Thuishospitalisatie

Bij thuishospitalisatie krijgt de patiënt gespecialiseerde behandelingen die traditioneel in het ziekenhuis gebeuren, in zijn eigen leefomgeving toegediend^[1]. Het financieringskader van de nationale overeenkomst omvat twee behandelvormen:

• Intraveneuze antibioticabehandeling waarvoor geen oraal alternatief bestaat of beschikbaar is, met minstens vijf behandeldagen thuis^[3]. Sinds de wijzigingsclausule van 29 maart 2024 geldt dit ook voor intraveneuze antimycotische en antivirale behandelingen onder dezelfde voorwaarden^[3], retroactief vanaf 1 juli 2023^[5].
• Parenterale antitumorale behandeling met minstens drie behandeldagen thuis^[3].

Een behandeldag is een dag waarop de geneesmiddelen worden toegediend^[3]. De eerste twee toedieningseenheden worden in het ziekenhuis gegeven^[3].

Actoren en rollen volgens de overeenkomst:

De patiënt moet op elk moment de behandeling in het ziekenhuis kunnen voortzetten^[3].

Zorgprotocol. Het ziekenhuis beschikt over een zorgprotocol met minstens de kenmerken van de doelgroep, inclusie- en beëindigingscriteria en de inclusieprocedure^[3]. Het protocol regelt ook onder meer procedures bij complicaties en de coördinatie tussen de partners, en alle betrokken zorgverleners volgen het^[3]. Volgens de RIZIV-informatiepagina worden de concrete taakverdeling en de communicatieafspraken vastgelegd in samenwerkingsafspraken en zorgprotocollen^[1].

Klinische informatiestromen. Voor elke patiënt wordt in overleg en met akkoord van de patiënt een multidisciplinair zorgplan opgesteld^[3]. Daarbij zijn de specialist, de GMD-houdende huisarts, de ziekenhuisapotheker en de thuis- of ziekenhuisverpleegkundigen betrokken^[3]. De overeenkomst regelt wie welke informatie doorgeeft, maar schrijft geen kanaal of standaard voor. Digitaal heeft enkel de voorkeur^[3]. De stromen in het uitwisselingsregister (status 'productie' steunt op de contractuele informatieplichten van de overeenkomst, geldig tot 31/12/2026^[3]; kanaal en feitelijk gebruik zijn niet vastgesteld):

De medische anamnese over overgevoeligheid en allergische reacties moet strikt verzameld, geregistreerd en beschikbaar gesteld worden^[3]. Een drager of formaat wordt daarvoor niet genoemd.

Geneesmiddelen en referentielijsten. De geneesmiddelen onder de overeenkomst zijn beperkt tot die bedoeld in het koninklijk besluit van 22 juni 2023 over de aflevering van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen bij thuishospitalisatie^[3]. De 'lijst van het FAGG' is de bijlage bij dat KB^[4]. De vergoedbare geneesmiddelen staan in het RIZIV-referentiebestand van vergoedbare farmaceutische specialiteiten, onder het tabblad 'Home Hospitalisation'^[4]. Die RIZIV-lijst is beperkter dan de FAGG-lijst^[4]. Voor de ziekenhuisapotheek zijn dat dus twee verschillende referentielijsten (interpretatie).

Administratieve stromen. In afwachting van specifieke MyCareNet-berichten meldt het ziekenhuis het begin, het einde of een heropname via een pseudocode in de elektronische facturatie aan het ziekenfonds. Die melding staat ook op de patiëntfactuur^[3] (register: thuishospitalisatie-facturatiemelding). Een MyCareNet-opnamemelding (berichten 721xxx) onderbreekt de thuisopname automatisch^[4] (register: thuishospitalisatie-heropnamemelding). De verpleegkundige attesteert de toediening thuis volgens artikel 8 van de nomenclatuur^[3].

Evaluatie. Ziekenhuizen en thuisverpleegkundigen stellen gegevens ter beschikking over kostprijs, duur, kwaliteit en behandelingsproces, met respect voor de privacywetgeving en de AVG^[3]. Die gegevensopvraging vraagt een onderzoeksprotocol dat het Informatieveiligheidscomité moet goedkeuren^[3].

Historiek. De pilootoproep voor thuishospitalisatie werd op 25 mei 2016 gelanceerd^[6]. De resultaten van twaalf pilootprojecten dienden via de FOD Volksgezondheid als input voor het financieringskader^[2], dat op 1 juli 2023 in werking trad^[2]. Die pilots zijn historisch en zeggen niets over de huidige praktijk.

Het financieringskader is de nationale overeenkomst verpleeginrichtingen–verzekeringsinstellingen, een federaal (RIZIV-)kader^[3]. Er werden geen aantoonbare regionale verschillen gevonden. 'Programma thuishospitalisatie' is een van de programma's waarop het interfederaal actieplan eGezondheid 2026–2029 in eerste instantie focust; anders dan drie andere programma's draagt het niet het label 'interfederaal programma'^[7]. De Vlaamse beleidsnota 2024-2029 noemt thuishospitalisatie als een van de thema's waarvoor het actieplan in fases inzet op digitale gegevensdeling^[8][8]; zie Departement Zorg.

• Rechtsgrond: de definitie van thuishospitalisatie staat sinds 9/9/2022 in artikel 2 (w) van de ZIV-wet^[2]. De financiering loopt via de nationale overeenkomst, die via de zesde wijzigingsclausule (14/10/2024) verlengd werd tot 31/12/2026, zonder stilzwijgende verlenging^[3]. De zevende wijzigingsclausule (02/12/2025, vanaf 1/1/2026) voegt oncologische telemonitoring aan de forfaits toe^[3]. Een opvolgende overeenkomst of verlenging vanaf 1/1/2027 werd niet gevonden (gap, stand 27/09/2026). Voor de geneesmiddelen geldt het KB van 22 juni 2023^[3].
• Financieringsvoorwaarden (overeenkomst): de voorwaarden per behandelvorm^[3][3], het zorgprotocol^[3][3], het zorgplan^[3], de schriftelijke patiëntinformatie^[3] en de informatieplichten^[3][3].
• Forfaits en honoraria (niet-limitatief): het ziekenhuis kan per patiënt en per behandelvorm maximaal één opstartforfait per kalenderjaar aanrekenen^[3]. Daarnaast zijn er forfaits per behandeldag voor zorgcoördinatie door een ziekenhuisverpleegkundige^[3] en voor de afstemming door de verpleegkundige thuis^[3], en een forfait voor de actief betrokken GMD-houdende huisarts^[3]. Volgens de RIZIV-informatiepagina krijgt het ziekenhuis ook forfaits voor de bereiding en aflevering van geneesmiddelen door de ziekenhuisapotheker en voor de kost van medische hulpmiddelen^[1]. De arts-specialist krijgt honoraria voor de initiatie en voor het toezicht per behandeldag^[1]. De GMD-houdende huisarts krijgt honoraria voor de initiatie en voor het inroepen van zijn expertise door een arts-specialist^[1]. De thuisverpleegkundigen krijgen onder meer honoraria voor de initiatie en de zorgafstemming in de thuissituatie^[1]. De bedragen in de overeenkomst zijn basisbedragen. De tarieven werden op 1 januari 2026 lineair met 2,72% geïndexeerd^[9].
• Patiëntbijdrage: voor de meeste tegemoetkomingen mogen geen persoonlijke bijdrage, supplementen of vervoerskosten voor geneesmiddelen aangerekend worden^[3].
• Goede praktijk (aanbevolen): een SLA tussen het ziekenhuis en de diensten voor thuisverpleging^[3]. Voor de informatiedoorstroming heeft digitaal de voorkeur^[3].

• Het ziekenhuis is de coördinator: het zorgteam start het zorgplan en stuurt de informatie naar huisarts, thuisverpleging en apotheek^[3][3]. De overeenkomst schrijft geen kanaal voor; de communicatieafspraken horen in samenwerkingsafspraken en zorgprotocollen^[1]. Er werd geen landelijk FHIR-profiel, hubkanaal of gedeeld dossierproduct voor thuishospitalisatie gevonden (gap, geen bewijs dat het niet bestaat).
• Looptijd van het kader: de overeenkomst loopt tot 31/12/2026 zonder stilzwijgende verlenging^[3]. Wie op dit kader bouwt, moet de opvolging na die datum volgen.
• Rol van de ziekenhuisapotheek: voorbereiding, vervoer, aflevering en continue opvolging liggen bij de ziekenhuisapotheker^[3][3]. Het proces raakt dus de medicatieketen tot in de thuisomgeving; zie ook Gedeeld medicatieschema. De vergoedbare geneesmiddelen volgen de RIZIV-lijst, die beperkter is dan de FAGG-lijst^[4].
• Administratie: de melding van begin en einde loopt via pseudocodes in de elektronische facturatie^[3]. Een heropname onderbreekt de thuisopname automatisch via MyCareNet^[4].
• Vergelijking met telemonitoring: de nationale overeenkomst bevat ook forfaits voor oncologische Telemonitoring in België^[3]. Daar moet het monitoringsteam bij een noodzakelijke interventie de huisarts of thuisverpleegkundige binnen twee werkdagen informeren via de eHealthBox of telefonisch^[3]. Voor thuishospitalisatie noemt de overeenkomst geen kanaal (interpretatie op basis van de geraadpleegde bronnen).
• Aanbeveling (eigen): leg per partner (huisarts, thuisverpleging, huisapotheker) vast via welk bestaand kanaal het zorgplan, de begin- en eindmelding en de risicomeldingen lopen, bijvoorbeeld de hub (Hubs-metahubsysteem), de eHealthBox of een gedeeld dossier zoals Vitalink. Neem die afspraken op in het zorgprotocol en in de aanbevolen SLA met de thuisverpleging^[3]. Volg op of het digitaal verwijsvoorschrift (UHMEP) voor thuisverpleging hierbij bruikbaar wordt, en of er vóór 31/12/2026 een nieuw kader verschijnt.

• De eerste twee toedieningen gebeuren in het ziekenhuis^[3]. De patiënt kan altijd terug naar het ziekenhuis^[3].
• Het ziekenhuis moet over een zorgprotocol beschikken^[3].
• De evaluatie vraagt een onderzoeksprotocol dat het Informatieveiligheidscomité goedkeurt^[3].
• Specifieke MyCareNet-berichten voor begin en einde zijn nog niet aangetoond. De overeenkomst werkt voorlopig met facturatiepseudocodes^[3].

• Einde van het kader: de overeenkomst is verlengd tot 31/12/2026 zonder stilzwijgende verlenging^[3]; de zevende wijzigingsclausule wijzigt de looptijd niet volgens het overzicht^[3]. Een opvolgende overeenkomst of verlenging werd niet gevonden (stand 27/09/2026). Dat betekent niet dat er geen komt. De status 'productie' en de registerstatus van de uitwisselingen gelden onder dat voorbehoud.
• MyCareNet: de overeenkomst spreekt van pseudocodes "in afwachting van" MyCareNet-berichten^[3]. De FAQ noemt wel bestaande opnamemeldingen 721xxx die de thuisopname onderbreken^[4]. Dat zijn verschillende berichtdoelen en geen bewezen tegenstrijdigheid. Of er intussen aparte begin- en eindberichten bestaan, is niet vastgesteld.
• Datering: de FAQ draagt de versievermelding juni 2026^[4]. De RIZIV-informatiepagina heeft geen zichtbare publicatiedatum (geraadpleegd 27/09/2026); de raadpleegdatum is geen publicatiedatum.
• Bedragen: de overeenkomst geeft basisbedragen^[3]. De actuele bedragen staan in de tariefbijlage die vanaf 1/1/2026 geldt^[9].
• Niet gevonden (gap): een publiek evaluatierapport met landelijke patiëntvolumes of uitkomsten, een verplicht digitaal berichtmodel voor het klinische zorgplan, en een kader voor thuishospitalisatie vanaf 1/1/2027.