KCE – Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE; FR: Centre fédéral d'expertise des soins de santé; EN: Belgian Health Care Knowledge Centre) is een federale Belgische instelling die in de hier verwerkte bronnen verschijnt als uitgever van onderzoeksrapporten met beleidsaanbevelingen, als partner van het Health Data Agency en als aanvrager van gepseudonimiseerde gezondheidsgegevens^[2][5]. Volgens zijn eigen colofon is het KCE een federale instelling die wordt gefinancierd door het RIZIV, de FOD Volksgezondheid en de FOD Sociale Zekerheid, met als opdracht beleidsmakers te adviseren over gezondheidszorg en ziekteverzekering op basis van wetenschappelijk en objectief onderzoek^[1]. De analyse van gegevens door het KCE en zijn toegang tot RIZIV- en IMA-gegevens zijn geregeld in de Programmawet (I) van 24 december 2002^[5]. Rechtsvorm, oprichtingsdatum en organieke wettelijke basis zijn in de claimbasis nog niet vastgelegd (zie open vragen).

Het KCE adviseert beleidsmakers op basis van wetenschappelijk onderzoek^[1]; zo kreeg het van het RIZIV de opdracht om een pilootproject met een nieuw financieringsmodel voor thuisverpleging wetenschappelijk te evalueren^[5]. Voor die evaluatie vroeg het KCE bij het Informatieveiligheidscomité gepseudonimiseerde gegevens aan van het IMA, het RIZIV en BelRAI (beraadslaging 25/224 van 2 december 2025, laatst gewijzigd op 1 september 2026)^[5]. Of het KCE in andere studies dezelfde route volgt, is hier niet onderzocht. Voor zijn analyses gebruikt het ook administratieve RIZIV-gegevens, bijvoorbeeld over eHealth-gebruik in 2017 en 2018^[6].

Belangrijk voor de lezer: KCE-aanbevelingen zijn adviezen aan beleidsmakers. Dat het KCE iets aanbeveelt, bewijst niet dat het beleid of regelgeving werd; in de claims hieronder zijn aanbevelingen daarom steeds als KCE-aanbeveling gelabeld.

Het Gezondheids(zorg)Data-Agentschap werd op 14 maart 2023 bij wet opgericht door een samenwerking van vijf organisaties, waaronder het KCE (met de FOD VVVL, het RIZIV, Sciensano en het FAGG)^[2]; het KCE blijft daarbij een zelfstandige instelling en is partner, geen onderdeel van het agentschap (interpretatie van de bronformulering). Volgens de minister (juli 2026) behoort het KCE tot de federale instellingen die programma's en projecten van het interfederaal actieplan eGezondheid uitvoeren^[7]. Toezicht, financiering en interne governance zijn niet in de claimbasis opgenomen.

De relevante producten van het KCE zijn onderzoeksrapporten (met een Nederlandstalige of Franstalige synthese) en, voor zijn programma KCE Trials, beleidsdocumenten^[8]. Bij elk rapport onderscheidt deze pagina de formele aanbevelingen (gelabeld als KCE-aanbeveling) van bevindingen en standpunten uit de analysetekst. Hieronder de rapporten die voor het eHealth-landschap verwerkt zijn.

KCE 337As – Gebruik van eGezondheidsdiensten door Belgische huisartsen (2e editie, mei 2021)

• Editie: publicatiedatum 4 mei 2021 (2e editie; 1e editie 19 januari 2021)^[6].
• Bevinding: het rapport analyseerde het gebruik van eGezondheidsdiensten met RIZIV-gegevens uit 2017 en 2018^[6], en het gebruik van elk onderzochte dienst steeg tussen die twee jaren^[6].
• Bevinding: interoperabiliteit tussen de verschillende functies werd genoemd als faciliterende factor voor de invoering van eHealth^[6].
• KCE-aanbeveling: blijf training en ondersteuning aanbieden bij nieuwe eHealth-toepassingen, inclusief het gebruik van registratiestandaarden^[6].
• KCE-aanbeveling: versterk de deelname van huisartsen aan ontwikkeling, testen en implementatie via accreditatie^[6].
• KCE-aanbeveling (only-once): dezelfde gegevens bij voorkeur niet meermaals manueel registreren^[6].
• KCE-aanbeveling: onderzoek welke kwalitatieve elementen aan de kwantitatieve minimumcriteria van de geïntegreerde praktijkpremie (bv. aantal opgeladen Sumehrs) kunnen worden toegevoegd^[6].

KCE 345Bs – Evaluatie van cardiale monitoring op afstand (november 2021)

• Bevinding: monitoring op afstand van pacemakers en defibrillatoren toonde geen significant klinisch voordeel voor levenskwaliteit, beroertes, hospitalisaties en mortaliteit tegenover uitsluitend opvolging in het ziekenhuis^[3], maar ook geen negatieve effecten op doeltreffendheid en veiligheid, en werd in België al bij een niet te verwaarlozen deel van de patiënten toegepast^[3].
• KCE-aanbeveling (aan het RIZIV): maak terugbetaling mogelijk van de prestaties voor monitoring op afstand van hartimplantaten^[3], op voorwaarde dat de gemiddelde jaarlijkse RIZIV-uitgaven per op afstand gevolgde patiënt niet hoger liggen dan bij opvolging uitsluitend in het ziekenhuis^[3]. Het KCE noemt het Nederlandse model met een jaarforfait als het model met de beste garanties daarvoor^[3].
• Voor de latere Belgische terugbetaling van telemonitoring bij hartfalen (een ander toepassingsgebied dan implantaatmonitoring) zie Telemonitoring bij hartfalen.
• KCE-aanbeveling: betaal de zenders en de bijhorende diensten van de firma's (op dat moment) niet terug^[3].
• Voor implanteerbare hartmonitoren kon het KCE bij gebrek aan bewijs geen aanbeveling over terugbetaling formuleren^[3].
• KCE-aanbeveling: ontwikkel open interoperabiliteitsstandaarden voor systemen voor monitoring op afstand^[3], en besteed bijzondere aandacht aan de cyberveiligheid van die apparatuur^[3].

KCE 354As – Telemonitoring bij patiënten met COVID-19 (mei 2022)

• Bevinding: er was geen overtuigend bewijs dat COVID-19-telemonitoring het aantal spoedbezoeken of ziekenhuisopnames verhoogt of verlaagt^[4], en evenmin voor een effect van telemonitoring na hospitalisatie op heropnames of verblijfsduur^[4].
• Bevinding uit de onderzochte projecten: integratie van telemonitoringdata in het EPD vergemakkelijkte het werk en droeg bij tot zorgkwaliteit en samenwerking^[4]; interoperabiliteit met bestaande EPD's en regionale/federale hubs is een belangrijke facilitator voor brede implementatie^[4].
• Geadresseerden van de aanbevelingen: de minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken, het RIZIV, de RIZIV-werkgroep Mobile Health, de FOD Volksgezondheid en het eHealth-platform^[4].
• KCE-aanbeveling (toenmalig, geen huidige financieringsregel): het experimentele kader, met name de RIZIV-conventie, kon worden voortgezet zolang ziekenhuizen en zorgverleners onder COVID-19-druk stonden^[4], maar structurele financiering van COVID-19-telemonitoring was in mei 2022 nog te vroeg wegens beperkte evidentie^[4].
• KCE-aanbeveling: wetenschappelijk onderzoek en (gerandomiseerde) klinische studies naar telemonitoring bij relevante preventieve, acute en chronische aandoeningen^[4], met systematische registratie van vooraf gekozen kwaliteitsindicatoren, bij voorkeur samen met patiënten en zorgverleners opgesteld^[4].

Voor de latere Belgische terugbetaling van telemonitoring (o.a. bij hartfalen) zie Telemonitoring in België.

KCE 385As – Forfaitaire betaling voor medische huizen: databehoeften (juni 2024)

• Bevinding: huisartsen in Belgische medische huizen registreren hun diagnoses in het EPD met ICPC-2-codes^[1].
• Bevinding (volgens bevraagde stakeholders): niet alle medische huizen kunnen werklastgegevens op individueel patiëntniveau registreren en extraheren^[1].
• Standpunt in de analysetekst (sectie 4.4, geen formele aanbeveling): de extractie van die gegevens moet maximaal worden geautomatiseerd om extra registratielast te voorkomen^[1].
• KCE-aanbeveling 1 (aan het RIZIV): een gefaseerde studie, met in een eerste fase een pilootstudie in vrijwillig deelnemende medische huizen naar de haalbaarheid van uniforme registratie en extractie van gegevens^[1]; het idee van zo'n pilootstudie kwam ook uit de stakeholderbevraging^[1]. Dit bewijst niet dat de pilot werd uitgevoerd.
• KCE-aanbeveling 5 (aan het RIZIV): maak bindende afspraken met de ontwikkelaars van medische softwarepakketten over de registratie en (eventueel geautomatiseerde) extractie van de gegevens^[1].

KCE Trials – policy voor hergebruik van trialdata (versie 1.1)

KCE Trials is een programma van het KCE, geen aparte organisatie. Zijn policy KCET-POL-GE-003 over AVG-conform hergebruik van klinische trialdata heeft versienummer 1.1 en ingangsdatum 27 november 2025^[8]. Ze bepaalt dat het KCE pas kan beslissen om trialdata op te vragen nadat de resultaten van de trial bekend zijn^[8]. Dit is intern programmabeleid van het KCE, geen onderzoeksrapport en geen algemene rechtsregel.

Automatisch gegenereerd uit de frontmatter.

Het KCE legt geen verplichtingen op en beheert geen eHealth-dienst waarop ziekenhuizen aansluiten; zijn betekenis ligt in de evidentie en aanbevelingen die financierings- en beleidskeuzes voeden (interpretatie).

• Evidentie over telemonitoring: voor pacemakers en defibrillatoren vond 345Bs geen significant klinisch voordeel^[3], maar ook geen negatieve effecten op doeltreffendheid en veiligheid^[3], en het KCE beval terugbetaling van de prestaties aan binnen budgetneutraliteit^[3][3]. Voor COVID-19-telemonitoring vond 354As geen overtuigend bewijs voor een effect op spoedbezoeken en opnames^[4].
• Integratie en interoperabiliteit: zowel bij telemonitoring als bij eHealth-adoptie wijst het KCE op koppeling met het EPD en met de hubs als facilitator^[4][6]; voor hartimplantaten beveelt het open interoperabiliteitsstandaarden en aandacht voor cyberveiligheid aan^[3][3].
• Registratielast: het only-once-principe (aanbeveling in 337As) en maximale automatisering van extractie (analysetekst van 385As) komen in twee rapporten terug^[6][1]; 385As beveelt daarvoor bindende afspraken met softwareontwikkelaars aan^[1].
• Onderzoeksdata: voor de evaluatie van de pilot thuisverpleging vroeg het KCE gepseudonimiseerde gegevens aan via het IVC (beraadslaging 25/224)^[5]; of dat voor alle KCE-studies geldt, is niet vastgesteld.

Aanbeveling: gebruik KCE-rapporten als evidentiebron bij keuzes over telemonitoring en integratie van externe meetdata in het EPD, maar controleer steeds de actuele RIZIV-regels (zie Telemonitoring in België) omdat een KCE-aanbeveling geen beleid is en de rapporten (2021–2024) gedateerd zijn. Leg de KCE-bevindingen over EPD-integratie en only-once-registratie naast de eisen voor het geïntegreerd EPD (BMUC: financiering van het geïntegreerd EPD) en naast de Europese kaders voor primair en secundair gegevensgebruik (EHDS (European Health Data Space)); die verbanden zijn een eigen interpretatie en worden niet door de KCE-bronnen zelf gelegd.

• KCE-aanbevelingen zijn adviezen; implementatie door RIZIV of overheid is niet onderzocht en hier niet aangetoond (zie open vragen).
• De verwerkte rapporten zijn syntheses uit 2021–2024 en een gerichte selectie, geen systematisch overzicht van alle KCE-publicaties.
• De bevindingen van 345Bs en 354As gelden voor specifieke toepassingen (hartimplantaten, COVID-19) en zijn niet zomaar te veralgemenen naar andere telemonitoring.

• Datering KCE 337: de verwerkte synthese is de 2e editie van 4 mei 2021; de 1e editie verscheen op 19 januari 2021^[6]. De voorgeschreven citeerwijze en het depotnummer (D/2020/10.273/40) dragen het jaar 2020^[6]; citeer het rapport daarom met editie.
• Aanbeveling ≠ beleid: de aanbeveling tot terugbetaling van de prestaties bij implantaatmonitoring^[3] en het advies om COVID-19-telemonitoring (toen) niet structureel te financieren^[4] zijn toenmalige standpunten van het KCE; of en hoe ze zijn omgezet, is niet vastgesteld.
• KCE Trials-policy: de ingangsdatum van versie 1.1 is 27 november 2025^[8]; de publicatiedatum op de website is niet vastgesteld (zie open vragen).
• Rechtsvorm, bestuur en organieke wettelijke basis van het KCE ontbreken in de claimbasis; niet gevonden ≠ niet bestaand.
• Geen tegenstrijdigheden tussen bronnen gevonden.