelen van de 11 miljoen verzekerden[3], in drie soorten gegevens: populatiedata, terugbetaalde gezondheidszorg en terugbetaalde geneesmiddelen[4].
- Privacy: de ziekenfondsen geven geen namen en adressen door; het rijksregisternummer wordt gepseudonimiseerd vóór verzending[1].
- Toegang: het IMA begeleidt onderzoekers van de aanvraag bij het Informatieveiligheidscomité tot de validatie en interpretatie van de resultaten[1].
- Bestuur: RIZIV, FOD Volksgezondheid, FOD Sociale Zekerheid en KCE zijn als wettelijke partners lid van de Raad van Bestuur[1].
- Ziekenhuis: terugbetaalde verstrekkingen die via eFact (derdebetalersregeling) worden gefactureerd, komen via het project Dataflow als gepseudonimiseerde betalingsgegevens bij het IMA[5]; de bron noemt ziekenhuizen niet, maar ziekenhuisfacturatie via eFact valt er vermoedelijk onder.
Wat is het?
✎ ReageerHet Intermutualistisch Agentschap is een aparte vereniging van landsbonden, wettelijk verankerd in artikel 278 van de programmawet van 24 december 2002[6]; het werd eind 2002 opgericht als vzw[1]. Die wet legt als missie vast de door de verzekeringsinstellingen verzamelde gegevens te analyseren in het kader van hun opdrachten en er informatie over te verstrekken[2]. Het IMA brengt de gegevens van de zeven Belgische ziekenfondsen samen op één platform voor analyse[1]. Het is niet te verwarren met het Nationaal Intermutualistisch College (NIC), dat een eigen pagina heeft.
Bestuur
Vertegenwoordigers van de ziekenfondsen vormen de Algemene Vergadering van het IMA; RIZIV, FOD Volksgezondheid, FOD Sociale Zekerheid en KCE zijn als wettelijke partners lid van de Raad van Bestuur[1]. Een coördinatiecel van bijna 20 personen beheert en analyseert de data, en een Program Board beslist maandelijks over de projecten[1].
Rol in het eHealth-landschap
✎ ReageerGegevens en pseudonimisering
De datacollectie van het IMA omvat de terugbetaalde zorgen en geneesmiddelen van de 11 miljoen verzekerden in België[3]. De databanken bevatten drie soorten gegevens: populatiedata (demografische en sociaal-economische kenmerken), terugbetaalde gezondheidszorg en terugbetaalde geneesmiddelen[4]. De ziekenfondsen geven geen namen en adressen door, en het rijksregisternummer wordt gepseudonimiseerd vóór verzending[1].
In opdracht van het RIZIV verzamelt het IMA via het project Dataflow gepseudonimiseerde betalingsgegevens uit de zeven ziekenfondsen; die komen uit eAttest als de patiënt het volledige honorarium zelf betaalt en uit eFact bij de derdebetalersregeling[5]. Volgens Smals zijn die betalingsgegevens via Dataflow nu na zeven dagen beschikbaar in plaats van na enkele maanden (bewering van de bouwer)[5].
Gegevens voor beleid en onderzoek
| Gebruik | Wat | Bron |
|---|---|---|
| Ruwe en verwerkte gegevens | ruwe, anonieme facturatiegegevens, verwerkte bestanden, anonieme resultaatsbestanden of studies | [2] |
| Microdata | gemachtigde instellingen doen zelf onderzoek met gepseudonimiseerde gegevens op persoonsniveau, koppelbaar met andere databanken | [3] |
| Eigen analyses | analyses en onderzoeksprojecten, ook in opdracht van of samen met federale instellingen, Gewesten, Gemeenschappen en universiteiten | [1] |
| Begeleiding | van de aanvraag bij het IVC tot de validatie en interpretatie van de resultaten | [1] |
Het IMA stelt zijn databanken ter beschikking voor onderzoek[1]. Artikel 296 van de programmawet (I) van 24 december 2002 bepaalt de mogelijkheid voor het KCE om gegevens van het IMA te verkrijgen, naast artikel 288 voor gegevens van het RIZIV[7]. Beraadslagingen van het Informatieveiligheidscomité tonen hoe IMA-gegevens worden gebruikt: het KCE ontvangt gepseudonimiseerde gegevens van IMA, RIZIV en BelRAI voor de evaluatiestudie thuisverpleging (25/224)[7]; FOD Volksgezondheid en IMA delen gepseudonimiseerde gegevens met VIKZ (22/262)[8] voor kwaliteitsindicatoren voor beroertezorg[8]; Sciensano ontvangt gepseudonimiseerde IMA-gegevens voor het Telehealth-project (26/128)[9]. Voor beraadslaging 24/132 blijven de gekoppelde gegevens tot het projecteinde, geraamd op acht jaar na terbeschikkingstelling, beschikbaar op de IMA-infrastructuur[10].
Bevolkingsonderzoek en kankerregistratie
De Stichting Kankerregister krijgt via het IMA de terugbetaalde prestaties van de zeven verzekeringsinstellingen, zoals stoelgangtesten buiten het bevolkingsonderzoek of coloscopieën, en geeft die door aan het Centrum voor Kankeropsporing[11]. Voor het bevolkingsonderzoek vraagt de Stichting Kankerregister bij het IMA de GMD-houdende arts op, zodat die op de uitnodigingsbrief vermeld wordt[12]. Voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker werkt het Centrum voor Kankeropsporing onder meer samen met het Kankerregister en het IMA[13]. Het HPV-cytopathologisch register, dat sinds 1 januari 2025 ook gegevens van de labo's klinische biologie en pathologie bevat, wordt aangevuld met nomenclatuurgegevens van het IMA; voor die aanvulling noemt de bron geen datum[14]. Zie ook Bevolkingsonderzoek en preventie: digitale systemen en uitwisselingen.
Waar staat het?
✎ Reageer| Domein | Stand |
|---|---|
| Dataflow | betalingsgegevens uit eAttest en eFact[5], volgens Smals binnen zeven dagen beschikbaar[5] |
| Onderzoekstoegang | lopende IVC-beraadslagingen, o.a. 26/128 voor Sciensano[9] en 25/224 voor het KCE[7] |
| HDA | het IMA wordt in de HDA-wet niet bij naam genoemd; de verzekeringsinstellingen dragen wel twee leden voor in het beheerscomité (interpretatie van de wettekst)[15] |
Wat betekent het voor een ziekenhuis?
✎ Reageer- Geen rechtstreekse levering: terugbetaalde verstrekkingen die via eFact (derdebetalersregeling) worden gefactureerd, komen via de ziekenfondsen gepseudonimiseerd bij het IMA terecht[5][1], vermoedelijk dus ook die van ziekenhuizen; een rechtstreekse aanleverplicht van ziekenhuizen aan het IMA werd niet gevonden.
- Indicatoren en studies: IMA-gegevens voeden kwaliteitsindicatoren, zoals die voor beroertezorg[8], en KCE-evaluaties[7].
- Onderzoek: ziekenhuisonderzoekers die IMA-gegevens willen gebruiken, worden begeleid van de IVC-aanvraag tot de interpretatie[1]; gemachtigde instellingen kunnen met microdata werken[3].
- Aanbeveling (eigen): houd bij een IVC-aanvraag die IMA-gegevens met eigen ziekenhuisgegevens koppelt rekening met de pseudonimisering van het rijksregisternummer en de rol van een vertrouwensderde.
Onzekerheden en tegenstrijdige informatie
✎ Reageer- Plaats in het HDA: het IMA wordt in de HDA-wet (consolidatie tot 24 november 2023) niet bij naam genoemd[15]; of het partner of gegevenshouder in de HDA-datacatalogus is, werd niet gevonden.
- Actualiteit buiten Dataflow: de zeven dagen gelden volgens Smals voor Dataflow[5]; de vertraging van de algemene IMA-databanken werd niet gevonden.
- Healthdata.be: een relatie tussen IMA en healthdata.be werd niet gevonden.
Relaties 9 relaties · 1 hypothese
Relatietype alle
Status alle
| Relatie | Doelconcept | Type | Status | Toelichting |
|---|---|---|---|---|
| werkt samen met | RIZIV (Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering) | Organisatie | vastgesteld | Wettelijke partner in de Raad van Bestuur; opdrachtgever van het project Dataflow. [1][5] |
| werkt samen met | KCE – Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg | Organisatie | vastgesteld | Wettelijke partner in de Raad van Bestuur; art. 296 van de programmawet (I) van 24 december 2002 regelt de mogelijkheid voor het KCE om IMA-gegevens te verkrijgen. [1][7] |
| werkt samen met | FOD Volksgezondheid | Organisatie | vastgesteld | Wettelijke partner in de Raad van Bestuur; gezamenlijke gegevensstroom onder beraadslaging 22/262. [1][8] |
| werkt samen met | Stichting Kankerregister (Belgian Cancer Registry) | Organisatie | vastgesteld | Levert terugbetaalde prestaties en GMD-houders voor bevolkingsonderzoeken en nomenclatuurgegevens voor het HPV-register. [11][12][14] |
| werkt samen met | Centrum voor Kankeropsporing (CvKO) | Organisatie | vastgesteld | Samenwerking voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. [13] |
| werkt samen met | Sciensano | Organisatie | vastgesteld | Gegevensstroom, geen structureel orgaan - Sciensano ontvangt gepseudonimiseerde IMA-gegevens voor het Telehealth-project (beraadslaging 26/128). [9] |
| zie ook | Nationaal Intermutualistisch College (NIC) | Organisatie | vastgesteld | Het IMA is een aparte vereniging van landsbonden (art. 278 programmawet); het NIC is een ander intermutualistisch orgaan. [6][1] |
| zie ook | Informatieveiligheidscomité (kamer sociale zekerheid en gezondheid) | Organisatie | vastgesteld | Toegang tot IMA-gegevens voor onderzoek verloopt via beraadslagingen van het IVC. [1][7][9] |
| werkt samen met (inkomend) | Smals | Organisatie | hypothese | [5] |
Open vragen 3
- Is het IMA partner of gegevenshouder in de HDA-datacatalogus? Help deze vraag beantwoorden
- Wat is de huidige vertraging van de IMA-gegevens buiten Dataflow (algemene databanken)? Help deze vraag beantwoorden
- Bestaan er gegevensstromen of koppelingen tussen het IMA en healthdata.be? Help deze vraag beantwoorden
Bronnen 15 bronnen · alle bronnen
- Wie zijn we? - InterMutualistisch Agentschap. InterMutualistisch Agentschap (IMA-AIM).
SRC-66438fa5b7Link werkt niet? - Missie. InterMutualistisch Agentschap.
SRC-cbb36babefLink werkt niet? - Gezondheidsdata. InterMutualistisch Agentschap.
SRC-0c7473454eLink werkt niet? - Data. InterMutualistisch Agentschap.
SRC-f12ce607f7Link werkt niet? - Activiteitenverslag Smals 2025. Smals; 17-06-2026.
SRC-5de8593d8aLink werkt niet? - Programmawet (I) van 24 december 2002 (Justel). FOD Justitie - Belgisch Staatsblad (Justel); 24-12-2002.
SRC-5537944b6aLink werkt niet? - Beraadslaging nr. 25/224 van 2 december 2025, laatst gewijzigd op 1 september 2026. Informatieveiligheidscomité, kamer sociale zekerheid en gezondheid; publicatie eHealth-platform.
SRC-701702415dLink werkt niet? - Beraadslaging nr. 22/262 van 4 oktober 2022, gewijzigd op 7 juli 2026. Informatieveiligheidscomité, kamer sociale zekerheid en gezondheid; publicatie eHealth-platform.
SRC-9394a83047Link werkt niet? - Beraadslaging nr. 26/128 van 1 september 2026. Informatieveiligheidscomité, kamer sociale zekerheid en gezondheid; publicatie eHealth-platform.
SRC-ebf79d508cLink werkt niet? - Beraadslaging nr. 24/132 van 1 oktober 2024, gewijzigd op 4 februari 2025 en 1 september 2026. Informatieveiligheidscomité, kamer sociale zekerheid en gezondheid; publicatie eHealth-platform.
SRC-95ca96dd75Link werkt niet? - Jaarlijks rapport niet-deelnemers. Centrum voor Kankeropsporing.
SRC-ca4fb96c00Link werkt niet? - Beraadslaging nr. 14/115 van 16 december 2014 betreffende de uitwisseling van persoonsgegevens die de gezondheid betreffen door het Centrum voor Kankeropsporing, de Stichting Kankerregister en de verzekeringsinstellingen in het kader van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid; 16-12-2014.
SRC-4b3654f25fLink werkt niet? - Welke organisaties werken mee aan dit bevolkingsonderzoek?. Centrum voor Kankeropsporing.
SRC-afe7ec22faLink werkt niet? - Praktische informatie voor de huisarts (Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker). Centrum voor Kankeropsporing.
SRC-f54ef0319dLink werkt niet? - 14 maart 2023. - Wet houdende oprichting en organisatie van het Gezondheids(zorg)data-agentschap (Justel, tekstbijwerking tot 24-11-2023). FOD Justitie (Belgisch Staatsblad / Justel); 03-04-2023.
SRC-af2f2088f8Link werkt niet?
ima-aim · laatst geverifieerd 07-10-2026 · release 2026.10.08-2 · tekst onder CC BY 4.0, bronnen enkel gelinkt